Issues
Subodhālaṅkāraṭīkā
Subodhālaṅkāraṭīkā

Ruddaṭhāyībhāva

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Ruddaṭhāyībhāva

362.
Kodho macchariyādīhi , pose tāsamadādibhi ;
Nayanāruṇatādīhi , ruddo nāma raso bhave .
362.‘‘ Kodho ’’ iccādi , subodhaṃ .
Ettha paṭhamena ādi saddena avikkhepaupahāsādayo vibhāvā gahitā , dutiyena uggasambhamādayo byabhicārino , tatiyena bhūkuṭipuraṇaoṭṭhanippīḷanādayo anubhāvā .
362. Idāni ruddarasassa posanakkamaṃ dasseti ‘‘ kodho ’’ iccādinā .
Kodho macchariyādīhi macchariyaavikkhepaupahāsādīhi ālambaṇādīhi vibhāvehi ca hetubhūtehi tāsamadādīhi tāsamadauggatasambhamādīhi byabhicārībhāvehiM0.353 ca nayanāruṇatādīhi nettarattasubhaṅgaoṭṭhapīḷanādīhi anubhāvehi ca karaṇabhūtehi pose sati ruddo nāma raso bhaveti .
Macchariyaṃ ādi yesanti ca , tāso ca mado ceti ca , te ādi yesamiti ca , nayanāni ca tāni aruṇāni cāti ca , tesaṃ bhāvoti ca , sā ādi yesamiti ca vākyaṃ .
Ruddarasassa udāharaṇamevaṃ daṭṭhabbaṃ –
Yakkhena bho adhigatosi manussabhakkhe ,
Nā ’ ssassa vāla ’ mavalamba puraṃ avekkha ;
Verambhavātamukhacuṇṇitasabbagatto ,
Macco kathaṃ punapi passati jīvalokanti .
Bho manussabhakkhena yakkhena adhigatosi gahito asi , assassa vālamavalamba vāladhiṃ gahetvā idāneva puraṃ avekkha tuyhaṃ nagaraṃ olokehi , tatheva hi verambhavātamukhacuṇṇitasabbagatto verambhavātassa abhimukhicuṇṇitasakalasarīro macco manusso jīvalokaṃ sattalokaṃ punapi kathaṃ passatīti .
Iha macchariyādivibhāvā ca kodhādisaṅkhāto ṭhāyībhāvo ca vākyasāmatthiyā dīpitā honti , aparaddhena tāsamadauggatādibyabhicārībhāvā vibhāvitā honti .
Samudāyena nayanāruṇatādayo anubhāvā sūcitā honti .