Mahābhūmicālavaṇṇanā
171. Yaṃ mahāvātāti yena samayena yasmiṃ vā samaye mahāvātā vāyanti , mahāvātā vāyantāpi ukkhepakavātā nāma uṭṭhahanti , te vāyantā saṭṭhisahassādhikanavayojanasatasahassabahalaṃ udakasandhārakaṃ vātaṃ upacchindanti , tato ākāse udakaṃ bhassati , tasmiṃ bhassante pathavī bhassati .
Puna vāto attano balena antodhamakaraṇe viya udakaṃ ābandhitvā gaṇhāti , tato udakaṃ uggacchati , tasmiṃ uggacchante pathavī uggacchati .
Evaṃ udakaṃ kampitaṃ pathaviṃ kampeti .
Etañca kampanaṃ yāva ajjakālāpi hotiyeva , bahalabhāvena pana na ogacchanuggacchanaṃ paññāyati .
Mahiddhiko mahānubhāvoti ijjhanassa mahantatāya mahiddhiko , anubhavitabbassa mahantatāya mahānubhāvo .
Parittāti dubbalā .
Appamāṇāti balavā .
So imaṃ pathaviṃ kampetīti so iddhiṃ nibbattetvā saṃvejento mahāmoggallāno viya , vīmaṃsanto vā mahānāgattherassa bhāgineyyo saṅgharakkhitasāmaṇero viya pathaviṃ kampeti .
So kirāyasmā khuraggeyeva arahattaṃ patvā cintesi
V2.133 –
‘‘ atthi nu kho koci bhikkhu , yena pabbajitadivaseyeva arahattaṃ patvā vejayanto pāsādo kampitapubbo ’’ ti ?
Tato –
‘‘ natthi kocī ’’ ti ñatvā –
‘‘ ahaṃ kampessāmī ’’ ti abhiññābalena vejayantamatthake ṭhatvā pādena paharitvā kampetuṃ nāsakkhi .
Atha naṃ sakkassa nāṭakitthiyo āhaṃsu –
‘‘ putta saṅgharakkhita , tvaṃ pūtigandheneva sīsena vejayantaṃ kampetuṃ icchasi , suppatiṭṭhito tāta pāsādo , kathaṃ kampetuṃP2.559 sakkhissasī ’’ ti ?
SāmaṇeroM2.149 –
‘‘ imā devatā mayā saddhiṃ keḷiṃ karonti , ahaṃ kho pana ācariyaṃ nālatthaṃ , kahaṃ nu kho me ācariyo sāmuddikamahānāgatthero ’’ ti āvajjento mahāsamudde udakaleṇaṃ māpetvā divāvihāraṃ nisinnoti ñatvā tattha gantvā theraṃ vanditvā aṭṭhāsi .
Tato naṃ thero –
‘‘ kiṃ , tāta saṅgharakkhita , asikkhitvāva yuddhaṃ paviṭṭhosī ’’ ti vatvā ‘‘ nāsakkhi , tāta , vejayantaṃ kampetun ’’ ti pucchi .
Ācariyaṃ , bhante , nālatthanti .
Atha naṃ thero –
‘‘ tāta tumhādise akampente ko añño kampessati .
Diṭṭhapubbaṃ te , tāta , udakapiṭṭhe gomayakhaṇḍaṃ pilavantaṃ , tāta , kapallakapūvaṃ pacantā antantena paricchindanti , iminā opammena jānāhī ’’ ti āha .
So –
‘‘ vaṭṭissati , bhante , ettakenā ’’ ti vatvā pāsādena patiṭṭhitokāsaṃ udakaṃ hotūti adhiṭṭhāya vejayantābhimukho agamāsi .
Devadhītaro taṃ disvā –
‘‘ ekavāraṃ lajjitvā gato , punapi sāmaṇero eti , punapi etī ’’ ti vadiṃsu .
Sakko devarājā –
‘‘ mā mayhaṃ puttena saddhiṃ kathayittha , idāni tena ācariyo laddho , khaṇena pāsādaṃ kampessatī ’’ ti āha .
Sāmaṇeropi pādaṅguṭṭhena pāsādathūpikaṃ pahari .
Pāsādo catūhi disāhi oṇamati .
Devatā –
‘‘ patiṭṭhātuṃ dehi , tāta , pāsādassa patiṭṭhātuṃ dehi , tāta , pāsādassā ’’ ti viraviṃsu .
Sāmaṇero pāsādaṃ yathāṭhāne ṭhapetvā pāsādamatthake ṭhatvā udānaṃ udānesi –
‘‘ Ajjevāhaṃ pabbajito , ajja pattāsavakkhayaṃ ;
Ajja kampemi pāsādaṃ , aho buddhassuḷāratā .
Ajjevāhaṃ pabbajito … pe … aho dhammassuḷāratā .
Ajjevāhaṃ pabbajito … pe … aho saṅghassuḷāratāti .Mātukucchiṃ okkamante ca tato nikkhamante ca mahāsatte tassa puññatejena pathavī akampittha .
Mātukucchiṃ okkamante ca tato nikkhamante ca mahāsatte tassa puññatejena pathavī akampittha .
Abhisambodhiyaṃ ñāṇatejena abhihatā
M2.150 hutvā akampittha .Dhammacakkappavattane
P2.560 sādhukārabhāvasaṇṭhitā sādhukāraṃ dadamānā akampittha .Āyusaṅkhārossajjane kāruññasabhāvasaṇṭhitā cittasaṅkhobhaṃ asahamānā akampittha .
Parinibbāne ārodanavegatunnā hutvā akampittha .
Ime kho , ānanda , aṭṭha hetūti ettha imeti niddiṭṭhanidassanaṃ .
Ettāvatā ca panāyasmā ānando –
‘‘ addhā ajja bhagavatā āyusaṅkhāro ossaṭṭho ’’ ti sallakkhesi .
Bhagavā pana sallakkhitabhāvaṃ jānantopi okāsaṃ adatvāva aññānipi aṭṭhakāni sampiṇḍento –
‘‘ aṭṭha kho imā ’’ tiādimāha .