7. Appaṭividitasuttavaṇṇanā
7. Pavattinivattitadubhayahetuvibhāgassa dhammassapi catusaccantogadhattā āha ‘‘ dhammāti catusaccadhammā ’’ ti .
Cattāripi hi ariyasaccāni catusaccantogadhāni .
Appaṭividdhāti pariññābhisamayādivasena anabhisamitā .
Diṭṭhigatavādesūti diṭṭhigatasaññitesu vādesu .
Diṭṭhigatehi te pavattitā .
Ito paresan ti ito sāsanikehi paresaṃ aññesaṃ .
Dhammatāyāti sabhāvena , sayamevāti attho .
Gacchantīti pavattanti diṭṭhivādaṃ paggayha tiṭṭhanti .
Parenāti diṭṭhigatikena .
Nīyantīti diṭṭhivādasaṅgaṇhane uyyojīyanti .
Tenāha ‘‘ tatthā ’’ tiādi .
Pabujjhitun ti
V1.62 pamādaniddāya paṭibujjhituṃ .
Paṭipadā yathādesitassa dhammassa kathitatāya , paṭibujjhituṃ yoniso pavattiyamānattā bhaddikā .Hetunāti ñāyena .
Kāraṇenāti catusaccānaṃ sambodhayuttiyā .
Hatthatale āmalakaṃ viya sabbaṃ ñeyyaṃ jānātīti sabbaññū , teneva sabbaññutābhisambodhena buddhoti sabbaññubuddho .
Paccekaṃ parehi asādhāraṇatāya visuṃ sayambhuñāṇena saccāni buddhavāti paccekabuddho .
Paropadesena catusaccaṃ bujjhatīti catusaccabuddho .
Tathā hi so sayambhutāya abhāvato kevalaṃ catusaccabuddhoti vuccati .
Sutena sutamayañāṇena khandhādibhedaṃ ñeyyaṃ buddhavāti sutabuddho .
Sabbaññubuddhapaccekabuddhe
M1.70 ṭhapetvā avasesā aggasāvakamahāsāvakāpi pakatisāvakāpi vītarāgā avasesā khīṇāsavā .Tayopi purimā vaṭṭanti sambuddhātiādivacanato .
Sannivasati etenāti sannivāso , caritaṃ .
Lokassa sannivāso lokasannivāso , tasmiṃ .
Kāyaduccaritādibhede visame .
Satisammosena visame vā sattanikāye .
So hi visamayogato visamo .
Rāgavisamādike visame vā kilesajāte .
Taṃ visamaṃ pahāya taṃ visamaṃ ajjhupekkhitvā samaṃ sadisaṃ yuttarūpaṃ , purimakehi vā sambuddhehi samaṃ sadisaṃ caranti vattanti .
Appaṭividitasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .