Issues
Subodhālaṅkāraṭīkā
Subodhālaṅkāraṭīkā

Bhayaṭhāyībhāva

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Bhayaṭhāyībhāva

364.
Vikārisanasattādi-
Bhayukkaṃso bhayānako ;
Sedādayo ’ nubhāve ’ ttha ,
Tāsādī byabhicārino .
364.‘‘ Vikāri ’’ ccādi .
Vikāri asabhāvappavatto viruddho sano saddo satto ca , te ādayo yesaṃ suññāraññādīnaṃM0.356 itthinīcappakatisambhavantānaṃ , vibhāvānaṃ , guruādīnaṃ vā uttamānaṃ , tehi jātassa bhayassa , kittimassa vā ukkaṃso bhayānako nāma raso .
Ettha sedakampanapādacalanādayo anubhāvā , tāsādayo byabhicārino .
364. Idāni bhayānakarasassa posanakkamaṃ dasseti ‘‘ vikāri ’’ ccādinā .
Vikārisanasattādibhayukkaṃso pakativirahena vikāravantehi viruddhehi asanisaddādisaddehi , rakkhasādisattehi vā vibhāvehi hetubhūtehi sañjāto sābhāviko , kittimo vā bhayapaṭibandho ukkaṃso bhayānakaraso nāma hoti .
Ettha bhayānakarasavisaye sedādayo dāhasarīrakampanādayo anubhāvā kāyikavācasikappayogasaṅkhatā anubhāvā honti .
Tāsādī byabhicārino tāsasaṅkādayo iha byabhicārībhāvā hontīti .
Sano ca satto ceti ca , vikāro etesaṃ atthīti ca , vikārino ca te sanasattā ceti ca , te ādayo yesaṃ suññāraññādīnamiti ca , tehi jātaṃ bhayamiti ca , majjhe padalopo , tassa ukkaṃsoti ca , sedo ādi yesaṃ kampanādīnamiti ca , tāso ādi yesaṃ saṅkādīnamiti ca vākyaṃ .
Itthinīcappakatikānaṃ bhayahetu vikārisanasattādi , uttamānaṃ guruādi .
Ettha lakkhiyamevaṃ veditabbaṃ –
Yaṃ diṭṭhisatthapatanena paripphurantī ,
Kumbhaṇḍarakkhasacamū gamitā samantā ;
Ācakkavāḷanaga ’ massagataṃ purīva ,
Bhoto muhuṃ muhu ’ mapassi sa puṇṇako ’ hanti .
Diṭṭhisatthapatanena diṭṭhisallasampātanena paripphurantī kampamānā samantā parisamantato ācakkavāḷanagaṃ cakkavāḷapabbatāvadhi gamitā palāpitā kumbhaṇḍarakkhasacamū kumbhaṇḍarakkhasānaṃM0.357 senā yaṃ assagataṃ assapiṭṭhe nisinnakaṃ bhoto bhavataṃ tumhākaṃ purī iva puriyā dassanamiva muhuṃ muhuṃ apassi khaṇe khaṇe apassittha , so ahaṃ puṇṇako nāma yakkhoti .
Ettha ‘‘ diṭṭhisatthapatanenā ’’ ti diṭṭhisatthāropanena ca ‘‘ sa puṇṇako ahan ’’ ti iminā ca bhayajananassa hetubhūtaviruddhasattasaṅkhātā vibhāvā niddiṭṭhā ,‘‘ muhuṃ muhu ’ mapassī ’’ ti rasāvatthasampattabhayukkaṃsasaṅkhato ṭhāyībhāvo vibhāvito ,‘‘ kumbhaṇḍarakkhasacamū gamitā samantā ācakkavāḷanagan ’’ ti tāsasaṅkādikā byabhicārino bhāvā jotitā .
‘‘ Paripphurantī ’’ ti sedakampādayo anubhāvā dassitā honti .