Somanassapaṭilābhakathāvaṇṇanā
368. Vedapaṭilābhan ti
V2.297 tuṭṭhipaṭilābhaṃ .Devāsurasaṅgāmoti devānañca asurānañca saṅgāmo .
Samupabyūḷhoti samāpanno nalāṭena nalāṭaṃ paharaṇākārappatto viya .
Etesaṃ kira kadāci mahāsamuddapiṭṭhe saṅgāmo hoti tattha pana chedanavijjhanādīhi aññamaññaṃ ghāto nāma natthi , dārumeṇḍakayuddhaṃ viya jayaparājayamattameva hoti .
Kadāci devā jinanti , kadāci asurā .
Tattha yasmiṃ saṅgāme devā puna apaccāgamanāya asure
P3.739 jiniṃsu , taṃ sandhāya tasmiṃ kho pana bhantetiādimāha .Ubhayametan ti ubhayaṃ etaṃ .
Duvidhampi ojaṃ ettha devaloke devāyeva paribhuñjissantīti evamassa āvajjantassa balavapītisomanassaṃ uppajji .
Sadaṇḍāvacaroti sadaṇḍāvacarako , daṇḍaggahaṇena satthaggahaṇena saddhiṃ ahosi , na nikkhittadaṇḍasatthoti dasseti .
Ekantanibbidāyāti ekanteneva vaṭṭe nibbindanatthāyāti sabbaṃ mahāgovindasutte vuttameva .
369. Pavedesīti kathesi dīpesi .
Idhevāti imasmiññeva okāse .
Devabhūtassa me satoti devassa me sato .
Punarāyu ca me laddhoti puna aññena kammavipākena me jīvitaṃ laddhanti , iminā attano cutabhāvaṃ ceva upapannabhāvañca āvikaroti .
Diviyā kāyāti dibbā attabhāvā .
Āyuṃ hitvā amānusan ti dibbaṃ āyuṃ jahitvā .
Amūḷho gabbhamessāmīti niyatagatikattā amūḷho hutvā .
Yattha me ramatī manoti yattha me mano ramissati , tattheva khattiyakulādīsu gabbhaṃ upagacchissāmīti sattakkhattuṃ deve ca mānuse cāti imamatthaṃ dīpeti .
Ñāyena viharissāmīti manussesu upapannopi mātaraṃ jīvitā voropanādīnaṃ abhabbattā ñāyena kāraṇena samena viharissāmīti attho .
Sambodhi
M2.332 ce bhavissatīti idaṃ sakadāgāmimaggaṃ sandhāya vadati , sace sakadāgāmī bhavissāmīti dīpeti .Aññātā viharissāmīti aññātā ājānitukāmo hutvā viharissāmi .
Sveva anto bhavissatīti so eva me manussaloke anto bhavissatīti .
Puna
V2.298 devo bhavissāmi , devalokasmiṃ uttamoti puna devalokasmiṃ uttamo sakko devānamindo bhavissāmīti vadati .Antime vattamānamhīti antime bhave vattamāne .
So nivāso bhavissatīti ye te āyunā ca paññāya ca akaniṭṭhā jeṭṭhakā sabbadevehi paṇītatarā devā , avasāne me so nivāso bhavissati
P3.740 .
Ayaṃ kira tato sakkattabhāvato cuto tasmiṃ attabhāve anāgāmimaggassa paṭiladdhattā uddhaṃsoto akaniṭṭhagāmī hutvā avihādīsu nibbattanto avasāne akaniṭṭhe nibbattissati .
Taṃ sandhāya evamāha .
Esa kira avihesu kappasahassaṃ vasissati , atappesu dve kappasahassāni , sudassesu cattāri kappasahassāni , sudassīsu aṭṭha , akaniṭṭhesu soḷasāti ekatiṃsa kappasahassāni brahmaāyuṃ anubhavissati .
Sakko devarājā anāthapiṇḍiko gahapati visākhā mahāupāsikāti tayopi hi ime ekappamāṇaāyukā eva , vaṭṭābhiratasattā nāma etehi sadisā sukhabhāgino nāma natthi . 370. Apariyositasaṅkappoti aniṭṭhitamanoratho .
Yassu maññāmi samaṇeti ye ca samaṇe pavivittavihārinoti maññāmi .
Ārādhanāti sampādanā .
Virādhanāti asampādanā .
Na sampāyantīti sampādetvā kathetuṃ na sakkonti .
Ādiccabandhunan ti ādiccopi gotamagotto , bhagavāpi gotamagotto , tasmā evamāha .
Yaṃ karomasīti yaṃ pubbe brahmuno namakkāraṃ karoma .
Samaṃ devehīti devehi saddhiṃ , ito paṭṭhāya idāni amhākaṃ brahmuno namakkārakaraṇaṃ natthīti dasseti .
Sāmaṃ karomāti namakkāraṃ karoma .
371. Parāmasitvāti
M2.333 tuṭṭhacitto sahāyaṃ hatthena hatthamhi paharanto viya pathaviṃ paharitvā , sakkhibhāvatthāya vā paharitvā ‘‘ yathā tvaṃ niccalo , evamahaṃ bhagavatī ’’ ti .Ajjhiṭṭhapañhāti ajjhesitapañhā patthitapañhā .
Sesaṃ sabbattha uttānamevāti .
Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ
Sakkapañhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
9. Mahāsatipaṭṭhānasuttavaṇṇanā