311. UpasaṅkamiṃsūtiM2.256 ‘‘ amhākaṃ ayaṃ issariyasampatti na aññassānubhāvena , mahāgovindassānubhāvena nipphannā . Mahāgovindo amhe satta rājāno samagge katvā jambudīpatale patiṭṭhāpesi , pubbūpakārissa pana na sukarā paṭikiriyā kātuṃ . Amhe sattapi jane esoyeva anusāsatu , etaṃyeva senāpatiñca purohitañca karoma , evaṃ no vuddhi bhavissatī ’’ ti cintetvā upasaṅkamiṃsu . Mahāgovindopi – ‘‘ mayā ete samaggā katā , sace etesaṃ añño senāpati purohito ca bhavissati , tato attano attano senāpatipurohitānaṃ vacanaṃ gahetvā aññamaññaṃ bhindissanti , adhivāsemi nesaṃ senāpatiṭṭhānañca purohitaṭṭhānañcā ’’ ti cintetvā ‘‘ evaṃ bho ’’ ti paccassosi .

Satta ca brāhmaṇamahāsāleti ‘‘ ahaṃ sabbaṭṭhānesu sammukho bhaveyyaṃ vā na vā , yatthāhaṃ sammukho na bhavissāmi , tattheva te kattabbaṃ karissantī ’’ ti sattaP2.663 anupurohite ṭhapesi . Te sandhāya idaṃ vuttaṃ – ‘‘ satta ca brāhmaṇamahāsāle ’’ ti . Divasassa dvikkhattuṃ vā sāyaṃ pāto vā nahāyantīti nahātakā . Vatacariyapariyosāne vā nahātā , tato paṭṭhāya brāhmaṇehi saddhiṃ na khādanti na pivantīti nahātakā .

312. AbbhuggacchītiV2.230 abhiuggacchi . Tadā kira manussānaṃ ‘‘ na brahmunā saddhiṃ amantetvā sakkā evaṃ sakalajambudīpaṃ anusāsitun ’’ ti nisinnanisinnaṭṭhāne ayameva kathā pavattittha .

Na kho panāhan ti mahāpuriso kira –

‘‘ ayaṃ mayhaṃ abhūto vaṇṇo uppanno , vaṇṇuppatti kho pana na bhāriyā , uppannassa vaṇṇassa rakkhanameva bhāriyaṃ , ayañca me acintetvā amantetvā karontasseva vaṇṇo uppannova , cintetvā mantetvā karontassa pana vitthārikataro bhavissatī ’’ ti brahmadassane upāyaṃ pariyesanto taṃ disvā sutaṃ kho pana metan tiādiatthaṃ parivitakkesi .

313. YenaM2.257 reṇu rājā tenupasaṅkamīti evaṃ me antarā daṭṭhukāmo vā sallapitukāmo vā na bhavissati , yato chinnapalibodho sukhaṃ viharissāmīti palibodhupacchedanatthaṃ upasaṅkami , esa nayo sabbattha .

316. Sādisiyoti samavaṇṇā samajātikā .

317. Navaṃ sandhāgāraṃ kāretvāti rattiṭṭhānadivāṭṭhānacaṅkamanasampannaṃ vassike cattāro māse vasanakkhamaṃ bahi naḷaparikkhittaṃ vicittaṃ āvasathaṃ kāretvā . Karuṇaṃ jhānaṃ jhāyīti karuṇāya tikacatukkajjhānaṃ jhāyi , karuṇāmukhena panettha avasesāpi tayo brahmavihārā gahitāva .

Ukkaṇṭhanā paritassanāti jhānabhūmiyaṃ ṭhitassa anabhiratiukkaṇṭhanā vā bhayaparitassanā vā natthi , brahmuno pana āgamanapatthanā āgamanataṇhā ahūti attho .