2. Upāsakavaggo
1. Kasibhāradvājasuttavaṇṇanā
197. Dakkhiṇāgirismin ti
V1.232 dakkhiṇāgirijanapade , tasmiṃ dakkhiṇāgirijanapade dakkhiṇāgirivihāre .Khandhesu ṭhapetvā yuge yottehīti yottarajjūhi yuttāni payojitāni icceva attho .
Paṭhamadivaseti vapanadivasesu paṭhamadivase āraddhadivase .
Pañcaṅgānipi paripuṇṇāni , pageva itaraṅgānīti dassetuṃ ‘‘ paripuṇṇapañcaṅgā ’’ icceva vuttaṃ .
Haritālamanosilāañjanehi uratthanādīsu ṭhapitattā ābhāya ujjalagattā .
Avasesā balībaddā .
Kilantagoṇaṃ mocetvā akilantassa yojanaṃ kilantaparivattanaṃ .
Sīhakuṇḍalānīti sīhamukhakuṇḍalāni .
Brahmaveṭhanan ti brahmuno veṭhanasadisaṃ , assanakhaveṭhanasadisanti attho .
Buddhānaṃ
M1.266 kiccāni kālavasena vibhattāni pañca kiccāni bhavanti .
Purebhattakiccan ti bhattato pubbe buddhena kātabbakiccaṃ .
Vītināmetvāti phalasamāpattiyā kālaṃ vītināmetvā .
Kadāci ekoti ādi tesaṃ tesaṃ vineyyānaṃ vinayanānurūpapaṭipattidassanaṃ .
Pakatiyāti pakatibuddhavesena .
Buddhānaṃ hi rūpakāyassa asītianubyañjanapaṭimaṇḍita-bāttiṃsamahāpurisa- lakkhaṇa-kāyappabhā-byāmappabhā-ketumālāvicittatā buddhaveso .
Kadāci anekehi pāṭihāriyehi vattamānehīti iminā pāramīnaṃ nissandabhūtāni pāṭihāriyāni rucivaseneva pakāsanakāni bhavanti , na sabbadāti dasseti .
Evañca katvā ‘‘ indakhīlassa anto ṭhapitamatte dakkhiṇapāde ’’ tiādivacanaṃ samatthitaṃ hoti .
Bhagavato kāye pītarasmīnaṃ yebhuyyatāya ‘‘ suvaṇṇarasasiñcanāni viyā ’’ ti vatvā kāyamhi nīlādirasmīhi tahaṃ tahaṃ pītamissitaṃ sandhāya ‘‘ vicitrapaṭaparikkhittāni viya cā ’’ ti vuttaṃ .
Madhurenākārena saddaṃ karonti tuṭṭharavaravanato .
TatthātiV1.233 vihāre .
Gandhamaṇḍalamāḷeti hatthena kataparibhaṇḍe samosaritagandhapupphadāme maṇḍalamāḷe .
Upaṭṭhāneti pamukhe .
‘‘ Ovadatī ’’ ti vatvā tatthovādaṃ sāmaññato dassetuṃ ,‘‘ bhikkhave ’’ tiādi vuttaṃ .
Sampattīti cakkhādiindriyapāripūri ceva hatthādisampadā ca .
Samassāsitakāyo kilamathavinodanena .
‘‘ Tañca kho samāpajjanenā ’’ ti vadanti .
Dutiyabhāgeti iminā aparabhāgaṃ tayo bhāge katvā tattha purimabhāgaṃ seyyanisajjāvasena samāpattīhi vītināmetīti dasseti .
Lokan ti rājagahādīsu yaṃ tadā upanissāya viharati , tattha aññattha vā bujjhanakaṃ vineyyasattalokaṃ buddhacakkhunā voloketi .
Kālayuttan ti tesaṃ indriyaparipākakālānurūpaṃ .
Samayayuttan ti tasseva vevacanaṃ .
Samayayuttan ti vā tehi ājānitabbavisesapaṭilābhānurūpaṃ .
Paṭisallīnoti kālaparicchedaṃ katvā samāpattiṃ samāpanno .
Adhippāyaṃ sampādento taṃ avirādhento , ajjhāsayānurūpanti attho .
Sakala … pe … devatāyoti ettha lokadhātusākalyaṃ daṭṭhabbaṃ , na devatāsākalyaṃ .
Na hi mahāsamaye viya sabbadā majjhimayāme dasasahassacakkavāḷeM1.267 sabbattha sabbā devatā satthu samīpaṃ upagacchanti .
Kilāsubhāvo kilamatho .