Ānandapucchākathāvaṇṇanā
203. Adassanaṃ
V2.156M2.174 , ānandāti yadetaṃ mātugāmassa adassanaṃ , ayamettha uttamā paṭipattīti dasseti .
Dvāraṃ pidahitvā senāsane nisinno hi bhikkhu āgantvā dvāre ṭhitampi mātugāmaṃ yāva na passati , tāvassa ekaṃseneva na lobho uppajjati , na cittaṃ calati .
Dassane pana satiyeva tadubhayampi assa .
Tenāha –
‘‘ adassanaṃ ānandā ’’ ti .Dassane bhagavā sati kathan ti bhikkhaṃ gahetvā upagataṭṭhānādīsu dassane sati kathaṃ paṭipajjitabbanti pucchati .
Atha bhagavā yasmā khaggaṃ gahetvā –
‘‘ sace mayā saddhiṃ ālapasi , ettheva te sīsaṃ pātessāmī ’’ ti ṭhitapurisena vā ,‘‘ sace mayā saddhiṃ ālapasi , ettheva te maṃsaṃ murumurāpetvā khādissāmī ’’ ti
P2.583 ṭhitayakkhiniyā vā ālapituṃ varaṃ .
Ekasseva hi attabhāvassa tappaccayā vināso hoti , na apāyesu aparicchinnadukkhānubhavanaṃ .
Mātugāmena pana ālāpasallāpe sati vissāso hoti , vissāse sati otāro hoti , otiṇṇacitto sīlabyasanaṃ patvā apāyapūrako hoti ;
tasmā anālāpoti āha .
Vuttampi cetaṃ –
‘‘ Sallape asihatthena , pisācenāpi sallape ;
Āsīvisampi āsīde , yena daṭṭho na jīvati ;
Na tveva eko ekāya , mātugāmena sallape ’’ ti .( a . ni .5.55);Ālapantena panāti sace mātugāmo divasaṃ vā pucchati , sīlaṃ vā yācati , dhammaṃ vā sotukāmo hoti , pañhaṃ vā pucchati , tathārūpaṃ vā panassa pabbajitehi kattabbakammaṃ hoti , evarūpe kāle anālapantaṃ ‘‘ mūgo ayaṃ , badhiro ayaṃ , bhutvāva baddhamukho nisīdatī ’’ ti vadati , tasmā avassaṃ ālapitabbaṃ hoti .
Evaṃ ālapantena pana kathaṃ paṭipajjitabbanti pucchati .
Atha bhagavā –
‘‘ etha tumhe , bhikkhave , mātumattīsu mātucittaṃ upaṭṭhapetha , bhaginimattīsu bhaginicittaṃ upaṭṭhapetha , dhītumattīsu dhītucittaṃ upaṭṭhapethā ’’ ti ( saṃ . ni .4.127) imaṃ ovādaṃ sandhāya sati , ānanda , upaṭṭhapetabbāti āha .
204. Abyāvaṭāti atantibaddhā nirussukkā hotha .
Sāratthe ghaṭathāti uttamatthe arahatte ghaṭetha .
Anuyuñjathāti tadadhigamāya anuyogaṃ
M2.175 karotha .
Appamattāti tattha avippamuṭṭhasatī .
Vīriyātāpayogena ātāpino .
Kāye ca jīvite ca nirapekkhatāya pahitattā pesitacittā viharatha . 205. Kathaṃ
V2.157 pana , bhanteti tehi khattiyapaṇḍitādīhi kathaṃ paṭipajjitabbaṃ .
Addhā maṃ te paṭipucchissanti –
‘‘ kathaṃ , bhante , ānanda tathāgatassa sarīre paṭipajjitabban ’’ ti ;
‘‘ tesāhaṃ kathaṃ paṭivacanaṃ demī ’’ ti pucchati .Ahatena vatthenāti navena kāsikavatthena .
Vihatena kappāsenāti supothitena kappāsena .
Kāsikavatthañhi sukhumattā telaṃ na gaṇhāti , kappāso pana gaṇhāti .
Tasmā ‘‘ vihatena kappāsenā ’’ ti āha .
Āyasāyāti sovaṇṇāya .
Sovaṇṇañhi idha ‘‘ ayasan ’’ ti adhippetaṃ .