1. Suttantabhājanīyavaṇṇanā
390. Kāraṇasaddo
M0.162V0.159 yuttivācako ‘‘ sabbametaṃ akāraṇaṃ vadatī ’’ tiādīsu viya , tasmā kāraṇappadhānāti yuttippadhānā , anuppannapāpakānuppādanādikiriyāya anurūpappadhānāti evaṃ vā ettha attho daṭṭhabbo .Anuppannapāpakādīnaṃ anuppādādi anuppannapāpakānuppādādi .
391.‘‘ Na añño dhammoti yathā taṇhāyanamicchābhinivesavāyamanasabhāvānaṃ taṇhādīnaṃ chandapariyāyo aññadhammo nāma hoti kattukamyatāsaṅkhātassa chandaniyassa tesu abhāvā , dhammacchando pana taṃsabhāvattā aññadhammo na hoti .
Tenāha ‘‘ dhammacchandoti sabhāvacchando ’’ ti .
406. Aṭṭhakathāyan ti porāṇaṭṭhakathāyaṃ .
Vaṭṭānatthasaṃvattanatoti saṃsāradukkhasambhavato .
Na sakkontīti āha ‘‘ santāya samāpattiyā parihīnā brahmacariyavāse santhambhituṃ na sakkontī ’’ ti .
Tattha duvidhāyāti yojetabbaṃ .
Uppannāyevāti uppannapubbā eva uppajjanti samudācārādivasena .
Sabbāsu avatthāsūti pakatattādiavatthāsu .
Pakatattāvatthena hi sabbena sabbaṃ tāni na caritabbāni .
Itarāvatthena ca tadavatthāya tāni tāniyeva caritabbāni .
Vattabbantiādīnīti ādi -saddena
V0.160 ‘‘ na ekacchanne anāvāse vatthabbaṃ , na ekacchanne āvāse vā anāvāse vā vatthabbaṃ , na ekāsane nisīditabbaṃ , na nīce āsane nisinne ucce āsane nisīditabbaṃ , na chamāyaṃ nisinne āsane nisīditabbaṃ , na ekacaṅkame caṅkamitabbaṃ , na nīce caṅkame caṅkamante ucce caṅkame caṅkamitabbaṃ , na chamāyaṃ caṅkamante caṅkame caṅkamitabban ’’ ti imāni saṅgaṇhāti .Tesan ti pārivāsikavuḍḍhatarādīnaṃ vasena .
Sampiṇḍetvāti saṅkaḍḍhitvā .
Ekekaṃ katvāti navāpi ekamekaṃ
M0.163 katvā .‘‘ Abhivādanapaccuṭṭhānañjalikammasāmīcikammaṃ na sāditabbaṃ , āsanābhihāraṃ , seyyābhihāraṃ , pādodakaṃ , pādapīṭhaṃ , pādakathalikaṃ , pattacīvarapaṭiggahaṇaṃ na sāditabban ’’ ti idaṃ sabbampi asādiyanasāmaññena ekaṃ .
Dasāti ‘‘ na sīlavipattiyā , na ācāravipattiyā , na diṭṭhivipattiyā , na ājīvavipattiyā , na bhikkhū bhikkhūhi bhedetabbā , na gihiddhajo dhāretabbo , na titthiyaddhajo dhāretabbo , na titthiyā sevitabbā , bhikkhū sevitabbā , bhikkhusikkhāya sikkhitabban ’’ ti ( cūḷava .60) evamāgatā dasa .
‘‘ Kammañcā ’’ ti paccattavasena vuttaṃ kammaṃ ‘‘ avipakkavipākassā ’’ ti ettha ‘‘ kammassā ’’ ti sāmivacanavasena pariṇāmetvā yojetabbaṃ .
Bhūtāpagatuppannanti vuttanti sambandho .
Idhāti imissā sammohavinodaniyā .
‘‘ Evaṃ kate okāse vipāko … pe … uppannoti vuccatī ’’ ti vadanto vipākameva vadati .
Tatthāti aṭṭhasāliniyaṃ .
Maggena samucchinnā thāmagatā kāmarāgādayo ‘‘ anusayā ’’ ti vuccantīti āha ‘‘ anusayita … pe … maggena pahātabbā ’’ ti .
Āhatakhīrarukkho viya ārammaṇaṃ , kathaṃ ?
Nimittaggāhavasena .
Tamevatthaṃ vivarati ‘‘ adhigatan ’’ tiādinā .
Tattha nimittaggāhavasena ārammaṇassa adhiggahitattā taṃ ārammaṇaṃ anussaritānussaritakkhaṇe kilesuppattihetubhāvena uppattiṭṭhānato adhigatameva nāma hotīti āha ‘‘ adhigataṃ nimittaggāhavasenā ’’ ti , taṃ ārammaṇaṃ pātubhūtakilesanti adhippāyo .
Kilesuppattinimittatāya uppattirahaṃ kilesaṃ ‘‘ ārammaṇaṃ antogadhakilesan ’’ ti vuttaṃ .
Tañca kho gāhake labbhamānaṃ gahetabbe upacaritvā , yathā nissite labbhamānaṃ nissaye upacaritvā ‘‘ mañcā ukkuṭṭhiṃ karontī ’’ ti .
Idāni upacāraṃ muñcitvā nippariyāyeneva atthaṃ dassento ‘‘ nimittaggāha … pe … sadisā ’’ ti āha .
Vitthāretabban ti ‘‘ yathā kiṃ ?
Sace khīrarukkhan ’’ tiādinā vitthāretabbaṃ .
Tidhāti
V0.161 atītādivasena tidhā .Ābhato upamāvasena .
Appahīnatādassanatthampīti pi -saddena ‘‘ tidhā navattabbatādassanatthampī ’’ ti vuttameva sampiṇḍeti .
Evaṃ maggena pahīnakilesā daṭṭhabbā magge anuppanne uppattirahānampi uppanne sabbena sabbaṃ abhāvato .
Suttantabhājanīyavaṇṇanā niṭṭhitā .