Maghamāṇavavatthuvaṇṇanā
355. Visuddhoti visuddhaajjhāsayo , upanissayasampannoti adhippāyo .
Gāmakammakaraṇaṭṭhānan ti gāmikānaṃ upaṭṭhānaṭṭhānaṃ vadati .
Tāvatakenevāti attanā sodhitaṭṭhāneva aññassa āgantvā avaṭṭhāneneva .
Satiṃ paṭilabhitvāti ‘‘ aho mayā katakammaṃ saphalaṃ jātan ’’ ti yoniso cittaṃ uppādetvā .
Pāsāṇeti maggamajjhe uccatarabhāvena ṭhitapāsāṇe .
Uccāletvāti uddharitvā .
Etassa saggassa gamanamaggan ti etassa candādīnaṃ uppattiṭṭhānabhūtassa saggassa gamanamaggaṃ puññakammaṃ .
Sugativasena laddhabbaṃ , kahāpaṇañcāti kahāpaṇaṃ , daṇḍavasena laddhabbaṃ bali daṇḍabali .
Gahapatikā
P2.320 kiṃ karissantīti gahapatikā nāma aṭavikā viya visamanissitā , te na kañci anatthaṃ karissanti , evaṃ tayā jānamānena kasmā mayhaṃ na kathitan ti yadipi pubbe na kathitaṃ , etarahi pana bhayena kathitaṃ , mā mayhaṃ dosaṃ kareyyātha , ārocitakālato paṭṭhāya na mayhaṃ dosoti vadati .Nibaddhan ti ekantikaṃ .
Pisuṇesīti pisuṇakammamakāsi , tumhākaṃ antare mayhaṃ pesuññaṃ upasaṃharatīti attho .
Puna aharaṇīyaṃ brahmadeyyaṃ katvā .
Mayhampīti mayhampi atthāya maṃ uddissa puññakammaṃ karotha .
Nīluppalaṃ nāma vikasamānaṃ udakato uggantvāva vikasati , evaṃ ahutvā antoudake pupphitaṃ nīluppalaṃ viya .
Amhākaṃ panidaṃ puññakammaṃ bhavantarūpapattiyā vinā imasmiṃyeva attabhāve vipākaṃ detīti yojanā .
Cintāmattakampīti domanassavasena cintāmattakampi .
Pagevāti
V2.236 kālasseva , ativiya pātoti attho .Kaṇṇikūpagan ti kaṇṇikayogyaṃ .
Tacchetvā maṭṭhaṃ katvā kaṇṇikāya kattabbaṃ sabbaṃ niṭṭhapetvā .
Tathā hi sā vatthena veṭhetvā ṭhapitā .
Cayabandhanaṃ
M2.254 sālāya adhiṭṭhānasajjanaṃ .Kaṇṇikamañcabandhanaṃ kaṇṇikārohanakāle āruhitvā avaṭṭhānaaṭṭakaraṇaṃ .
Yassa atthate phalake yassa phalake atthateti yojanā .
Avidūreti sālāya , koviḷārarukkhassa ca avidūre .
Sabbajeṭṭhikāti sabbāsaṃ tassa bhariyānaṃ jeṭṭhikā sujātā .
Tassevāti sakkasseva .
Santiketi samīpe santikāvacarā hutvā nibbattā .
Dhajena saddhiṃ sahassayojaniko pāsādo .
Kakkaṭakavijjhanasūlasadisan ti
P2.321 kakkaṭake gaṇhituṃ tassa bilapariyantassa vijjhanasūcisadisaṃ .Maccharūpenāti matamaccharūpena .
Osaratīti pilavanto gacchati .
Tassāpi bakasakuṇikāya pañca vassasatāni āyu ahosi devanerayikānaṃ viya manussapetatiracchānānaṃ āyuno aparicchinnattā .
Ukkuṭṭhimakāsīti uccāsaddamakāsi .
Pubbasannivāsenāti purimajātīsu cirasannivāsena .
Evañhi ekaccānaṃ diṭṭhamattenapi sineho uppajjati .
Tenāha bhagavā –
‘‘ Pubbeva sannivāsena , paccuppannahitena vā ;
Evaṃ taṃ jāyate pemaṃ , uppalaṃva yathodake ’’ ti .( jā .1.2.174);
Avasesesūti
V2.237 asure , sakkaṃ ṭhapetvā dvīsu devalokesu deveva sandhāya vadati .Atthanissitan ti attano , paresañca atthameva hitameva nissitaṃ , taṃ pana hitaṃ sukhassa nidānanti āha ‘‘ kāraṇanissitan ’’ ti .