Guṇaparikappanā
272.
Muninda pādadvande te , cārurājīvasundare ;
Maññe pāpābhisammadda-jātasoṇena soṇimā .
272. Muninda te cāru ca taṃ rājīvaṃ padumañca tamiva sundaraṃ tasmiṃte pādadvande soṇimā lohitattaguṇo , iti yathāvaṭṭhitā acetanassa lohitattalakkhaṇassa vatthuno vutti vuttā , sāyamaññathā parikappīyate .
Pāpānaṃ kilesārīnaṃ abhisammaddena atisayaṃ sampisanena jātaṃ soṇaṃ rudhiraṃ , tena jātoti maññe .
Iti guṇaparikappanā pādadvandasannihitalohitattaguṇassa ‘‘ pāpā … pe … soṇene ’’ ti parikappitattā .
272.‘‘ Muninde ’’ ccādi .
He muninda te tava cārurājīvasundare manuññapadumasundare pādadvande soṇimā rattavaṇṇaṃ pāpābhisammaddajātasoṇena maññe saparasantānagatapāpānaṃ sammaddanena jātena rudhirenāti maññe .
Sabbaññuno pāde bhavantarasiddhapuññakammānubhāvena jātarattavaṇṇaṃ ‘‘ pāpābhisammaddanenā ’’ ti parikappitattā ayaṃ guṇaparikappanā nāma .
Cāru ca taṃ rājīvañcāti ca , pāpānaṃ abhisammaddoti ca , tena jātañcāti ca , tañca taṃ soṇañcāti ca , soṇassa bhāvoti ca viggaho .
273.
Maññesaṅke
M0.266 dhuvaṃ nūna-miva ’ miccevamādihi ;Sā ’ yaṃ byañjīyate kvāpi , kvāpi vākyena gamyate .
273. Vohāratthaṃ parikappanāsūcake sadde dassento āha ‘‘ maññe ’’ iccādi .
Iti evarūpo saddarāsi ādi yesaṃ ‘‘ takkemi , parikappemi , cintayāmi , yathe ’’ tyevamādīnaṃ , tehi sāyaṃ parikappanā kvāpi yathāvutte byañjīyate pakāsīyate , kvāpi katthaci pana vākyena gamyate maññe iccādīnamabhāvepīti .
273. Vohārasukhatthaṃ parikappanāpakāsake sadde dasseti ‘‘ maññe ’’ ccādinā .
Maññe , saṅke , dhuvaṃ , nūna , iva , evamādīhi saddehi sāyaṃ parikappanā kvāpi ettha viya katthaci byañjīyate pakāsīyate , kvāpi katthaci vākyena kriyākārakasambandhasahitapadasamudāyena gamyate ivā disaddayogābhāvepi kevalaṃ vākyasāmatthiyeneva ñāyate .
‘‘ Maññe ’’ ccādipadapañcakaṃdvandasamāsena niddiṭṭhaṃ .
Iti evaṃ pakāro saddasamudāyo ādi yesaṃ ‘‘ takkemi , parikappemi , cintayāmi , yathā ’’ tiānīnanti viggaho .