Mahājanakāyaanupabbajjāvaṇṇanā
55. Sutvāna tesan ti tesaṃ caturāsītiyā pāṇasahassānaṃ sutvā etadahosi .
Orakoti ūnako lāmako .
Anupabbajiṃsūti anupabbajitāni
M2.49 .
Kasmā panettha yathā parato khaṇḍatissānaṃ anupabbajjāya –
‘‘ bandhumatiyā rājadhāniyā nikkhamitvā ’’ ti vuttaṃ , evaṃ na vuttanti ?
Nikkhamitvā sutattā .
Ete kira sabbepi vipassissa kumārassa upaṭṭhākaparisāva , te pātova upaṭṭhānaṃ āgantvā kumāraṃ adisvā pātarāsatthāya gantvā bhuttapātarāsā āgamma ‘‘ kuhiṃ kumāro ’’ ti pucchitvā ‘‘ uyyānabhūmiṃ gato ’’ ti sutvā ‘‘ tattheva naṃ dakkhissāmā ’’ ti nikkhamantā nivattamānaṃ sārathiṃ disvā –
‘‘ kumāro pabbajito ’’ ti cassa vacanaṃ sutvā sutaṭṭhāneyeva sabbābharaṇāni omuñcitvā antarāpaṇato kāsāvapītāni vatthāni āharāpetvā kesamassuṃ ohāretvā pabbajiṃsu .
Iti nagarato nikkhamitvā bahinagare sutattā ettha –
‘‘ bandhumatiyā rājadhāniyā nikkhamitvā ’’ ti na vuttaṃ .Cārikaṃ
P2.458 caratīti gatagataṭṭhāne mahāmaṇḍapaṃ katvā dānaṃ sajjetvā āgamma svātanāya nimantito janassa āyācitabhikkhameva paṭiggaṇhanto cattāro māse cārikaṃ cari .Ākiṇṇoti iminā gaṇena parivuto .
Ayaṃ pana vitakko bodhisattassa kadā uppannoti ?
Sve visākhapuṇṇamā bhavissatīti cātuddasīdivase .
Tadā kira so –
‘‘ yatheva maṃ ime pubbe gihibhūtaṃ parivāretvā caranti , idānipi tatheva , kiṃ iminā gaṇenā ’’ ti gaṇasaṅgaṇikāya ukkaṇṭhitvā ‘‘ ajjeva gacchāmī ’’ ti cintetvā puna ‘‘ ajja avelā , sace idāni gamissāmi , sabbeva ime jānissanti , sveva gamissāmī ’’ ti cintesi .
Taṃ divasañca uruvelagāmasadise gāme gāmavāsino svātanāya nimantayiṃsu .
Te caturāsītisahassānampi tesaṃ
V2.44 pabbajitānaṃ mahāpurisassa ca pāyāsameva paṭiyādayiṃsu .
Atha mahāpuriso punadivase tasmiṃyeva gāme tehi pabbajitehi saddhiṃ bhattakiccaṃ katvā vasanaṭṭhānameva agamāsi .
Tattha te pabbajitā mahāpurisassa vattaṃ dassetvā attano attano rattiṭṭhānadivāṭṭhānāni paviṭṭhā .
Bodhisattopi paṇṇasālaṃ pavisitvā nisinno .
‘‘ Ṭhite majjhanhike kāle , sannisīvesu pakkhisu ;
Saṇateva brahāraññaṃ , taṃ bhayaṃ paṭibhāti man ’’ ti .( saṃ . ni .1.15);
EvarūpeM2.50 avivekārāmānaṃ bhayakāle sabbasattānaṃ sadarathakāleyeva –
‘‘ ayaṃ kālo ’’ ti nikkhamitvā paṇṇasālāya dvāraṃ pidahitvā bodhimaṇḍābhimukho pāyāsi .
Aññadāpi ca tasmiṃ ṭhāne vicaranto bodhimaṇḍaṃ passati , nisīdituṃ panassa cittaṃ na namitapubbaṃ .
Taṃ divasaṃ panassa ñāṇaṃ paripākagataṃ , tasmā alaṅkataṃ bodhimaṇḍaṃ disvā ārohanatthāya cittaṃ uppannaṃ .
So dakkhiṇadisābhāgena upagamma padakkhiṇaṃ katvā puratthimadisābhāge cuddasahatthaṃ pallaṅkaṃ paññapetvā caturaṅgavīriyaṃ adhiṭṭhahitvā –
‘‘ yāva buddho na homi , na tāva ito vuṭṭhahāmī ’’ ti paṭiññaṃ katvā nisīdi .
Idamassa vūpakāsaṃ sandhāya –
‘‘ ekova gaṇamhā vūpakaṭṭho vihāsī ’’ ti vuttaṃ .Aññeneva
P2.459 tānīti te kira sāyaṃ bodhisattassa upaṭṭhānaṃ āgantvā paṇṇasālaṃ parivāretvā nisinnā ‘‘ ativikālo jāto , upadhārethā ’’ ti vatvā paṇṇasālaṃ vivaritvā taṃ apassantāpi ‘‘ kuhiṃ gato ’’ ti nānubandhiṃsu ,‘‘ gaṇavāse nibbinno eko viharitukāmo maññe mahāpuriso , buddhabhūtaṃyeva naṃ passissāmā ’’ ti vatvā antojambudīpābhimukhā cārikaṃ pakkantā .Bodhisattaabhivesavaṇṇanā