Govindabrāhmaṇavatthuvaṇṇanā
304. Yāva
M2.225 dīgharattan ti yāva parimāṇato , aparimitakālaparidīpanametanti āha ‘‘ ettakanti … pe … aticirarattan ’’ ti .Mahāpaññova so bhagavāti tena brahmunā anumatipucchāvasena
V2.207 devānaṃ vuttanti dassento ‘‘ mahāpaññova so bhagavā .Noti kathaṃ tumhe maññathā ’’ ti āha .
Sayamevetaṃ pañhaṃ byākātukāmo ‘‘ bhūtapubbaṃ bho ’’ ti ādiṃ āhāti sambandho .
Evaṃ pana byākarontena atthato ayampi attho vutto nāma hotīti dassento ‘‘ anacchariyametan ’’ ti ādimāha .
Tiṇṇaṃ mārānan ti
P2.287 kilesābhisaṅkhāradevaputtamārānaṃ .‘‘ Anacchariyametan ’’ ti vuttamevatthaṃ nigamanavasena ‘‘ kimettha acchariyan ’’ ti punapi vuttaṃ .
Rañño diṭṭhadhammikasamparāyikaatthānaṃ puro dhānato pure pure saṃvidhānato purohitoti āha ‘‘ sabbakiccāni anusāsanapurohito ’’ ti .
Govindiyābhisekenāti govindassa ṭhāne ṭhapanābhisekena .
Taṃ kira tassa brāhmaṇassa kulaparamparāgataṃ ṭhānantaraṃ .
Jotitattāti āvudhānaṃ jotitattā .
Pālanasamatthatāyāti rañño , aparimitassa ca sattakāyassa anatthato paripālanasamatthatāya .
Sammā vossajjitvāti suṭṭhu tassevāgāravabhāvena vissajjitvā niyyātetvā .
Taṃ tamatthaṃ kiccaṃ passatīti atthadaso .
305. Bhavanaṃ vaḍḍhanaṃ bhavo , bhavati etenāti vā bhavo , vaḍḍhikāraṇaṃ sandhivasena ma-kārāgamo , o-kārassa ca a-kārādesaṃ katvā ‘‘ bhavamatthū ’’ ti vuttaṃ .
Bhavantaṃ jotipālan ti pana sāmiatthe upayogavacananti āha ‘‘ bhoto ’’ ti .
Mā paccabyāhāsīti mā paṭikkhipīti attho .
So pana paṭikkhepo paṭivacanaṃ hotīti āha ‘‘ mā paṭibyāhāsī ’’ ti .
Abhisambhosīti kammantānaṃ saṃvidhāne samattho hotīti āha ‘‘ saṃvidahitvā ’’ ti .
Bhavābhavaṃ , paññañca vindi paṭilabhīti govindo , mahanto govindo mahāgovindo .
‘‘ Go ’’ ti hi paññāyetaṃ adhivacanaṃ gacchati atthe bujjhatīti .