Gopakavatthuvaṇṇanā
353. Paripūrakārinīti paripuṇṇāni , parisuddhāni ca katvā rakkhitavatī .
‘‘ Itthittan ’’ tiādi tattha virajjanākāradassanaṃ .
Dhitthibhāvaṃ itthibhāvassa dhikkāro hetūti attho .
Alan ti paṭikkhepavacanaṃ , payojanaṃ natthīti attho .
Virājetīti jigucchati .
Etā sampattiyoti cakkavattisiriādikā etā yathāvuttasampattiyo .
Tasmā pubbaparicayena upaṭṭhita nikantivasena .
Upaṭṭhānasālan ti sudhammadevasabhaṃ .
Soti
P2.318M2.252V2.234 gopakadevaputto .Vaṭṭetvā vaṭṭetvāti tomarādiṃ vattentena viya codanavacanaṃ parivaṭṭetvā parivaṭṭetvā .
Gāḷhaṃ vijjhitabbāti gāḷhataraṃ ghaṭṭetabbā .
Kuto mukhāti kuto pavattañāṇamukhā .
Tenāha ‘‘ aññavihitakā ’’ ti .
Katapuññeti sammā katapuññe dhamme .
Dāyoti lābho .
So hi dīyati tehi dātabbattā dāyo , yesaṃ dīyati , tehi laddhattā lābhoti ca vuccati .
Saṅkhāre … pe … patiṭṭhahiṃsu katādhikārattā .
Tattha tāvatiṃsabhavane ṭhitānaṃyeva nibbatto yathā sakkassa indasālaguhāyaṃ ṭhitasseva sakkattabhāvo .
Nikantiṃ tasmiṃ gandhabbakāye ālayaṃ samucchindituṃ na sakkonto .
354. Attanāva veditabboti attanāva adhigantvā veditabbo , na parappaccayikena .
Tumhehi vuccamānānīti kevalaṃ tumhehi vuccamānāni .
Viyāyāmāti vissaṭṭhaṃ vīriyaṃ santāne pavattema .
Pakatiyāti rūpāvacarabhāvena ,‘‘ anussaran ’’ ti vā pāṭho .
Kāmarāgo eva ‘‘ chando rāgo chandarāgo ’’ tiādi pavattibhedena saṃyojanaṭṭhena ‘‘ kāmarāgasaṃyojanānī ’’ ti , yogaganthādipavattiākārabhedena ‘‘ kāmabandhanānī ’’ ti ca vutto .
Pāpimayogānīti ettha pana sesayogaganthānampi vasena attho veditabbo .
Duvidhānan ti
P2.319 vatthukāmakilesakāmavasena duvidhānaṃ .‘‘ Ettha kiṃ , tattha kin ’’ ti ca padadvaye kin ti nipātamattaṃ .
Cātuddisabhāveti tesaṃ buddhādīnaṃ tiṇṇaṃ ratanānaṃ catuddisayogyabhāve appaṭihaṭabhāve .
Buddharatanañhi mahākāruṇikatāya , anāvaraṇañāṇatāya , paramasantuṭṭhatāya ca cātuddisaṃ , dhammaratanaṃ svākkhātatāya , saṅgharatanaṃ suppaṭipannatāya .
Tenāha ‘‘ sabbadisāsu asajjamāno ’’ ti .
Majjhimassa paṭhamajjhānassa adhigatattā tāvadeva kāyaṃ brahmapurohitaṃ adhigantvā tāvadeva purimaṃ
V2.235 jhānasatiṃ paṭilabhitvā taṃ jhānaṃ pādakaṃ katvā vipassanaṃ vaḍḍhetvā orambhāgiyasaṃyojanasamucchindanena maggaphalavisesaṃ anāgāmiphalasaṅkhātaṃ visesaṃ ajjhagaṃsu adhigacchiṃsu .Keci pana ‘‘ kāmāvacarattabhāvena
M2.253 maggaphalāni adhigacchiṃsūti adhippāyena pañcamassa jhānassa anadhigatattā suddhāvāsesu na uppajjiṃsu , paṭhamajjhānalābhitāya pana brahmapurohitesu nibbattiṃsū ’’ ti vadanti .