304. Yāva dīgharattaṃ mahāpaññova so bhagavāti ettakanti paricchinditvā na sakkā vattuṃ , atha kho yāva dīgharattaṃ aticirarattaṃ mahāpaññova so bhagavā . Noti kathaṃ tumhe maññathāti . Atha sayamevetaṃ pañhaṃ byākātukāmo – ‘‘ anacchariyametaṃ , mārisā , yaṃ idāni pāramiyoM2.253 pūretvā bodhipallaṅke tiṇṇaṃ mārānaṃ matthakaṃ bhinditvā paṭividdhaasādhāraṇañāṇo so bhagavā mahāpañño bhaveyya , kimettha acchariyaṃ , aparipakkāya pana bodhiyā padesañāṇeP2.660 ṭhitassa sarāgādikālepi mahāpaññabhāvameva vo , mārisā , kathessāmī ’’ ti bhavapaṭicchannakāraṇaṃ āharitvā dassento bhūtapubbaṃ bhotiādimāha .

Purohitoti sabbakiccāni anusāsanapurohito . Govindoti govindiyābhisekena abhisittoV2.227 , pakatiyā panassa aññadeva nāmaṃ , abhisittakālato paṭṭhāya ‘‘ govindo ’’ ti saṅkhyaṃ gato .

Jotipāloti jotanato ca pālanato ca jotipālo . Tassa kira jātadivase sabbāvudhāni ujjotiṃsu . Rājāpi paccūsasamaye attano maṅgalāvudhaṃ pajjalitaṃ disvā bhīto aṭṭhāsi . Govindo pātova rājūpaṭṭhānaṃ gantvā sukhaseyyaṃ pucchi rājā – ‘‘ kuto me ācariya , sukhaseyyā ’’ ti vatvā taṃ kāraṇaṃ ārocesi . Mā bhāyi , mahārāja , mayhaṃ putto jāto , tassānubhāvena sakalanagare āvudhāni pajjaliṃsūti . Rājā – ‘‘ kiṃ nu kho me kumāro paccatthiko bhaveyyā ’’ ti cintetvā suṭṭhutaraṃ bhāyi . ‘‘ Kiṃ vitakkesi mahārājā ’’ ti ca puṭṭho tamatthaṃ ārocesi . Atha naṃ govindo ‘‘ mā bhāyi mahārāja , neso kumāro tumhākaṃ dubbhissati , sakalajambudīpe pana tena samo paññāya na bhavissati , mama puttassa vacanena mahājanassa kaṅkhā chijjissati , tumhākañca sabbakiccāni anusāsissatī ’’ ti samassāseti . Rājā tuṭṭho – ‘‘ kumārassa khīramūlaṃ hotū ’’ ti sahassaṃ datvā ‘‘ kumāraṃ mahallakakāle mama dassethā ’’ ti āha . Kumāro anupubbena vuḍḍhimanuppatto . Jotitattā panassa pālanasamatthatāya ca jotipālotveva nāmaṃ akaṃsu . Tena vuttaṃ – ‘‘ jotanato ca pālanato ca jotipālo ’’ ti .

Sammā vossajjitvāti sammā vossajjitvā . Ayameva vā pāṭho .

Alamatthadasataroti samattho paṭibalo atthadaso alamatthadaso , taṃ alamatthadasaṃ tiretīti alamatthadasataro .

Jotipālasseva māṇavassa anusāsaniyāti sopi jotipālaṃyeva pucchitvā anusāsatīti dasseti .