Nirodhasaccaniddesavaṇṇanā
401. Asesavirāganirodhotiādīni sabbāni nibbānavevacanāneva .
Nibbānañhi āgamma taṇhā asesā virajjati nirujjhati , tasmā taṃ ‘‘ tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho ’’ ti vuccati .
Nibbānañca āgamma taṇhā cajiyati paṭinissajjiyati vimuccati na
P3.801 allīyati , tasmā nibbānaṃ ‘‘ cāgo paṭinissaggo mutti anālayo ’’ ti vuccati .
Ekameva hi nibbānaṃ , nāmāni panassa sabbasaṅkhatānaṃ nāmapaṭipakkhavasena anekāni honti .
Seyyathidaṃ , asesavirāgo asesanirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo rāgakkhayo dosakkhayo mohakkhayo taṇhakkhayo anuppādo appavattaṃ animittaṃ appaṇihitaṃ anāyūhanaṃ appaṭisandhi anupapatti agati ajātaṃ ajaraṃ abyādhi amataṃ asokaṃ aparidevaṃ anupāyāsaṃ asaṃkiliṭṭhanti .Idāni maggena chinnāya nibbānaṃ āgamma appavattipattāyapi ca taṇhāya yesu vatthūsu tassā uppatti dassitā , tattheva abhāvaṃ dassetuṃ sā kho panesātiādimāha .
Tattha yathā puriso khette jātaṃ tittaalābuvalliṃ disvā aggato paṭṭhāya mūlaṃ pariyesitvā chindeyya , sā anupubbena milāyitvā apaññattiṃ gaccheyya .
Tato tasmiṃ khette tittaalābu niruddhā pahīnāti vucceyya , evameva khette tittaalābu viya cakkhādīsu taṇhā .
Sā ariyamaggena mūlacchinnā nibbānaṃ āgamma appavattiṃ gacchati .
Evaṃ gatā pana tesu vatthūsu khette tittaalābu viya na paññāyati .
Yathā ca aṭavito core ānetvā nagarassa dakkhiṇadvāre ghāteyyuṃ , tato aṭaviyaṃ corā matāti vā māritāti vā vucceyyuṃ , evaṃ aṭaviyaṃ corā viya cakkhādīsu taṇhā .
Sā dakkhiṇadvāre corā viya nibbānaṃ āgamma niruddhattā nibbāne niruddhā .
Evaṃ niruddhā panetesu
V2.352 vatthūsu aṭaviyaṃ corā viya na paññāyati , tenassā tattheva nirodhaṃ dassentoM2.391 ‘‘ cakkhu loke piyarūpaṃ sātarūpaṃ , etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati , ettha nirujjhamānā nirujjhatī ’’ tiādimāha .