Bhavapadaniddesavaṇṇanā
234.‘‘ Bhavatī ’’ ti
M0.134 idaṃ upapattibhavanibbacanaṃ .Dvayassāti kammupapattibhavadvayassa .
Nipphādanaphalaṃ phalassa uppādanasamatthatā .
Nibbattanaṃ nipphādanaṃ .
‘‘ Bhagavaṃmūlakā ’’ ti ( a . ni .8.83;9.1;10.58;11.19) viya ‘‘ saññāvaṃbhavo ’’ ti vattabbe atthi-atthe vā vaṃ -saddo luttaniddiṭṭhoti āha ‘‘ saññābhavo ’’ ti .
Tassa vā attheti tassa vantusaddassa atthe , atthi-attheti attho .
Akāraṃ katvāti yathā ‘‘ pītisukhaṃ assa atthī ’’ ti atthe akāraṃ katvā uppādetvā jhānaṃ pītisukhanti vuccati , evaṃ saññā assa atthīti sañño , bhavo , sova saññabhavo .
Ekasmin ti rūpakkhandhe eva .
Pavattattāti pavattakapavattanaṭṭhānānaṃ abhedepi upacāravasena bhinnaṃ viya katvā dasseti .
Kammasaṅkhātatan ti
V0.130 ‘‘ kamman ’’ ti vattabbataṃ , kammakoṭṭhāsataṃ vā .‘‘ Cetanāhaṃ , bhikkhave , kammaṃ vadāmī ’’ tiādinā ( a . ni .6.63) suttepi cetanāya kammabhāvo āgatova .
Nippariyāyena pana cetanāva kammabhavoti vuttamatthaṃ abhidhammapāḷiyāva sādhento ‘‘ vuttañhī ’’ tiādimāha .
Imāya hi vedanāsaññāviññāṇakkhandhehi , manāyatanamanoviññāṇadhātūhi , saṅkhārakkhandhadhammāyatanadhammadhātuekadesena ca kammabhavassa sampayuttataṃ vadantiyā dhātukathāpāḷiyā tassa cetanābhāvo dīpitoti .
Dhammabhedatoti cetanācetanāsampayuttabhāvena , kusalākusalābyākatabhāvena ca dhammavibhāgato .
‘‘ Punavacanan ’’ ti imināva punaruttidosāpatti paṭiññātāti parassa āsaṅkaṃ dassento ‘‘ sātthakamevidaṃ punavacananti etaṃ na yuttanti ce ’’ ti āha .
Bhavekadesabhāvenāti kammabhavassa ekadesattā saṅkhārānaṃ .
Tena yesaṃ dhammānaṃ samudāyo bhavo vutto , tadekadesā saṅkhārā , samudāyekadesā ca atthato bhinnā evāti vuttamevetanti dasseti .
Puna yathāvuttameva bhedaṃ manasi katvā atthato punavacanābhāvaṃ dassento ‘‘ parena vā ’’ tiādimāha .
Antogadheti kāmabhavādiantogadhe saññābhavādike .
Kāmabhavādiketi kāmarūpārūpabhave .
Upādānabhedan ti kāmupādānādiupādānavisesaṃ .
Tenāti
M0.135 sīlabbatupādānena .Vakkhamānenāti ‘‘ idaṃ sīlabbataṃ nāmā ’’ tiādinā ( vibha . aṭṭha .234) aṭṭhakathāyaṃ vakkhamānena pakārena .
Purāṇaṃ brahmaṇḍaliṅgakhandapurāṇādi .
‘‘ Setavadhayajjaṃ ārabhate bhūtikāmo ’’ tiādinā ( visuddhi . mahāṭī .2.650) pasumāraṇavidhānayutto yaññavidhi pasubandhavidhi .
Attano suddhimaggaparāmāsamattattā sīlabbatupādānassa attavādupādānanimittaṃ vuttaṃ .
Maggapaccayā honti micchāniyyānasabhāvattā .
Anantarassa pana kāmakammabhavassa anantarasamanantaraanantarūpanissayanatthivigatāsevanapaccayehi upādānassa paccayabhāvo pākaṭoyevāti na vutto .
Bhavapadaniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .