Jhānasampattivaṇṇanā
260. Mahiddhikoti cittuppādavaseneva caturāsītipokkharaṇīsahassānaṃ nibbattisaṅkhātāya mahatiyā
V2.200 iddhiyā samannāgato .
Mahānubhāvoti tesaṃyeva anubhavitabbānaṃ mahantatāya mahānubhāvena samannāgato .Seyyathidan ti nipāto , tassa –
‘‘ katamesaṃ tiṇṇan ’’ ti attho .
Dānassāti sampattipariccāgassa .
Damassāti āḷavakasutte paññā damoti āgato .
Idha attānaṃ
P2.631 damentena kataṃ uposathakammaṃ .
Saṃyamassāti sīlassa .Bodhisattapubbayogavaṇṇanā
Idha ṭhatvā panassa pubbayogo veditabbo – rājā kira pubbe gahapatikule nibbatti .
Tena ca samayena dharamānakasseva kassapabuddhassa sāsane eko thero araññe vāsaṃ vasati , bodhisatto attano
M2.224 kammena araññaṃ paviṭṭho theraṃ disvā upasaṅkamitvā vanditvā therassa nisajjanaṭṭhānacaṅkamanaṭṭhānāni oloketvā pucchi –
‘‘ idheva , bhante , ayyo vasatī ’’ ti ?
Āma , upāsakāti sutvā –
‘‘ idheva ayyassa paṇṇasālaṃ kātuṃ vaṭṭatī ’’ ti cintetvā attano kammaṃ pahāya dabbasambhāraṃ koṭṭetvā paṇṇasālaṃ katvā chādetvā bhittiyo mattikāya limpitvā dvāraṃ yojetvā kaṭṭhattharaṇaṃ katvā –
‘‘ karissati nu kho paribhogaṃ , na karissatī ’’ ti ekamantaṃ nisīdi .
Thero antogāmato āgantvā paṇṇasālaṃ pavisitvā kaṭṭhattharaṇe nisīdi .
Upāsakopi āgantvā vanditvā samīpe nisinno ‘‘ phāsukā , bhante , paṇṇasālā ’’ ti pucchi .
Phāsukā , bhaddamukha , pabbajitasāruppāti .
Vasissatha , bhante , idhāti ?
Āma , upāsakāti , so adhivāsanākārena vasissatīti ñatvā nibaddhaṃ mayhaṃ gharadvāraṃ āgantabbanti paṭijānāpetvā –
‘‘ ekaṃ me , bhante , varaṃ dethā ’’ ti āha .
Atikkantavarā , upāsaka , pabbajitāti .
Bhante , yañca kappati , yañca anavajjanti .
Vadehi upāsakāti .
Bhante , nibaddhavasanaṭṭhāne nāma manussā maṅgale vā amaṅgale vā āgamanaṃ icchanti , anāgacchantassa kujjhanti .
Tasmā aññaṃ nimantitaṭṭhānaṃ gantvāpi mayhaṃ gharaṃ pavisitvāva bhattakiccaṃ niṭṭhāpetabbanti .
Thero adhivāsesi .
So paṇṇasālāya kaṭasāṭakaṃ pattharitvā mañcapīṭhaṃ paññapesi , apassenaṃ nikkhipi , pādakathalikaṃ ṭhapesi , pokkharaṇiṃ khaṇi , caṅkamaṃ katvā vālikaṃ okiri , mige āgantvā bhittiṃ ghaṃsitvā mattikaṃ pātente disvā kaṇṭakavatiṃ parikkhipi .
Pokkharaṇiṃ otaritvā udakaṃ āḷulikaṃ karonte disvā anto pāsāṇehi cinitvā bahi kaṇṭakavatiṃ parikkhipitvā antovatipariyante tālapantiyo ropeti , mahācaṅkame sammaṭṭhaṭṭhānaṃ āḷulente disvā caṅkamampi vatiyā parikkhipitvā antovatipariyante tālapantiṃ ropesi .
EvaṃP2.632 āvāsaṃ niṭṭhapetvāV2.201 therassa ticīvaraṃ , piṇḍapātaṃ , osadhaṃ , paribhogabhājanaṃ , ārakaṇṭakaṃ , pipphalikaṃ , nakhacchedanaṃ , sūciṃ , kattarayaṭṭhiṃ , upāhanaṃ , udakatumbaṃ , chattaṃ , dīpakapallakaṃ , malaharaṇiṃ .
Parissāvanaṃ , dhamakaraṇaṃ , pattaṃ , thālakaṃ , yaṃ vā panaññampi pabbajitānaṃ paribhogajātaṃ , sabbaṃ adāsi .
Therassa bodhisattena adinnaparikkhāro nāma nāhosi .
So sīlāni rakkhanto uposathaṃ karonto yāvajīvaṃM2.225 theraṃ upaṭṭhahi .
Thero tattheva vasanto arahattaṃ patvā parinibbāyi .
Bodhisattopi yāvatāyukaṃ puññaṃ katvā devaloke nibbattitvā tato cuto manussalokaṃ āgacchanto kusāvatiyā rājadhāniyā nibbattitvā mahāsudassano rājā ahosi .
‘‘ Evaṃ nātimahantampi , puññaṃ āyatane kataṃ ;
Mahāvipākaṃ hotīti , kattabbaṃ taṃ vibhāvinā ’’.Mahāviyūhan ti rajatamayaṃ mahākūṭāgāraṃ .
Tattha vasitukāmo hutvā agamāsi , ettāvatā kāmavitakkāti kāmavitakka tayā ettāvatā nivattitabbaṃ , ito paraṃ tuyhaṃ abhūmi , idaṃ jhānāgāraṃ nāma , nayidaṃ tayā saddhiṃ vasanaṭṭhānanti evaṃ tayo vitakke kūṭāgāradvāreyeva nivattesi .
261. Paṭhamajjhānan tiādīsu visuṃ kasiṇaparikammakiccaṃ nāma natthi .
Nīlakasiṇena atthe sati nīlamaṇiṃ , pītakasiṇena atthe sati suvaṇṇaṃ , lohitakasiṇena atthe sati rattamaṇiṃ , odātakasiṇena atthe sati rajatanti olokitaolokitaṭṭhāne kasiṇameva paññāyati .
262. Mettāsahagatenātiādīsu yaṃ vattabbaṃ , taṃ sabbampi visuddhimagge vuttameva .
Iti pāḷiyaṃ cattāri jhānāni , cattāri appamaññāneva vuttāni .
Mahāpuriso pana sabbāpi aṭṭha samāpattiyo , pañca abhiññāyo ca nibbattetvā anulomapaṭilomādivasena cuddasahākārehi samāpattiyo pavisanto madhupaṭalaṃ paviṭṭhabhamaro madhurasena viya samāpattisukheneva yāpeti .