9. Kuṭikāsuttavaṇṇanā
19. Antoti kucchiabbhantare .
Vasanaṭṭhānaṭṭhenāti vasanabhāvena .
Kulapaveṇin ti kulācāraṃ kulatantiṃ .
Santānakaṭṭhenāti kulasantatiyā bandhanabhāvena
M1.82 .
Evaṃ sabbapadehi pucchitatthassa anujānanavasena ‘‘ ekaṃsavacane nipāto ’’ ti vuttaṃ .
Āpādikā posikā mātucchā mahāpajāpati mātā evāti katvā ‘‘ pahāya pabbajitattā ’’ ti avisesato vuttaṃ .
Pahāya pabbajitattā natthīti ānetvā sambandho .
Puna mātukucchivāsādīnaṃ abhāvavacaneneva vaṭṭamhi bandhanassa abhāvo dīpito hotīti na gahito .
Ayaṃ kira devatā yathā puthujjanā buddhānaṃ guṇe na jānanti , evaṃ na jānāti , tasmā ‘‘ mayā sannāhaṃ bandhitvā ’’ tiādimāha . 19. Iccevāti iti eva .
Tampīti visuddhimaggampi .
Etāyāti sāratthappakāsiniyā .
Ettha ca ‘‘ sīhaḷadīpaṃ ābhatā ’’ tiādinā aṭṭhakathākaraṇassa nimittaṃ dasseti ,‘‘ dīpavāsīnamatthāya sujanassa ca tuṭṭhatthaṃ ciraṭṭhitatthañca dhammassā ’’ ti etehi payojanaṃ ,‘‘ saṃyuttāgamavarassa atthaṃ pakāsayissāmī ’’ ti etena piṇḍatthaṃ ,‘‘ apanetvāna tatohaṃ sīhaḷabhāsan ’’ tiādinā ‘‘ sāvatthipabhūtīnan ’’ tiādinā ‘‘ sīlakathā ’’ tiādinā ca karaṇappakāraṃ .
Heṭṭhimanikāyesu visuddhimagge ca vicāritānaṃ atthānaṃ avicāraṇampi hi idha karaṇappakāro evāti .
Ganthārambhakathāvaṇṇanā niṭṭhitā .
1. Devatāsaṃyuttaṃ
1. Naḷavaggo
1. Oghataraṇasuttavaṇṇanā
Vibhāgavantānaṃ
V1.18M1.20 sabhāvavibhāvanaṃ vibhāgadassanavaseneva hotīti paṭhamaṃ tāva saṃyuttavaggasuttādivasena saṃyuttāgamassa vibhāgaṃ dassetuṃ ‘‘ tattha saṃyuttāgamo nāmā ’’ tiādimāha .
Tattha tatthāti yaṃ vuttaṃ –
‘‘ saṃyuttāgamavarassa atthaṃ pakāsayissāmī ’’ ti , tasmiṃ vacane .
Tatthāti vā ‘‘ etāya aṭṭhakathāya vijānātha saṃyuttanissitaṃ atthan ’’ ti ettha yaṃ saṃyuttaggahaṇaṃ kataṃ , tattha .
Pañca vaggā etassāti pañcavaggo .
Avayavena viggaho , samudāyo samāsattho .
Idāni taṃ ādito paṭṭhāya saṃvaṇṇetukāmo attano saṃvaṇṇanāya tassa paṭhamamahāsaṅgītiyaṃ nikkhittānukkameneva pavattabhāvaṃ dassetuṃ ,‘‘ tassa vaggesu sagāthāvaggo ādī ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha yathāpaccayaṃ tattha tattha desitattā paññattattā ca vippakiṇṇānaṃ dhammavinayānaṃ saṅgahetvā gāyanaṃ kathanaṃ saṅgīti , mahāvisayattā pūjaniyattā ca mahatī saṅgīti mahāsaṅgīti .
Paṭhamā mahāsaṅgīti paṭhamamahāsaṅgīti , tassā pavattitakālo paṭhamamahāsaṅgītikālo , tasmiṃ paṭhamamahāsaṅgītikāle .
Nidadāti desanaṃ desakālādivasena aviditaṃ viditaṃ katvā nidassetīti nidānaṃ .
Yo loke ganthassa upogghātoti vuccati , svāyamettha ‘‘ evaṃ me sutan ’’ tiādiko gantho veditabbo , na pana ‘‘ sanidānāhaṃ , bhikkhave , dhammaṃ desemī ’’ tiādīsu ( a . ni .3.126) viya attajjhāsayādidesanuppattihetu .
Tenevāha –
‘‘ evaṃ me sutanti-ādikaṃ āyasmatā ānandena paṭhamamahāsaṅgītikāle vuttaṃ nidānamādī ’’ ti .
Kāmañcettha yassaṃ paṭhamamahāsaṅgītiyaṃ nikkhittānukkamena saṃvaṇṇanaṃ kattukāmo , sā vitthārato vattabbā , sumaṅgalavilāsiniyaṃV1.19 pana attanā vitthāritattā tattheva gahetabbāti imissā saṃvaṇṇanāya mahattaṃ pariharanto ‘‘ sā panesā ’’ tiādimāha .Kuṭikāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā .