Ocityasamposakapadasilesa
301.
Saṃsāradukkhopahatā-vanatā janatā tvayi ;
Sukha ’ micchita ’ maccantaṃ , amatandada vindati .
301. Udāharati ‘‘ saṃsāre ’’ ccādi .
Saṃsāro abbocchinnaṃ vattamānā khandhapaṭipāṭiyeva dukkhaṃ dukkhamattādinā , tena upahatā pahaṭā janatā , amataṃ sukhaṃ amataṃ vā nibbānaṃ dadātīti amatandadāti āmantanaṃ , tvayi avanatā paṇāmavasena icchita matimataṃ dukkhāpagamanibbattaṃ kāyikaṃ cetasikañca sukhaṃ accantaṃ vindati paṭilabhatīti .
Ettha amataṃ sudhā nibbānañca , amatandado dukkhopahate sukhayatīti ucitanti ‘‘ amataṃ dadātī ’’ ti padamadhigate vatthuni ocityaṃ samposayatīti ocityasamposako padasilesoyaṃ .
Ādi saddena ‘‘ sugandhisobhāsambandhī ’’ tyādyupamāsilesādayo saṅgahitāti .
301.‘‘ Saṃsāra ’’ iccādi .
Saṃsāradukkhopahatā khandhadhātuāyatanānaṃ nirantarapavattisaṅkhātena dukkhena upahatā janatā , amatandada he sudhādāyaka no ce , nibbānadāyaka tathāgata tvayi avanatā paṇamanavasena onatā icchitaṃ abhimataṃ sukhaṃ kāyikacetasikasukhaṃ accantaṃ atisayena vindati sevatīti .
Amatadāyakā dukkhite sukhite karontīti idaṃ ucitameveti ubhayatthassāpi vācakaṃ ‘‘ amataṃ dadātī ’’ ti padaṃ tādisajanassa sukhadāne ocityaṃ posetīti ayaṃ ocityasamposakapadasileso .
Saṃsāroyeva dukkhanti ca , tena upahatāti ca , amataṃ sudhaṃ nibbānaṃ vā dadātīti ca vākyaṃ .
302.
Guṇayuttehi
M0.291 vatthūhi , samaṃ katvāna kassaci ;Saṃkittanaṃ bhavati yaṃ , sā matā tulyayogitā .
302. Tulyayogitaṃ yojayati ‘‘ guṇe ’’ ccādinā .
Guṇo dhammo sādhu asādhu vā , tena yuttehi vatthūhi saha samaṃ katvāna vatthuto asāmyepi tathābhāvamāropya kassaci purisādino thutinindatthaṃ yaṃ kittana mākhyānaṃ , sā tulyakkhaṇā tulyayogitā matā , vattumicchitena guṇena tādisānaṃ tulyayogitāpaṭipādanato tadatthiyena tulyayogitā tathā dvidhā vattati .
302. Idāni tulyayogitālaṅkāraṃ dasseti ‘‘ guṇayuttehi ’’ iccādinā .
Guṇayuttehi sundarāsundarehi yehi kehici guṇehi yuttehi vatthūhi , samaṃ katvāna tatvato asamānesupi samānattabuddhiyā āropanaṃ katvā , kassaci purisādino thutiṃ nindaṃ vā nissāya yaṃ saṃkittanaṃ guṇāguṇakathanaṃ bhavati , sā tulyayogitāti matāti .
Guṇehi yuttāti ca , tulyena guṇena saha yogoti ca , so etesaṃ raṃsimālībhagavantādīnamatthīti ca , tesaṃ bhāvo tulyaguṇasambandhoti ca viggaho .
Ettha tulyaguṇayuttapadatthānaṃ tagguṇasambandhassa tulyayogitābhāvato tappaṭipādako uttiviseso tadatthiyena tulyayogitāti ñeyyā .
303.
Sampattasammado loko ,
Sampattālokasampado ;
Ubhohi raṃsimālī ca ,
Bhagavā ca tamonudo .
303. Udāharati ‘‘ sampatte ’’ ccādi .
Tamaṃ nudatīti tamonudo .
Raṃsimālī sūriyo ca , atha vā sammāsambuddho cāti ubhohi karaṇabhūtehi hetubhūtehi vā
M0.292 loko sattaloko , sampatto sammado pīti yena tathāvidho ca , sampatto ālokassa sampadā yena tathāvidho cāpīti .Ettha pītidānādiguṇayuttena raṃsimālinā samaṃ katvā bhagavato thutivasena kittananti lakkhaṇaṃ yojanīyaṃ .
303. Idāni udāharati ‘‘ sampatti ’’ ccādinā .
Tamonudo andhakāraṃ paharanto raṃsimālī ca bhagavā ca ubhohi karaṇabhūtehi hetubhūtehi vā , loko sattaloko sampattasammado paṭiladdhapītiko ca sampattālokasampadā ca hotīti .
Ettha pītidānālokakaraṇasaṅkhātaguṇayuttena sūriyena tulyaṃ katvā bhagavato thutivasena guṇakathanaṃ hoti .
Sampatto sammado pīti yeneti ca , ālokassa sampadāti ca , sampattā ālokasampadā yeneti ca , tamaṃ nudatīti ca vākyaṃ .
Udāharaṇe adassitepi asādhuguṇayuttena kenaci vatthunā samaṃ katvā kassaci kātabbanindāpi evameva daṭṭhabbā .
304.
Atthantaraṃ sādhayatā , kiñci taṃsadisaṃ phalaṃ ;
Dassīyate asantaṃ vā , santaṃ vā taṃ nidassanaṃ .
304. Nidassanaṃ padasseti ‘‘ atthantara ’’ miccādinā .
Atthantaraṃ nidassetabbāpekkhāya aññaṃ kiñci ucitaṃ kāriyaṃ sādhayatā kenaci vatthunā hetubhūtena , tena atthantareneva sadisaṃ tulyaṃ phalaṃ kiñci asantaṃ aniṭṭhaṃ vā santaṃ iṭṭhaṃ vā dassīyate paṭipādīyate , taṃ evaṃlakkhaṇaṃ nidassanaṃ siyā .
304. Idāni nidassanālaṅkāraṃ nidasseti ‘‘ atthantari ’’ ccādinā .
Atthantaraṃ niddisitabbato aññaṃ ucitakāriyasaṅkhātamattaṃ [ ucitakicca …( ka .)] sādhayatā sādhayantena kenaci vatthunā taṃsadisaṃ
M0.293 tena atthantarena samānaṃ asantaṃ aniṭṭhaṃ vā santaṃ iṭṭhaṃ vā kiñci phalaṃ dassīyate vatthūhi paṭipādīyate , taṃ tādisaṃ phalaṃ nidassanaṃ nāmāti .Attho ca so antaro añño cāti ca , tena atthantarena sadisamiti ca , nidassīyateti ca viggaho .