Issues
Vibhaṅga-anuṭīkā
Vibhaṅga-anuṭīkā

2. Hetucatukkavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Hetucatukkavaṇṇanā

244. Abhāvatoti bhāvābhāvato .
Yañhi jātikkhaṇamatteyeva bhavati , na tato paraṃ , taṃV0.140 jātiyā avigatapaccayo siyā avigatapaccayaniyamasabbhāvato .
Bhavo pana yasmā jātikkhaṇato parampi bhavati , tasmā na so tassā avigatapaccayo hoti .
Tena vuttaṃ ‘‘ tato uddhaṃ bhāvatoti attho ’’ ti .
Bhaveti bhavapade , bhave vā nipphādetabbe .
Esa nayo jātiādīsūti etthāpi .
‘‘ Yathā panā ’’ tiādinā ‘‘ avigatapaccayassa abhāvato , niyamābhāvato cā ’’ ti vuttānaṃ hetūnaṃ vuttanayena abyāpibhāvavibhāvanena akāraṇataṃ dasseti ayāvabhāvino paccayuppannassa , paccayadhammassa ca avigatapaccayabhāvadassanato .
Saṅkhārakkhandhetiādi maggasodhanavasena vuttaṃ .
Tassa parihāraṃ sayameva vadati .
So khaṇo etassa atthīti taṅkhaṇiko , na taṅkhaṇiko ataṅkhaṇiko , tassa sabbhāvā , ayāvabhāvikasabbhāvāti attho .
Yathā pana hetū honti , taṃ dassetuṃ ‘‘ saṅkhatalakkhaṇānaṃ panā ’’ tiādimāha .
Evan ti evaṃ yathāvuttanaye sati , evaṃ santeti attho .
‘‘ Na hi … pe … atthī ’’ ti iminā jātiādīnaṃ avigatapaccayavasena paccayuppannabhāvo viya paccayabhāvopi natthīti dasseti .
Tattha kāraṇamāha ‘‘ asabhāvadhammattā ’’ ti .
Kathaṃ pana asabhāvadhammānaṃ jātiādīnaṃ paccayuppannatā , paccayatā cāti āha ‘‘ jāyamānānaṃ panā ’’ tiādi .
Tassāti jātijarāmaraṇassa .
Vattabbapadesoti ‘‘ ṭhapetvā ’’ ti vattabbapadeso .
Ko pana soti ?
Yathāvuttaṃ nāmaṃ , nāmarūpañca saṅkhārakkhandhena rūpakkhandhena ca jarāmaraṇānaṃ saṅgahitattāM0.145 .
‘‘ Yo bhavo jātiyā paccayo ’’ ti etena bhavasaṅgahitānipi jātiādīni jātiyā appaccayattā eva ‘‘ ṭhapetvā ’’ ti na vuttānīti dasseti , paccayabhāvāsaṅkā eva nesaṃ tassā natthīti adhippāyo .
Teneva ṭhapetabbagahetabbavisese satīti sāsaṅkaṃ vadati .
Hetucatukkavaṇṇanā niṭṭhitā .