Devasabhāvaṇṇanā
294. Ratanamattakaṇṇikarukkhanissandenāti ratanappamāṇarukkhamayakūṭadānapuññanissandena , tassa vā puññassa nissandaphalabhāvena .
Nibbattasabhāyan ti samuṭṭhitaupaṭṭhānasālāyaṃ .
Maṇimayāti padumarāgādimaṇimayā .
Āṇiyoti thambhatulāsaṅghāṭakādīsu vāḷarūpādisaṅghāṭanakaāṇiyo .
Gandhabbarājāti gandhabbakāyikānaṃ devatānaṃ rājā .
Ye
P2.279 tāvatiṃsānaṃ āsannavāsino cātumahārājikā devā , te purato karonto ‘‘ dvīsu devalokesu devatā purato katvā nisinno ’’ ti vutto .Sesesupi tīsu ṭhānesu eseva nayo .
Nāgarājāti
V2.201 nāgānaṃ adhipati , na pana sayaṃ nāgajātiko .Āsati nisīdati etthāti āsanaṃ , nisajjaṭṭhānanti āha ‘‘ nisīdituṃ okāso ’’ ti .
‘‘ Etthā ’’ ti padaṃ nipātamattaṃ , etthāti vā etasmiṃ pāṭhe .
Atthuddhāranayena
M2.219 vattabbaṃ pubbe vuttaṃ catubbidhameva .Tāvatiṃsā , ekacce ca cātumahārājikā yathāladdhāya sampattiyā thāvarabhāvāya , āyatiṃ sodhanāya ca pañca sīlāni rakkhanti , te tassa visodhanatthaṃ pavāraṇāsaṅgahaṃ karonti .
Tena vuttaṃ ‘‘ mahāpavāraṇāyā ’’ tiādi .
Vassasahassan ti manussagaṇanāya vassasahassaṃ .
Pannapalāsoti patitapatto .
Khārakajātoti jātakhuddakamakuḷo .
Ye hi nīlapattakā ativiya khuddakā makuḷā , te ‘‘ khārakā ’’ ti vuccanti .
Jālakajātoti tehiyeva khuddakamakuḷehi jātajālako sabbaso jālo viya jāto .
Keci pana ‘‘ jālakajātoti ekajālo viya jāto ’’ ti atthaṃ vadanti .
Pārichattako kira khārakaggahaṇakāle sabbatthakameva pallaviko hoti , te cassa pallavā pabhassarapavāḷavaṇṇasamujjalā honti , tena so sabbaso samujjalanto tiṭṭhati .
Kuṭumalakajātoti sañjātamahāmakuḷo .
Korakajātoti sañjātasūcibhedo sampati vikasamānāvattho .
Sabbapāliphulloti sabbaso phullitavikasito .
Kantanakavātoti devānaṃ puññakammapaccayā pupphānaṃ chindanakavāto .
Kantatīti chindati .
Sampaṭicchanakavātoti chinnānaṃ chinnānaṃ pupphānaṃ sampaṭiggaṇhanakavāto
P2.280 .Naccantoti nānāvidhabhattiṃ sannivesavasena naccanaṃ karonto .
Aññataradevatānan ti nāmagottavasena appaññātadevatānaṃ .
Reṇuvaṭṭīti reṇusaṅghāto .
Kaṇṇikaṃ āhaccāti sudhammāya kūṭaṃ āhantvā .
Aṭṭha divaseti pañcamiyā saddhiṃ pakkhe cattāro divase sandhāya vuttaṃ .
Yathāvuttesu aṭṭhasu divasesu dhammassavanaṃ nibaddhaṃ tadā pavattatīti tato aññadā kāritaṃ sandhāyāha ‘‘ akāladhammassavanaṃ kāritan ’’ ti .
Cetiye chattassa heṭṭhā kātabbavedikā chattavedikā .
Cetiyaṃ parikkhipitvā padakkhiṇakaraṇaṭṭhānaṃ antokatvā kātabbavedikā puṭavedikā .
Cetiyassa kucchiṃ parikkhipitvā
V2.202 taṃ sambandhameva katvā kātabbavedikā kucchivedikā .Sīharūpapādakaṃ āsanaṃ sīhāsanaṃ .
Ubhosu passesu sīharūpayuttaṃ sopānaṃ sīhasopānaṃ .
Attamanā
M2.220 honti aniyāmanakabhāvato .Tenevāha ‘‘ mahāpuññe purakkhatvā ’’ tiādi .
Pavāraṇāsaṅgahatthāya sannipatitāti veditabbā ‘‘ tadahuposathe pannarase pavāraṇāya puṇṇāya puṇṇamāya rattiyā ’’ ti ( dī . ni .2.294) vacanato .
295. Navahi kāraṇehīti ‘‘ itipi so bhagavā arahan ’’ tiādinā ( dī . ni .1.157,255) vuttehi arahattādīhi navahi buddhānubhāvadīpanehi kāraṇehi .
Dhammassa cāti ettha ca -saddo avuttasamuccayatthoti tena sampiṇḍitamatthaṃ dassento ‘‘ ujuppaṭipannatādibhedaṃ saṅghassa ca suppaṭipattin ’’ ti āha .