Samavañcanā
312.
Vivāda ’ manuyuñjanto ,
Munindavadanindunā ;
Sampuṇṇo candimā nā ’ yaṃ ;
Chatta ’ metaṃ manobhuno .
312.‘‘ Vivāda ’’ miccādi .
Manobhunoti kāmassa .
Samavañcanāyaṃ puṇṇacandaṃ niraṃkatvā chattassa dassitattā .
312.‘‘ Vivāda ’’ iccādi .
Munindavadanindunā sabbaññuno mukhacandena vivādaṃ anuyuñjanto sampuṇṇo ayaṃ paccakkho candimā na hoti .
Kiñcarahi etaṃ candamaṇḍalaṃ manobhuno anaṅgassa ubbhūtiyaṃ chattaṃ samussitasetacchattanti .
Vaṇṇanīyaṃ candamaṇḍalaṃ ṭhapetvā tato aññassa candasadisassa chattassa dassitattā ayaṃ vutti samavañcanā nāma .
Munīnaṃ indoti ca , tassa vadanamiti ca , indusadiso indu , munindavadanameva indūti ca , samantato puṇṇoti ca , manasi bhūtoti ca viggaho .
313.
Parānuvattanādīhi , nibbindeni ’ ha yā katā ;
Thutira ’ ppakate sā ’ yaṃ , siyā appakatatthuti .
313. Appakatatthutiṃ pakāseti ‘‘ pari ’’ ccādinā .
Paresaṃ yesaṃ kesañci anuvattanaṃ sevā , tamādi yesaṃ tehi nibbindena virattena appakate asannihite buddhivisayeyeva iha kismiñci vatthumhi katā yā thuti saṃrādhanaṃ , sāyaṃ appakatatthuti siyā .
313. Idāni appakatatthutiṃ dasseti ‘‘ parānu ’’ ccādinā .
Parānuvattanādīhi aññassa yassa kassaci anuvattanādīhi nibbindena ubbegaṃ pattena appakate anadhigate buddhivisaye eva iha imasmiṃ kismiñci vatthumhi katā yā thuti saṃrādhanasaṅkhātā pasaṃsā atthi , sā ayaṃ appakatatthuti nāma siyāti .
Paresamanuvattanamiti ca , taṃ ādi yesaṃ parapīḷādīnamiti ca , na pakatoti ca , rakāro sandhijo , appakate katā thutīti ca vākyaṃ .
314.
Sukhaṃ jīvanti hariṇā , vanesva ’ parasevino ;
Anāyāsopalābhehi , jaladabbaṅkurādibhi .
314. Udāharati ‘‘ sukha ’’ miccādi .
Jalehi dabbaṅkurehi dabbatiṇuggamehi .
Ādi saddena tarupallavādīhi .
Kīdisehi ?
Anāyāsena sevāpariklesādinā vinā upalābhehi pāpuṇitabbehi .
Paramaññaṃ kiñci na sevanti sīleneti aparasevino .
Paracittārādhanabyasanaparammukhā hariṇā vanesu sukhaṃ nirākulaṃ jīvantīti .
Ettha rājānuvattanaklesanibbindena sannihitā migavutti pasaṃsitāti .
314. Idāni udāharati ‘‘ sukha ’’ miccādinā .
Hariṇā migā aparasevino vuttiṃ nissāya paraṃ asevamānā anāyāsopalābhehi parapariggahābhāvato parasevāparissamaṃ vinā labbhanīyehi jaladabbaṅkurādibhi udakadabbaṅkurarukkhalatāpallavādīhi vanesu icchiticchitāraññesu sukhaṃ jīvanti sukhajīvanaṃ karontīti .
Ettha rājasevābyasanappattena kenaci anadhigatāpi migajīvikā pasaṃsitā hoti .
Paraṃ na sevanti sīlenāti ca , abhāvo āyāsasseti ca ,
M0.300 tena upalabhitabbāti ca , dabbānaṃ aṅkurānīti ca , jalañca dabbaṅkurāni ceti ca , tāni ādi yesaṃ pallavādīnamiti ca viggaho . 315.
Uttaraṃ uttaraṃ yattha , pubbapubbavisesanaṃ ;
Siyā ekāvalī sā ’ yaṃ , dvidhā vidhinisedhato .
315. Ekāvaliṃ kathayati ‘‘ uttara ’’ micchādinā .
Yattha vuttiyaṃ uttaraṃ uttaraṃ upariṭṭhānamupariṭṭhānaṃ pubbassa pubbassa visesanaṃ vidhinisedhanavasena ekāvali nāma siyā .
Ayaṃ ekāvali vidhinisedhato vidhivasena nisedhanavasena ca dvidhā .
315. Idāni ekāvaliṃ dasseti ‘‘ uttara ’’ miccādinā .
Yattha uttiyaṃ uttaraṃ uttaraṃ uparūparibhavaṃ padaṃ pubbapubbavisesanaṃ pubbapubbapadassa vidhinisedhanavasena visesanaṃ hoti , sā ekāvali nāma siyā .
Ayaṃ ekāvali vidhinisedhato vidhinisedhavasena dvidhā hotīti .
Uttaraṃ pubbanti ṭhānūpacārena ṭhānībhūtaṃ padameva vuccati .
Pubbassa pubbassa visesanamiti ca , ekato āvaliyanti saṃvaliyanti padāni etāyāti ca , vidhividhānañca nisedho paṭisedho cāti ca vākyaṃ .
Ettha ‘‘ uttaraṃ uttaran ’’ ti ca ‘‘ pubbassa pubbassa ’’ iti ca kamena visesanavisesyaguṇena byāpanicchāyaṃ nibbacanaṃ , visesyaguṇaṃ gammamānameva .