Issues
Select Version
Vibhaṅga-anuṭīkā
Vibhaṅga-anuṭīkā

2. Āyuppamāṇavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Āyuppamāṇavaṇṇanā

1026. SuparimajjitakañcanādāsaṃM0.227 viya sobhati vijjotatīti subho , sarīrobhāso , tena subhena kiṇṇā vikiṇṇāti subhakiṇṇā .
1027. Taṃtaṃmanasikāran ti parittapathavīkasiṇādigatamanasikāraṃ .
Appanākkhaṇepīti pi -saddena pubbabhāgaṃ sampiṇḍeti .
Chandanaṃ ārammaṇapariyesanaṃ chando , kattukamyatāchando .
Paṇidhānaṃ cittaṭṭhapanā paṇidhi , saññāvirāgādīhi ārammaṇassa visesanaṃ tathāpavattāya bhāvanāya ārammaṇakaraṇameva .
Vipulaṃ vuccati mahantaṃ , santabhāvopi mahanīyatāya mahantamevāti āha ‘‘ vipulā phalāti vipulasantasukhāyuvaṇṇādiphalā ’’ ti .
1028. Yaṃ cātumahārājikānaṃ āyuppamāṇaṃ , sañjīve eso eko rattidivo , tāya rattiyā tiṃsa rattiyo māso , tena māsena dvādasamāsiko saṃvaccharo , tena saṃvaccharena pañca vassasatāni sañjīve āyuppamāṇaṃ .
Yaṃ tāvatiṃsānaṃ āyuppamāṇaṃ , eso kāḷasutte eko rattidivo … pe … tena saṃvaccharena vassasahassaṃ kāḷasutte āyuppamāṇaṃ .
Yaṃ yāmānaṃ āyuppamāṇaṃ , eso saṅghāte eko rattidivo … pe … tena saṃvaccharena dve vassasahassāni saṅghāteV0.229 āyuppamāṇaṃ .
Yaṃ tusitānaṃ āyuppamāṇaṃ , roruve eso eko rattidivo … pe … tena saṃvaccharena cattāri vassasahassāni roruve āyuppamāṇaṃ .
Yaṃ nimmānaratīnaṃ āyuppamāṇaṃ , mahāroruve eso eko rattidivo … pe … tena saṃvaccharena aṭṭha vassasahassāni mahāroruve āyuppamāṇaṃ .
Yaṃ paranimmitavasavattīnaṃ devānaṃ āyuppamāṇaṃ , tāpane eso eko rattidivo … pe … tena saṃvaccharena soḷasa vassasahassāni tāpane āyuppamāṇaṃ .
Mahātāpane upaḍḍhantarakappo .
Avīciyaṃ eko antarakappo ca āyuppamāṇanti vadanti .
Devānaṃ adhimuttakālakiriyā viya tādisena puññabalena antarāpi maraṇaṃ hotīti ‘‘ kammameva pamāṇan ’’ ti vuttanti veditabbaṃ .
Evañca katvā abbudādiāyuparicchedopi yuttataro hotīti .
KiṃM0.228 jhānan ti aṭṭhasu jhānesu kataraṃ jhānaṃ .
Bhavasīsānīti bhavaggāni , puthujjanabhavaggaṃ ariyabhavaggaṃ sabbabhavagganti vehapphalādīnaṃ samaññā .
Kassaci sattāti puthujjanassa , kassaci pañcāti sotāpannassa , sakadāgāmino ca , kassaci tayoti anāgāmino vasena vuttaṃ .
Tasmā so brahmakāyikādīhi cuto arūpaṃ upapajjanto veditabbo .
‘‘ Navasu brahmalokesu nibbattaariyasāvakānaṃ tatrūpapattiyeva hoti , na heṭṭhūpapattī ’’ ti ( vibha . aṭṭha .1028) ayaṃ aṭṭhakathāpāṭhoti adhippāyena ‘‘ yaṃ panā ’’ tiādi vuttaṃ .
‘‘ Tatrūpapattipi hoti uparūpapattipi , na heṭṭhūpapattī ’’ ti pana pāṭhoti tena ‘‘ heṭṭhūpapattiyeva nivāritā ’’ tiādivacanena payojanaṃ natthi .
Arūpadhātūpapatti ca na nivāritāti sambandho .
Arūpadhātūpapatti na nivāritā ‘‘ matthake ṭhitova parinibbātī ’’ ti niyamassa anicchitattā .
Aññatthāti kāmaloke .
Tatthāti rūpaloke .
Ayaṃ aṭṭhakathāti ‘‘ paṭhamajjhānabhūmiyaṃ nibbatto … pe … parinibbātī ’’ ti evaṃ pavattā aṭṭhakathā .
Tenevāti yasmā rūpadhātuyaṃ upapanno adhippeto , na upapajjanāraho , teneva kāraṇena .
Tassāti yathāvuttassa rūpadhātuyaṃ upapannassa ariyasāvakassa .
Yena rūparāgena tattha rūpabhave upapanno , tasmiṃ arūpajjhānena vikkhambhite sammadeva diṭṭhādīnavesu yathā kāmarūpabhavesu āyatiṃ bhavābhilāso na bhavissati , evaṃ arūpabhavepīti dassento āha ‘‘ puna … pe … bhavissatiyevā ’’ ti .
Tattha nibbattoti rūpadhātuyaṃ upapanno .
Ariyamaggaṃ bhāvetvāti heṭṭhimaṃ ariyamaggaṃ sampādetvā .
Nibbattabhavādīnavadassanavasenāti tasmiṃ rūpabhave nibbattopi tattheva ādīnavadassanavasena .
Anivattitabhavābhilāsoti upari arūpabhave avissaṭṭhabhavapatthano , yato arūpadhātuyaṃ upapajjanāraho .
Tassa vasenāti tādisassa ariyasāvakassaV0.230 vasena .
‘‘ Kassaci pañca , kassaci tayo anusayā anusentī ’’ ti ayaṃ yamakapāḷi ( yama .2. anusayayamaka .312) pavattā .
Āyuppamāṇavaṇṇanā niṭṭhitā .