Issues
Vibhaṅga-anuṭīkā
Vibhaṅga-anuṭīkā

3. Pañhapucchakavaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

3. Pañhapucchakavaṇṇanā

747. SabbañāṇārammaṇatāyātiV0.195 paṭisambhidāpaṭisambhidāñāṇārammaṇatāya .
‘‘ Suttantabhājanīye pana … pe … siyā ’’ ti idaṃ abhidhammabhājanīyena virujjhati , tassa vā sāvasesadesanatā āpajjatīti codanaṃ manasi katvā āha ‘‘ abhidhammabhājanīye ’’ tiādi .
Niravasesakathanan ti asesetvā kathanaṃ .
Tena cittuppādasaṅgahite atthe asesetvā desanā idha abhidhammabhājanīyassa bhāro , na sabbañeyyadhammeti dasseti .
Yathādassitavisayavacanavasenāti dassitappakāravisayassa kathanavasena , dhammatthavasena dassite taṃtaṃcittuppāde tattha dhammaniruttābhilāpena ñāṇassa kathanavasenāti attho .
Aññārammaṇataṃ na paṭisedheti atapparabhāvatoti adhippāyo .
Na niravasesena kathanaṃ acittuppādapariyāpannassa visayassa akathitattā .
Evaṃ paṭibhānapaṭisambhidāvisayassāpi naM0.197 niravasesena kathananti suttantabhājanīye avisesavacanena sabbañāṇārammaṇataṃyeva paṭibhānapaṭisambhidāya patiṭṭhāpeti .
Tathā tisso paṭisambhidātiādipañhapucchakapāḷiyāpi .
Tissoti atthadhammapaṭibhānapaṭisambhidā .
Niruttipaṭisambhidā hi ‘‘ parittārammaṇā ’’ teva vuttā .
Yadipi siyā na tassā mahaggatārammaṇatāti sambandho .
‘‘ Na hi maggo paccayuppanno na hotī ’’ ti iminā ‘‘ atthapaṭisambhidā na maggārammaṇā ’’ ti vacanassa yathāvuttatthasādhakataṃ vibhāveti .
Tassāti paṭibhānapaṭisambhidāya na mahaggatārammaṇatā sambhavati nanu nayaṃ anussarantassāti adhippāyo .
Dvepīti ‘‘ atthapaṭisambhidā na maggārammaṇā , tisso paṭisambhidā siyā parittārammaṇā , siyā mahaggatārammaṇā , siyā appamāṇārammaṇā ’’ ti ca dvepi etā pāḷiyo .
Tāsu balavatarāya ṭhānassa , itarāya adhippāyamagganassa ca upāyadassanamukhena tāsaṃ aññamaññaṃ avirodhaṃ dassetuṃ ‘‘ kusalākusalānaṃ panā ’’ tiādimāha .
‘‘ Nippariyāyā tattha dhammapaṭisambhidā ’’ ti etena tattha atthapaṭisambhidāya pariyāyabhāvamāha .
Tathā vipākakiriyānan tiādi yathādhippetassa atthassa visadisūdāharaṇadassanaṃ .
Ubhayenapi ‘‘ atthapaṭisambhidā na maggārammaṇā ’’ ti ( vibha .749) vacanaṃ suttantanayānugataṃ nippariyāyatthassa tattha adhippetattāti dīpeti .
Kiñci pana ñāṇan tiādi ‘‘ tisso paṭisambhidā ’’ tiādipāḷiyā samatthakaṃ .
Yathādhippetassa atthassa paṭibhānaṃ dīpanaṃ paṭibhānaṃ .
Tenāha ‘‘ ñeyyappakāsanato ’’ ti .
Iti yā ‘‘ tisso paṭisambhidā ’’ ti pāḷi , tassā balavabhāvavibhāvanenaV0.196 itarāya adhippāyamagganaṃ katanti veditabbaṃ .
Nippariyāyāti pariyāyarahitā ujukaṃ sarūpeneva pavattā .
Nippariyāya … pe … pavattiyan ti ekantikaatthārammaṇaṃ ñāṇaṃ atthapaṭisambhidā , ñāṇārammaṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidāti gahetvā desanāyaṃ .
So evāti parassa abhilāpasaddo eva .
Anuvattamānatā cassa niruttipaṭisambhidā paccuppannameva saddaṃ ārammaṇaṃ karontī , saddaṃ sutvā ‘‘ ayaṃ sabhāvanirutti , ayaṃ na sabhāvaniruttī ’’ ti jānantīti ca ādivacanavasena veditabbo .
Pañhapucchakavaṇṇanā niṭṭhitā .
Paṭisambhidāvibhaṅgavaṇṇanā niṭṭhitā .