6. Jāgarasuttavaṇṇanā
6. Attho kathīyati etāyāti atthakathā , atthakathāva aṭṭhakathā ttha-kārassa ṭṭha-kāraṃ katvā yathā ‘‘ dukkhassa pīḷanaṭṭho ’’ ti .
Āditoti ādimhi paṭhamasaṅgītiyaṃ .
Chaḷabhiññatāya paramena cittavasibhāvena samannāgatattā jhānādīsu pañcavidhavasitāsambhāvato ca vasino , therā mahākassapādayo
V1.15 .
Tesaṃ satehi pañcahi .
Yāti yā aṭṭhakathā .
Saṅgītāti atthaṃ kathetuṃ yuttaṭṭhāne ‘‘ ayaṃ etassa attho , ayaṃ etassa attho ’’ ti saṅgahetvā vuttā .
Anusaṅgītā ca yasattherādīhi pacchāpi dutiyatatiyasaṅgītīsu .
Iminā attano saṃvaṇṇanāya āgamanavisuddhiṃ dasseti .
6. Jāgaratan tiV1.61 anādare sāmivacanaṃ .
Tenāha ‘‘ indriyesu jāgarantesū ’’ ti .
‘‘ Vissajjanagāthāyaṃ panā ’’ ti imassa padassa ‘‘ ayamattho veditabbo ’’ ti iminā sambandho .
Pucchāgāthāya pana attho imināva nayena viññāyatīti adhippāyo .Pañca jāgarataṃ suttāti ettha ‘‘ suttā ’’ ti padaṃ apekkhitvā pañcāti paccattavacanaṃ ‘‘ jāgaratan ’’ ti padaṃ apekkhitvā sāmivasena pariṇāmetabbaṃ ‘‘ pañcannaṃ jāgaratan ’’ ti .
Tenāha –
‘‘ pañcasu indriyesu jāgarantesū ’’ ti , jāgarantesu baddhābhāvena sakiccappasutatāya sakiccasamatthatāya cāti attho .
Sottaṃva suttā pamādaniddābhāvato .
Tameva suttabhāvaṃ puggalādhiṭṭhānāya kathāya dassetuṃ ‘‘ kasmā ’’ tiādi vuttaṃ .
Pamajjati , pamādo vā etassa atthīti pamādo , tassa bhāvo pamādatā , tāya , pamattabhāvenāti attho .
Evaṃ
M1.69 gāthāya paṭhamassa pādassa atthaṃ vatvā dutiyassa vattuṃ ‘‘ evaṃ suttesū ’’ tiādi vuttaṃ .
Tassattho vuttanayena veditabbo .
Yasmā appahīnasupanakiriyāvasena sanīvaraṇassa puggalassa anuppannarāgarajādayo uppajjanti , uppannā pavaḍḍhanti , tasmā vuttaṃ ‘‘ nīvaraṇeheva kilesarajaṃ ādiyatī ’’ ti .
Tenevāha ‘‘ purimā ’’ tiādi .
Purimānaṃ pacchimānaṃ aparāparuppattiyā paccayabhāvo hettha ādiyanaṃ .
Pañcahi indriyehi parisujjhatīti maggapariyāpannehi saddhādīhi pañcahi indriyehi sakalasaṃkilesato visujjhati .
Paññindriyameva hi anaññātaññassāmītindriyādīni , itarāni ca anvayānīti .Jāgarasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .