Issues
Subodhālaṅkāraṭīkā
Subodhālaṅkāraṭīkā

Byabhicārībhāvaadhippāya

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Byabhicārībhāvaadhippāya

343.
Tirobhāvāvibhāvādi-
Visesenā ’ bhimukhyato ;
Yete caranti sīlena ,
Te honti byabhicārino .
343. Byabhicārino āha ‘‘ tirobhāva ’’ iccādinā .
Tirobhāvo ṭhāyīnaṃ ekassāpi bhāvassa nibbedādino aciraṭṭhāyitā ca āvibhāvo pākaṭatā ca nānārasanissayattā te ādayo yassa .
Ādi saddena ṭhāyīdhammassa sukhadukkhādirūpassa gahaṇaṃ , sova viseso , tena .
Ṭhāyīdhammassa sukhadukkharūpassa gahaṇaṃ , attano dhammassa sukhadukkharūpassa ṭhāyini samāropanañcā bhimukhyaṃ .
Tathā hi ratiyaṃ parisamo sukhānuviddho bhavati , soke dukkhānuviddho .
Ratiyaṃ sukhasabhāvāpi gilānippabhutayo byabhicārino sakammaṃ dukkhamimaṃ samāropayanteva .
Tato tena abhimukhabhāvena ye ete bhāvā sīlena caranti pavattanti , te byabhicārino hontīti .
343. Idāni uddesakkamena byabhicārībhāve lakkhaṇato dasseti ‘‘ tirobhāvā ’’ iccādinā .
Tirobhāvāvibhāvādivisesena byabhicārībhāvānaṃ attano anekarasaṃ nissāya pavattattā , lokassa bhinnarucikattā ca kismiñci ṭhāyībhāve byabhicārībhāvānamattano guṇassa līnattañca kismiñci tasseva guṇassa pākaṭattañcātiādikena visesenaM0.326 abhimukhyato ṭhāyībhāvānaṃ sukhadukkharūpaṃ attani ca attano sukhadukkharūpaṃ ṭhāyībhāvesu ca āropanasaṅkhātena abhimukhabhāvena yete bhāvā sīlena caranti pakatiyā pavattanti , te bhāvā byabhicārino nāma hontīti .
Evameva [ evarūpā ( ka .)] pīḷā sarūpena eko parisamasaṅkhatabyabhicārībhāvo ratiyaṃ saguṇena līno sukhānuviddho hutvā , soke saguṇena pākaṭo dukkhānuviddho ca hutvā pavattate .
Evameva sukhasabhāvaratiyaṃ gilānādayo byabhicārino sakiyaṃ dukkhasarūpaṃ āropentīti katvā tirobhāvavibhāvādivisesena abhimukhaṃ pavattanti .
Tirobhavanamiti ca , āvibhavanamiti ca , tirobhāvo ca āvibhāvo ceti ca , te ādayo yassa ṭhāyībhāvesu vijjamānānaṃ sukhadukkhasabhāvānaṃ attani āropanasseti ca , soyeva visesoti ca , abhimukhānaṃ bhāvoti ca viggaho .
Byabhicārīpade vi saddo visesatthe abhi saddo abhimukhabhāve vattati .