Issues
Select Version
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā

Kāmadasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

6. Kāmadasuttavaṇṇanā

87. PubbayogāvacarotiM1.145 pubbe yogāvacaro purimattabhāve bhāvanamanuyutto . Ayaṃ kira kassapassa bhagavato sāsane pabbajitvāva bahūni vassasahassāni samaṇadhammaṃ akāsi , na pana visesaṃ nibbattesi . Tamatthaṃ kāraṇena saddhiṃ dassetuṃ ‘‘ bahalakilesatāyā ’’ tiādi vuttaṃ .
Ekantaparisuddhassāti yathā visesāvaho hotiV1.128 , evaṃ ekantena parisuddhassa sabbaso anupakkiliṭṭhassa .
Sīlena samāhitāti yathā sīlaṃ uparūpari visesāvahaṃ nibbedhabhāgiyañca hoti , evaṃ sammadeva āhitacittā suṭṭhu sampannacittā . Tathābhūtā tena samannāgatā hontīti āha ‘‘ samupetā ’’ ti .
Patiṭṭhitasabhāvāti sekkhattā eva yathādhigatadhammena niccalabhāvena adhiṭṭhitasabhāvā .
Mayā tuṭṭhiyā gahitāya devaputto ‘‘ dullabhā tuṭṭhī ’’ ti vakkhatīti bhagavā ‘‘ tuṭṭhi hoti sukhāvahā ’’ ti avocāti āha ‘‘ upari pañhasamuṭṭhāpanatthan ’’ ti .
Pabbajito rukkhamūliko abbhokāsiko vā anagāriyupeto nāma hoti , senāsane pana vasanto kathanti āha ‘‘ sattabhūmike ’’ tiādi .
Catupaccayasantosoti bhāvanābhiyogasiddho catūsu paccayesu santoso . Tena cittavūpasamena tuṭṭhi laddhāti dasseti .
Cittavūpasamabhāvanāyāti cittakilesānaṃ vūpasamakarabhāvanāya , manacchaṭṭhānaṃ indriyānaṃ nibbisevanabhāvakaraṇena savisesaṃ cittassa vūpasamakarabhāvanāya rato manoti yojanā .
Ettha ca indriyūpasamena cittasamādhānaṃ paripuṇṇaṃ hoti indriyabhāvanāya cittasamādhānassa akārakānaṃ dūrīkaraṇato . Adhicittasamādhānena catupaccayasantoso savisesaṃ parisuddho paripuṇṇo ca hoti paccayānaṃ alābhalābhesu pariccāgasabhāvato . Vuttanayena pana santuṭṭhassa yathāsamādinnaṃ sīlaṃ visujjhati pāripūriñca upagacchati , tathābhūto catusaccakammaṭṭhāne yutto maggapaṭipāṭiyā sabbaso kilese samucchindanto nibbānadiṭṭho hotīti imamatthaṃ dasseti ‘‘ ye rattindivan ’’ tiādinā .
Kiṃ na gacchissanti ? Gamissantevāti ariyamaggabhāvanaṃ pahāya sammāpaṭipattiyā dukkarabhāvaṃ sandhāya sāsaṅkaṃ vadati . Tenāha ‘‘ ayaṃ pana duggamo bhagavā visamo maggo ’’ ti .
TatthaM1.146 keci ‘‘ ayaṃ panāti devaputto . So hi bhagavato ‘ ariyā gacchantī ’ ti vacanaṃ sutvā ‘ duggamo bhagavā ’ tiādimāhā ’’ ti vadanti , taṃ na yujjati . Yasmā ‘‘ saccametan ’’ ti evamādipi tasseva vevacanaṃ katvā dassitaṃ , tasmā ‘‘ yena maggena ariyā gacchantī ’’ ti tumhehi vuttaṃ , ayaṃ pana ‘‘ duggamo bhagavā visamo maggo ’’ ti āha devaputto . Ariyamaggo kāmaṃ kadāci atidukkhā paṭipadātipi vuccati , tañca kho pubbabhāgapaṭipadāvasena , ayaṃ pana atīva sugamo sabbakilesaduggavivajjanato kāyaduccaritādivisamassa rāgādivisamassa ca dūrīkaraṇato na visamo .
Tenāha ‘‘ pubbabhāgapaṭipadāyā ’’ tiādi . Assāti ariyamaggassa . Ariyamaggassa hi adhisīlasikkhādīnaṃ paribundhitabbabhāgena bahū parissayā hontīti .
Evaṃ vuttoti ‘‘ duggamo visamo ’’ ti ca evaṃ vutto .
Avaṃsirāti anuṭṭhahanena adhobhūtauttamaṅgā . Kusalaṅgesu hi sammādiṭṭhi uttamaṅgā sabbaseṭṭhattāV1.129 , tañca anariyā patanti na uṭṭhahanti micchāpaṭipajjanato . Tenāha ‘‘ ñāṇasirenā ’’ tiādi .
Anariyamaggeti micchāmagge . Tenāha ‘‘ visame magge ’’ ti . Taṃ magganato anariyā ariyānaṃ maggato apāpuṇanena pariccattā hutvā apāye sakalavaṭṭadukkhe ca patanti .
Svevāti svāyaṃ anariyehi kadācipi gantuṃ asakkuṇeyyo maggo ariyānaṃ visuddhasattānaṃ sabbaso samadhigamena samo hoti .
Kāyavisamādīhi samannāgatattā visame sattakāye tesaṃ sabbasova pahānena sabbattha samāyeva .
Kāmadasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .