Issues
Subodhālaṅkāraṭīkā
Subodhālaṅkāraṭīkā

Samaṭhāyībhāva

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Samaṭhāyībhāva

367.
ṬhāyībhāvoM0.361 samo mettā-
Dayāmodādisambhavo ;
Bhāvādīhi tadu ’ kkaṃso ,
Santo santanisevito .
Iti saṅgharakkhitamahāsāmipādaviracite
Subodhālaṅkāre
Rasabhāvāvabodho nāma pañcamo paricchedo .
Subodhālaṅkāro samatto .
367.‘‘ Ṭhāyi ’’ ccādi .
Mettādisambhavo samo upasamasaṅkhāto ṭhāyībhāvo bhavati , tadanurūpehi bhāvānubhāvehi tassa ukkaṃso yassa , so santo nāma raso bhavati , so ca santanisevitoti .
Iti subodhālaṅkāre mahāsāmināmikāyaṃ ṭīkāyaṃ
Rasabhāvāvabodho pañcamo paricchedo .
367. Idāni santarasassa posanakkamaṃ dasseti ‘‘ ṭhāyi ’’ ccādinā .
Mettādayāmodādisambhavo mettākaruṇāpītiādivibhāvehi sambhūto samo kāyacittopasamo ṭhāyībhāvo nāma hoti , bhāvādīhi byabhicārībhāvādīhi karaṇabhūtehi , apica tassa samassa anurūpehi byabhicārībhāvānubhāvehi tadukkaṃso tassa ṭhāyībhāvassa ukkaṃsayutto santanisevito sādhūhi sevito santo santaraso nāma hotīti .
Mettā ca dayā ca modo ceti ca , te ādayo yesamiti ca , tehi sambhavo yasseti ca , tassa ukkaṃso assa santasseti ca , sataṃ nisevitoti ca vākyaṃ .
AssaM0.362 santarasassodāharaṇamevaṃ daṭṭhabbaṃ –
Entesu kesarikarīsva ’ pi veṭhayante ,
Nāge nagaṃ madagaje viya veḷugumbaṃ ;
Yakkhe vicālayati nocali īsakampi ,
Santiṃ gatova vidhuro madhurāpi bhāvoti .
Kesarikarīsu sīhahatthīsu entesu api bhiṃsanākārena samīpamāgacchantesupi nāge veṭhayantepi nāgesu sarīraṃ veṭhayantesupi .
Jātyāpekkhāyekavacanaṃ , veḷugumbaṃ madagaje viya vicālayati madagaḷitahatthimhi cālente iva yakkhe puṇṇake nagaṃ kāḷāgiripabbataṃ vicālayatipi anekappakāre cālentepi vidhuro paṇḍito santiṃ gatova nibbānaṃ ālambaṇakaraṇavasena sampatto viya phalasamāpattisamāpanno iva atha vā diṭṭhadhammanibbānasaṅkhatanirodhasamāpattisamāpanno viya īsakampi appakampi madhurā bhāvā api madhurasabhāvatopi no cali , nisinnaṭṭhānato pagevāti adhippāyo .
Ettha dhāvanarodanakampanādīnaṃ karaṇabhūtaṃ sīhādīnamāgamanaṃ nāgaveṭhanaṃ pabbatakampanantiādīsu vattamānesupi nibbikārattena santiṃ gatoti iminā santarasassa pakatibhūte uddese dassito navamo ṭhāyībhāvo dassito hoti , etassa uppattiuddīpanānaṃ kāraṇabhūtā mettādayāmodādivibhāvā sāmatthiyā dassitā hontīti .
Dhitimatisatiādayo tadanurūpabyabhicārībhāvā ca tādisānubhāvā ca ‘‘ entesu veṭhayante vicālayatī ’’ ti iminā , sakalavākyasāmatthiyena ca pakāsitāti daṭṭhabbā .
Iti subodhālaṅkāranissaye
Rasabhāvāvabodho nāma pañcamo paricchedo .
Subodhālaṅkāraṭīkā samattā .