Issues
Select Version
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā

Rajjasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

10. Rajjasuttavaṇṇanā

156. Ahanan ti karaṇe paccattavacananti āha ‘‘ ahanantenā ’’ ti , paccatte eva vā paccattavacanaṃ ,‘‘ ahananto hutvā ’’ ti vacanasesena bhavitabbanti adhippāyo . Sesapadesupi eseva nayo .
Ajinan ti antogadhahetuatthaṃM1.214 vadatīti āha ‘‘ parassa dhanajāniṃ akarontenā ’’ ti . Akārāpentenāti parassa dhanajāniṃ akārentena .
Asocantenāti bhogabyasanādivasena paraṃ asocantena .
Kasmā bhagavā evaṃ cintesīti tattha kāraṇamāha ‘‘ itī ’’ tiādinā . Rajje vijite daṇḍakarapīḷiteti dhanadaṇḍādidaṇḍena ceva balinā ca bādhite .
Ijjhanakakoṭṭhāsāti cetovasibhāvādikassa sādhanakakoṭṭhāsā .
Vaḍḍhitāti bhāvanāpāripūrivasena anubrūhitā .
Punappunaṃ katāti bhāvanāya bahulīkaraṇena aparāparaṃ pavattitā .
Yuttayānan ti yathā yuttānaṃ ājaññarathānaṃ sārathinā adhiṭṭhitaṃ yathāruci pavattati , evaṃ yathārucipavattitaṃ gamitā .
Patiṭṭhaṭṭhenāti adhiṭṭhānaṭṭhena . Vatthukatāti sabbaso upakkilesasodhanena iddhivisayatāya patiṭṭhānabhāvato suvisodhitaparissayavatthu viya katā .
Avijahitāti paṭipakkhadūrībhāvato subhāvitabhāvena taṃtaṃadhiṭṭhānayogyatāya na jahāpitā . Niccānubaddhāti tato eva niccaṃ anubaddhā viya katā .
Suparicitāti suṭṭhu sabbabhāgena bhāvanānupacayaṃ gamitā . Avirādhitavedhihattho viyāti avirajjhanabhāvena virajjhanahattho viya .
Suṭṭhu samāraddhāti bhāvanāuppattiyā sammadeva sampāditā .
Cinteyyāti atthuddhāravasena cinteyya .
PabbatassātiV1.188 pabbato assa . Pabbato assāti pabbato bhaveyya kīdisassāti āha ‘‘ suvaṇṇassā ’’ tiādi . Jātarūpassāti ātaparūpasampannassa .
Dvikkhattumpi tāva mahantoti yattako so pabbato hoti , dvikkhattuṃ tattako . Ekassāti ekassapi puggalassa nālaṃ na pariyatto taṇhāya duppūraṇabhāvā .
Evaṃ jānantoti evaṃ taṇhāya duppūraṇabhāvādīnavataṃ jānanto . Samaṃ careyyāti paravatthuparāmāsādiṃ vihāya kāyādīhi samameva paṭipajjeyya .
Dukkhaṃ taṇhānidānaṃ , taṇhā kāmaguṇanidānā , tasmā dukkhassa taṇhāpaccayakāmaguṇanidānattaṃ vuttaṃ . Tan ti dukkhaṃ . Yatonidānaṃ hotīti yaṃnidānaṃ yaṃkāraṇaṃ taṃ pavattati . Evaṃ yo adakkhīti yo pariññātavatthuko evaṃ dukkhaṃ tassa nidānabhūte kāmaguṇe ca tathato paññācakkhunā passi .
Kena kāraṇena nameyya ? Taṃ kāraṇaṃ natthīti attho .
Kāmaguṇaupadhin ti kāmaguṇasaṅkhātaṃ upadhiṃ . Sajjati etthāti saṅgo eso , lagganametanti evaṃM1.215 viditvā .
Tameva kāmābhibhūto nappaṭiseveyya na laggeyyāti evaṃ vinayāya vūpasamāya sikkheyyāti .
Rajjasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Dutiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .