3. Serīsuttavaṇṇanā
104. Yaṃ
M1.156 dānaṃ demīti yaṃ deyyadhammaṃ parassa demi .
Tassa pati hutvāti tabbisayaṃ lobhaṃ suṭṭhu abhibhavanto tassa adhipati hutvā demi tena anākaḍḍhanīyattā .
‘‘ Na dāso na sahāyo ’’ ti vatvā tadubhayaṃ anvayato byatirekato dassetuṃ ‘‘ yo hī ’’ tiādi vuttaṃ .
Dāso hutvā deti taṇhāya dāsabyassa upagatattā .
Sahāyo hutvā deti tassa piyabhāvāvissajjanato .
Sāmī hutvā deti taṇhādāsabyato attānaṃ mocetvā abhibhuyya pavattanato .
Sāmiparibhogasadisā hetassāyaṃ pavattatīti .
Atha vā yo dānasīlatāya dāyako puggalo , so dāne pavattibhedena dānadāso dānasahāyo dānapatīti tippakāro hotīti dasseti .
Tadassa tippakārataṃ vibhajitvā dassetuṃ ‘‘ yo hī ’’ tiādi vuttaṃ .
Dātabbaṭṭhena dānaṃ , annapānādi .
Tattha yaṃ attanā paribhuñjati taṇhādhipannatāya , tassa vase vattanato dāso viya hoti .
Yaṃ paresaṃ dīyati , tatthapi annapānasāmaññena idaṃ vuttaṃ ‘‘ dānasaṅkhātassa deyyadhammassa dāso hutvā detī ’’ ti .
Sahāyo hutvā deti attanā paribhuñjitabbassa paresaṃ dātabbassa ca samasamaṭṭhapanena .
Pati hutvā deti sayaṃ deyyadhammassa vase avattitvā tassa attano vase vattāpanato .
Aparo nayo – yo attanā paṇītaṃ paribhuñjitvā paresaṃ nihīnaṃ deti , so dānadāso nāma tannimittanihīnabhāvāpattito .
Yo yādisaṃ attanā paribhuñjati , tādisameva paresaṃ deti , so dānasahāyo nāma tannimittanihīnādhikabhāvavissajjanena sadisabhāvāpattito .
Yo attanā nihīnaṃ paribhuñjitvā paresaṃ paṇītaṃ deti , so dānapati nāma tannimittaseṭṭhabhāvappattito .
Kammasarikkhako hi vipāko , tasmā devaputto ‘‘ dānapatī ’’ ti vadanto ‘‘ ahaṃ tādiso ahosin ’’ ti dasseti .‘‘ Catūsu dvāresu dānaṃ dīyitthā ’’ ti pāḷiyaṃ saṅkhepato vuttamatthaṃ vitthāretvā dassetuṃ ‘‘ tassa kirā ’’ tiādi vuttaṃ .
Dānan ti yiṭṭhaṃ , tañca kho sabbasādhāraṇavasena katanti āha ‘‘ samaṇa
V1.138 … pe … yācakānan ’’ ti .Pabbajjūpagatāti
M1.157 yaṃ kiñci pabbajjaṃ upagatā .
Bhovādinoti jātimattabrāhmaṇe vadati .
Nālattha buddhasuññattā tadā lokassa .Duggatāti dukkhajīvikakappakā kasiravuttikā .
Tenāha ‘‘ daliddamanussā ’’ ti .
Kasivāṇijjādijīvikaṃ anuṭṭhātuṃ asamatthā idha ‘‘ kapaṇā ’’ ti adhippetāti āha ‘‘ kāṇakuṇiādayo ’’ ti .
Pathāvinoti addhikā .
Vanibbakāti dāyakānaṃ guṇakittanakammaphalakittanavasena yācakā seyyathāpi naggādayo .
Tenāha ‘‘ iṭṭhaṃ dinnan ’’ tiādi .
Pasatamattanti vīhitaṇḍulādivasena vuttaṃ .
Sarāvamattan ti yāgubhattādivasena .
Yathā gāmalābho gāme uppajjanako āyalābho , evaṃ tattha dvāralābhoti āha ‘‘ tattha uppajjanakasatasahasse ’’ ti .
Mahantataraṃ dānaṃ adaṃsu aññassapi dhanassa viniyogaṃ gatattā .
Taṃ sandhāyāti taṃ mahantataraṃ dānaṃ kataṃ sandhāya .
Rañño hi tattha dānaṃ itthāgārassa dānena mahatā abhibhūtaṃ viya paṭinivattaṃ hotīti āha ‘‘ paṭinivattī ’’ ti .
Kocīti bhummatthe paccattavacanaṃ .
Tenāha ‘‘ katthacī ’’ ti .
Anekavassasahassāyukakāle tassa uppannattā asītivassasahassāni so rājā dānamadāsīti .
Serīsuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
4. Ghaṭīkārasuttavaṇṇanā
105. Catutthaṃ heṭṭhā devatāsaṃyuttavaṇṇanāyaṃ vuttatthameva .
Ghaṭīkārasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .