11-12. Yaṃ atthavaṇṇanaṃ kattukāmo , tassā mahattaṃ pariharituṃ ‘‘ sāvatthipabhūtīnan ’’ tiādi vuttaṃ . Tenevāha – ‘‘ na idha bhiyyo vitthārakathaṃM1.18 karissāmi , na taṃ idha vicārayissāmī ’’ ti ca . Saṅgītīnaṃ dvinnan ti dīghamajjhimanikāyānaṃ . 12. NandatītiM1.76 ettha nandanaṃ sappītikakāmataṇhākiccanti āha – ‘‘ tussatī ’’ ti , tasmā kāmaparitosena haṭṭhatuṭṭho hotīti attho .

Puttimāti puttavā . Pahūte cāyaṃ mā-saddoti āha ‘‘ bahuputto ’’ ti . Bahuputtatāgahaṇena idaṃ payojananti dassento ‘‘ tassa hī ’’ tiādimāha . Pūrentīti padaṃ apekkhitvā dhaññassāti sāmivacanaṃ . Iti āhāti imamatthaṃ sandhāyāha , evaṃadhippāyo hutvāti attho .

Gosāmikoti gomā . Idhāpi pahūte mā-saddo . Gorasasampattin ti gorasehi nipphajjanasampattiṃ .

Upadhīti paccattabahuvacanaṃ . Hīti hetuatthe nipāto . Nandayanti pītisomanassaṃ janayantīti nandanā . Kāmaṃ dukkhassa adhiṭṭhānabhāvato nippariyāyato kāmā ‘‘ upadhī ’’ ti vattabbataṃ arahanti , tassā pana devatāya adhippāyavasenāha ‘‘ sukhassa adhiṭṭhānabhāvato ’’ ti .

Kilesavatthuhetukattā sesapadadvayassa kiñcāpi sabbaṃ saṃsāradukkhaṃ kilesahetukaṃ , visesato pana pāpadhammā apāyūpapattiṃ nibbattentīti āha – ‘‘ kilesāpi apāyadukkhassa adhiṭṭhānabhāvato ’’ ti .

Upasaṃharamānāti upanentā uppādentā .

Manussajātikopi dullabhaghāsacchādanatāyaV1.68 dukkhabahulo peto viyāti manussapeto . Manussajātikopi vuttarūpo anatthapātito parehi hiṃsito samāno nerayiko viyāti manussanerayiko .

Phalena rukkhato phalaṃ pātento viya .

Tatheva navahākārehīti yathā tīsu kālesu nāsamaraṇabhedanavasena puttimā puttanimittaṃ , tatheva gomā gonimittaṃ socati navappakārehi .

Pañca kāmaguṇopadhīpi naraṃ socentīti yojanā .

Tassāti yo uttari anugijjhati tassa . Kāmayānassāti jātakāmacchandassa . Jantunoti sattassa . Parihāyanti ce vinassanti ce . Sallaviddhovāti sallena viddho viya . Ruppatīti vikāraṃ āpajjati , socatīti attho .

Narassa socanā sokaghaṭṭanapaccayo .

Upadhayo natthīti kāmaṃ kilesābhisaṅkhārūpadhayo tāva khīṇāsavassa nattheva maggādhigamena nirodhitattā , khandhūpadhayo pana kathanti ? Tepi tassa saupādisesakālepi aṭṭhuppattihetubhūtā na santeva , ayañca anupādisesakāle . Tenāha ‘‘ so nirupadhi mahākhīṇāsavo ’’ ti .

Nandatisuttavaṇṇanā niṭṭhitā .