Yaññakathāvaṇṇanā
438. Saṅghātan ti
V2.329 saṃ -saddo padavaḍḍhanamattanti āha ‘‘ ghātan ’’ ti .Vipākaphalenāti sadisaphalena .
Mahapphalo na hoti gavādipāṇaghātena upakkiliṭṭhabhāvato .
Guṇānisaṃsenāti uddayaphalena .
Ānubhāvajutiyāti paṭipakkhavigamanajanitena sabhāvasaṅkhātena tejena .
Na mahājutiko hoti aparisuddhabhāvato .
Vipākavipphāratāyāti vipākaphalassa vipulatāya , pāripūriyāti attho .
Duṭṭhukhetteti usabhādidosehi dūsitakhette , taṃ pana vappābhāvato asāraṃ hotīti āha ‘‘ nissārakhette ’’ ti .
Dubbhūmeti kucchitabhūmibhāge , svāssa kucchitabhāvo asāratāya vā siyā ninnatādidosavasena vā .
Tattha paṭhamo pakkho paṭhamapadena dassitoti itaraṃ dassento ‘‘ visamabhūmibhāge ’’ ti āha .
Daṇḍābhighātādinā chinnabhinnāni .
Pūtīnīti gomayalepadānādisukhena asukkhāpitattā pūtibhāvaṃ gatāni .
Tāni pana yasmā sāravantāni na honti , tasmā vuttaṃ ‘‘ nissārānī ’’ ti .
Vātātapahatānīti vātena ca ātapena ca vinaṭṭhabījasāmatthiyāni .
Tenāha ‘‘ pariyādinnatejānī ’’ ti .
Yaṃ
P2.451 yathājātavīhiādigatena taṇḍulena aṅkuruppādanayogyabījasāmatthiyaṃ , taṃ taṇḍulasāro , tassa ādānaṃ gahaṇaṃ tathāuppajjanameva .Etāni pana bījāni na tādisāni khaṇḍādidosavantatāya .
Dhārāya khette anuppavesanaṃ nāma vassanameva , taṃ paṭikkhepavasena dassento āha ‘‘ na sammā vasseyyā ’’ ti .
Aṅkuramūlapattādīhīti cettha aṅkurakandādīhi uddhaṃ vuddhiṃ , mūlajaṭādīhi heṭṭhā viruḷhiṃ , pattapupphādīhi samantato ca vepullan ti yojanā .
Aparūpaghātenāti paresaṃ vibādhanena .
Uppannapaccayatoti nibbattitaghāsacchādanādideyyadhammato .
Gavādighātenapi hi tattha paṭiggāhakānaṃ ghāso saṅkīyati .
‘‘ Aparūpaghātitāyā ’’ ti idaṃ sīlavantatāya kāraṇavacanaṃ
M2.357 .Guṇātirekan ti guṇātirittaṃ , sīlādilokuttaraguṇehi visiṭṭhanti attho .
Vipulāti saddhāsampadādivasena uḷārā .