1. Dhanañjānīsuttavaṇṇanā
187. Dhanañjānigottāti
V1.222M1.254 ettha pubbapurisato āgatassa kulavaṃsassa nāmābhidhānasaṅkhātaṃ gaṃ tāyatīti gottaṃ .( Kiṃ pana tanti ? Aññakulaparamparāsādhāraṇaṃ tassa kulassa ādipurisasamudāgataṃ taṃkulapariyāpannasādhāraṇaṃ sāmaññarūpanti daṭṭhabbaṃ .) Dhanañjānigottaṃ etissanti dhanañjānigottā .Tassā udānassa kāraṇaṃ pucchitvā ādito paṭṭhāya vibhāvetuṃ ‘‘ so kirā ’’ tiādi vuttaṃ .
Nānārasabhojanaṃ detīti yojanā .
Pañcagorasasampāditaṃ sālibhattaṃ sūpasākabyañjanaṃ nānārasaṃ brāhmaṇabhojanaṃ .
Maṇḍalaggakhaggan ti maṇḍalaggasaṅkhātaṃ khaggaṃ .
Duvidho hi khaggo maṇḍalaggo dīghaggoti .
Tattha yassa aggo maṇḍalākārena ṭhito , so maṇḍalaggo .
Yassa pana asiputtikā viya dīgho , so dīghaggo .
Sāsanāti anusāsanā .
‘‘ Namo … pe … sambuddhassā ’’ ti evaṃ vuttā pañcapadikagāthā .
Satthusāsane hi lokiyacchandaṃ anapekkhitvā esā pañcapadikagāthāti daṭṭhabbā .
Okkāvaradharāti pubbapurisasaṅkhātaukkākavaṃsavaradhārikā .
Sakkāti sakkuṇeyyaṃ .
Evan ti ‘‘ sace me aṅgamaṅgānī ’’ tiādinā iminā pakārena .
‘‘ Pañca gāthāsatāni pana aṭṭhakathaṃ āruḷhāni , idha pana dve eva uddhaṭā ’’ ti vadanti .
Paharituṃ vāti ekavārampi hatthena vā pādena vā paharitumpi parāmasitumpi asakkontoti attho .
So hi tassā ariyasāvikāya ānubhāvena attano sāmatthiyena vase vattāpanatthaṃ santajjitvāpi tadanuvattanto nibbiso ahosi .
Tenāha ‘‘ bhotī ’’ tiādi .
Tassa brāhmaṇassāti attano sāmikabrāhmaṇassa .
Upasaṃharantīti upanentī .
Tasmiṃ samayeti
V1.223 tasmiṃ dukkhuppattikāle ‘‘ sabbe saṅkhārā dukkhā ’’ ti bhagavatoM1.255 vacanaṃ anussaritvā ‘‘ dasabalassa bhagavato ’’ tiādīsu yathāparicitaṃ guṇapadaṃ anussari .
Tenāha ‘‘ dasabalaṃ sarī ’’ ti .Khantisoraccarahitatāya kujjhitvā .
Bhijjitvāti saṃyatābhāvato tassa brāhmaṇassa antare mettibhedena bhijjitvā .
Evamevāti yathā etarahi akāraṇena , evameva aññadāpi akāraṇenāti attho .
Nikkāraṇatādīpane evaṃ -saddo , eva -saddo pana avadhāraṇattho .
Nikkāraṇatā ca nāma niratthakatā , niratthakavippalāpabhāvenettha evaṃ -saddassa gahaṇe pavatti gavesitabbā .
Garahattho vāyaṃ evaṃ -saddo anekatthattā nipātānaṃ .
Garahatthatā cassa vasalisaddasannidhānato pākaṭā eva .
Gāmanigamaraṭṭhapūjitoti iminā gāmanigamaraṭṭhasāmikehi pūjitabhāvo dīpito gāmādīnaṃ tesaṃ vase vattanato .
Asukassa nāma puggalassa .
Sesan ti abhikkantantiādi , yampi caññaṃ idhāgataṃ heṭṭhā vaṇṇitañca .
Dhanañjānīsuttavaṇṇanā niṭṭhitā .