Navasivathikapabbavaṇṇanā
379. Evaṃ
V2.325 dhātumanasikāravasena kāyānupassanaṃ vibhajitvā idāni navahi sivathikapabbehi vibhajituṃ puna caparan tiādimāha .
Tattha seyyathāpi passeyyāti yathā passeyya .
Sarīran ti matasarīraṃ .
Sivathikāya chaḍḍitan ti susāne apaviddhaṃ .
Ekāhaṃ matassa assāti ekāhamataṃ .
Dvīhaṃ matassa assāti dvīhamataṃ .
Tīhaṃ matassa assāti tīhamataṃ .
Kammārabhastā viya vāyunā uddhaṃ jīvitapariyādānā yathānukkamaṃ samuggatena sūnabhāvena uddhumātattā uddhumātaṃ , uddhumātameva uddhumātakaṃ .
Paṭikūlattā vā kucchitaṃ uddhumātanti uddhumātakaṃ .
Vinīlaṃ vuccatiM2.362 viparibhinnavaṇṇaṃ , vinīlameva vinīlakaṃ .
Paṭikūlattā vā kucchitaṃ vinīlanti vinīlakaṃ .
Maṃsussadaṭṭhānesu rattavaṇṇassa pubbasannicayaṭṭhānesu setavaṇṇassa yebhuyyena ca nīlavaṇṇassa nīlaṭṭhānesu nīlasāṭakapārutasseva chavasarīrassetaṃ adhivacanaṃ .
Paribhinnaṭṭhānehi navahi vā vaṇamukhehi vissandamānapubbaṃ vipubbaṃ , vipubbameva vipubbakaṃ .
Paṭikūlattā vā kucchitaṃ vipubbanti vipubbakaṃ .
Vipubbakaṃ jātaṃ tathābhāvaṃ gatanti vipubbakajātaṃ .So imameva kāyan ti so bhikkhu imaṃ attano kāyaṃ tena kāyena saddhiṃ ñāṇena upasaṃharati upaneti .
Kathaṃ ?
Ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃbhāvī evaṃanatītoti .
Idaṃ vuttaṃ hoti – āyu , usmā , viññāṇanti imesaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ atthitāya ayaṃ
P3.772 kāyo ṭhānagamanādikhamo hoti , imesaṃ pana vigamā ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃ pūtikasabhāvoyeva , evaṃbhāvī evaṃ uddhumātādibhedo bhavissati , evaṃanatīto evaṃ uddhumātādibhāvaṃ anatikkantoti .Iti ajjhattaṃ vāti evaṃ uddhumātādipariggaṇhanena attano vā kāye , parassa vā kāye , kālena vā attano , kālena vā parassa kāye kāyānupassī viharati .
Khajjamānan ti udarādīsu nisīditvā udaramaṃsaoṭṭhamaṃsaakkhikūṭādīni luñcitvā luñcitvā khādiyamānaṃ .
So imameva kāyan ti so bhikkhu imaṃ attano kāyaṃ tena kāyena saddhiṃ ñāṇena upasaṃharati upaneti .
Kathaṃ ?
Ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃbhāvī evaṃanatītoti .
Idaṃ vuttaṃ hoti – āyu , usmā , viññāṇanti imesaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ atthitāya ayaṃ
P3.772 kāyo ṭhānagamanādikhamo hoti , imesaṃ pana vigamā ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃ pūtikasabhāvoyeva , evaṃbhāvī evaṃ uddhumātādibhedo bhavissati , evaṃanatīto evaṃ uddhumātādibhāvaṃ anatikkantoti .Iti ajjhattaṃ vāti evaṃ uddhumātādipariggaṇhanena attano vā kāye , parassa vā kāye , kālena vā attano , kālena vā parassa kāye kāyānupassī viharati .
Samaṃsalohitan ti sāvasesamaṃsalohitayuttaṃ .
Nimaṃsalohitamakkhitan ti maṃse khīṇepi lohitaṃ na sussati , taṃ sandhāya vuttaṃ ‘‘ nimaṃsalohitamakkhitan ’’ ti .
Aññenāti aññena disābhāgena .
Hatthaṭṭhikan ti catusaṭṭhibhedampi hatthaṭṭhikaṃ pāṭiyekkaṃ pāṭiyekkaṃ vippakiṇṇaṃ .
Pādaṭṭhikā dīsupi eseva nayo .
So imameva kāyan ti so bhikkhu imaṃ attano kāyaṃ tena kāyena saddhiṃ ñāṇena upasaṃharati upaneti .
Kathaṃ ?
Ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃbhāvī evaṃanatītoti .
Idaṃ vuttaṃ hoti – āyu , usmā , viññāṇanti imesaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ atthitāya ayaṃ
P3.772 kāyo ṭhānagamanādikhamo hoti , imesaṃ pana vigamā ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃ pūtikasabhāvoyeva , evaṃbhāvī evaṃ uddhumātādibhedo bhavissati , evaṃanatīto evaṃ uddhumātādibhāvaṃ anatikkantoti .Iti ajjhattaṃ vāti evaṃ uddhumātādipariggaṇhanena attano vā kāye , parassa vā kāye , kālena vā attano , kālena vā parassa kāye kāyānupassī viharati .
Terovassikānīti atikkantasaṃvaccharāni .
Pūtīnīti abbhokāse ṭhitāni vātātapavuṭṭhisamphassena
V2.326 terovassikāneva pūtīni honti , antobhūmigatāni pana cirataraṃ tiṭṭhanti .
Cuṇṇakajātānīti cuṇṇaṃ cuṇṇaṃ hutvā vippakiṇṇāni .So imameva kāyan ti so bhikkhu imaṃ attano kāyaṃ tena kāyena saddhiṃ ñāṇena upasaṃharati upaneti .
Kathaṃ ?
Ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃbhāvī evaṃanatītoti .
Idaṃ vuttaṃ hoti – āyu , usmā , viññāṇanti imesaṃ tiṇṇaṃ dhammānaṃ atthitāya ayaṃ
P3.772 kāyo ṭhānagamanādikhamo hoti , imesaṃ pana vigamā ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃ pūtikasabhāvoyeva , evaṃbhāvī evaṃ uddhumātādibhedo bhavissati , evaṃanatīto evaṃ uddhumātādibhāvaṃ anatikkantoti .Iti ajjhattaṃ vāti evaṃ khajjamānādipariggaṇhanena yāva cuṇṇakabhāvā attano vā kāye , parassa vā kāye kālena vā attano , kālena vā parassa kāye kāyānupassī viharati .
Evaṃ kho , bhikkhaveti idaṃ navasivathikā dassetvā kāyānupassanaṃ niṭṭhapento āha .
Tattha navasivathikapariggāhikā
P3.773 sati dukkhasaccaṃ , tassā samuṭṭhāpikā purimataṇhā samudayasaccaṃ , ubhinnaṃ appavatti nirodhasaccaṃ , dukkhaparijānano samudayapajahano nirodhārammaṇo ariyamaggo maggasaccaṃ .
Evaṃ catusaccavasena ussakkitvā nibbutiṃ pāpuṇātīti idaṃ navasivathikapariggāhakānaṃ bhikkhūnaṃ yāva arahattā niyyānamukhanti .Navasivathikapabbaṃ niṭṭhitaṃ .
Ettāvatā ca ānāpānapabbaṃ , iriyāpathapabbaṃ , catusampajaññapabbaṃ , paṭikūlamanasikārapabbaṃ , dhātumanasikārapabbaṃ , navasivathikapabbānīti cuddasapabbā kāyānupassanā niṭṭhitā hoti .
Tattha ānāpānapabbaṃ , paṭikūlamanasikārapabbanti imāneva dve appanākammaṭṭhānāni , sivathikānaṃ pana ādīnavānupassanāvasena vuttattā sesāni dvādasāpi upacārakammaṭṭhānānevāti .
Kāyānupassanā niṭṭhitā .