Issues
Select Version
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā

Kiṃdadasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

2. Kiṃdadasuttavaṇṇanā

42. Dve tīṇi bhattāni abhutvāti dve tayo vāre bhattāni abhuñjitvā . Uṭṭhātuṃ na sakkotīti uṭṭhātumpi na sakkotī , pageva aññaṃ sarīrena kātabbakiccaṃ dubbalabhāvato . Dubbalopi hutvāti bhuñjanato pubbe dubbalo hutvā balasampanno hoti . Evaṃ byatirekato anvayato ca āhārassa sarīre balavataṃ āha . Yasmā annadoM1.119 dāyako paṭiggāhakassa balado hoti , tasmā so āyatiṃ attano sarīre balado avināsavasena balassa rakkhako ca hoti . Tenāha bhagavā – ‘‘ balaṃ kho pana datvā balassa bhāgī hotī ’’ ti ( a . ni .5.37) sesapadesupi eseva nayo .
Surūpopīti abhirūpopi . Virūpo hotīti bībhaccharūpo kopīnassa acchannattā .
Idañca yānan ti sāmaññato vuttaṃ . Upāhanāti sarūpato dasseti . Adukkhappatto hutvā yāti vattati etenāti yānan ti chattādīnampi yānabhāvo vutto . Tenāha ‘‘ yānado sukhado hotī ’’ ti .
Cakkhudo nāma hoti cakkhunā kātabbakicce sahakārīkāraṇabhāvato dīpassa .
‘‘ Sabbesaṃyeva balādīnaṃ dāyako hotī ’’ ti saṅkhepato vuttaṃ atthaṃ vitthārato dassetuṃ ‘‘ dve tayo gāme ’’ tiādi vuttaṃ .
Nisajjādivasena patissayitabbato patissayo , vihāro . Pakkhittaṃ viya hoti parissamassa vinoditattā .
Bahi vicarantassāti patissayaṃ alabhitvā bahi vivaṭaṅgaṇe vicarantassa . Jhāyatīti jhāyantaṃ hoti , kilamatīti attho . Sītuṇhādivirodhipaccayavasena sasantāne visabhāgasantati , tabbipariyāyato sabhāgasantati veditabbā .
Sukhaṃ nāma dukkhapaccayaparihārato sukhapaccayuppannato ca hoti , tadubhayaṃ patissayavasena labhatīti dassento ‘‘ bahi vicarantassa pāde ’’ tiādimāha . Dhammapītisukhan ti dhammapaccavekkhaṇena uppannapītisukhaṃ . Upasamasukhan ti kilesānaṃ vūpasamena pavattasukhaṃ .
Nivātaṃ pihitavātapānaṃ patissayaṃ pavisitvā dvāraṃ pidhāya ṭhitassa andhakāro hotīti vuttaṃ ‘‘ kūpe otiṇṇo viya hotī ’’ ti . Tenāha ‘‘ mañcapīṭhādīni na paññāyantī ’’ ti . Tayidaṃ bahisamāpannaparissamadosena , na ca patissayadosena .
Tenāha ‘‘ muhuttan ’’ tiādi .
NaV1.106 marati etenāti amaraṇaṃ , nibbānādhigamādayo . Tassa dānaṃ dhammūpadeso , taṃ deti .
Tenāha ‘‘ yo dhammaṃ anusāsatī ’’ ti . Tayidaṃ dhammānusāsanaṃ kathaṃ hotīti āha ‘‘ aṭṭhakathan ’’ tiādi . Aṭṭhakathaṃ kathetīti avivaṭapāṭhassa pāḷiyā atthasaṃvaṇṇanaṃ karotīti attho . Anadhītino pana pāḷiṃ vāceti . Tattha tattha gataṭṭhāne pucchitapañhaṃ vissajjeti , ayaṃ tāva ganthadhuro , paṭipattivāsadhure pana kammaṭṭhānaṃ ācikkhati , ubhayesampiM1.120 dhammassavanaṃ karoti .
Sabbadānan ti yathāvuttaāmisadānaṃ abhayadānaṃ . Dhammadānan ti dhammadesanā . Dhammaratīti samathavipassanādhamme abhirati . Dhammarasoti saddhammasannissayaṃ pītipāmojjaṃ .
Kiṃdadasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .