Sattasamādhiparikkhāravaṇṇanā
290. Samādhiparikkhārāti ettha tayo parikkhārā .
‘‘ Ratho sīlaparikkhāro jhānakkho cakkavīriyo ’’ ti ( saṃ . ni .5.4) hi ettha alaṅkāro parikkhāro nāma .
‘‘ Sattahi nagaraparikkhārehi
V2.214 suparikkhataṃ hotī ’’ ti ( a . ni .7.67) ettha parivāro parikkhāro nāma .
‘‘ Gilānapaccayajīvitaparikkhāro ’’ ti ( dī . ni .3.182) ettha sambhāro parikkhāro nāma .
Idha pana parivāraparikkhāravasena ‘‘ satta samādhiparikkhārā ’’ ti vuttaṃ .Parikkhatāti parivāritā .
Ayaṃ vuccati so ariyo sammāsamādhīti ayaṃ sattahi ratanehi parivuto cakkavattī viya sattahi aṅgehi parivuto
M2.239 ‘‘ ariyo sammāsamādhī ’’ ti vuccati .
Saupaniso itipīti saupanissayo itipi vuccati , saparivāro yevāti vuttaṃ hoti .Sammādiṭṭhissāti sammādiṭṭhiyaṃ ṭhitassa .
Sammāsaṅkappo pahotīti sammāsaṅkappo pavattati .
Esa nayo sabbapadesu .
Ayaṃ panattho maggavasenāpi phalavasenāpi veditabbo .
Kathaṃ ?
Maggasammādiṭṭhiyaṃ ṭhitassa
P2.646 maggasammāsaṅkappo pahoti … pe … maggañāṇe ṭhitassa maggavimutti pahoti .
Tathā phalasammādiṭṭhiyaṃ ṭhitassa phalasammāsaṅkappo pahoti … pe … phalasammāñāṇe ṭhitassa phalavimutti pahotīti .Svākkhātotiādīni visuddhimagge vaṇṇitāni .
Apārutāti vivaṭā .
Amatassāti nibbānassa .
Dvārāti pavesanamaggā .
Aveccappasādenāti acalappasādena .
Dhammavinītāti sammāniyyānena niyyātā .
Atthāyaṃ itarā pajāti anāgāmino sandhāyāha , anāgāmino ca atthīti vuttaṃ hoti .
Puññabhāgāti puññakoṭṭhāsena nibbattā .
Ottappan ti ottappamāno .
Tena kadāci nāma musā assāti musāvādabhayena saṅkhātuṃ na sakkomi , na pana mama saṅkhātuṃ balaṃ natthīti dīpeti .
291. Taṃ kiṃ maññati bhavan ti iminā kevalaṃ vessavaṇaṃ pucchati , na panassa evarūpo satthā nāhosīti vā na bhavissatīti vā laddhi atthi .
Sabbabuddhānañhi abhisamaye viseso natthi .
292. Sayaṃparisāyan ti attano parisāyaṃ .
Tayidaṃ brahmacariyan ti taṃ idaṃ sakalaṃ sikkhattayabrahmacariyaṃ .
Sesaṃ uttānameva .
Imāni pana padāni dhammasaṅgāhakattherehi ṭhapitānīti .
Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāyaṃ
Janavasabhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .