Issues
Select Version
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā

Vanaropasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 8. Jetavanasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Vanaropasuttavaṇṇanā niṭṭhitā . 8. Jetavanasuttavaṇṇanā

48. Esitaguṇattā esiyamānaguṇattā ca isī , asekkhā sekkhakalyāṇaputhujjanā ca . Isīnaṃ saṅgho isisaṅgho . Isisaṅghena nisevitaṃ . Tenāha ‘‘ bhikkhusaṅghanisevitan ’’ ti . Taṃ kārentassa gandhakuṭipāsādakūṭāgārādivasena siniddhasandacchāyarukkhalatāvasena bhūmibhāgasampattiyā ca anaññasādhāraṇaṃ atiramaṇīyaṃ taṃ jetavanaṃ cittaṃ toseti , tathā ariyānaṃ nivāsabhāvenapīti āha ‘‘ evaṃ paṭhamagāthāya jetavanassa vaṇṇaṃ kathetvā ’’ ti . Tenāha bhagavā – ‘‘ yattha arahanto viharanti , taṃ bhūmirāmaṇeyyakan ’’ ti ( dha . pa .98; theragā .991).
Apacayagāmicetanā sattānaṃ visuddhiṃ āvahati kammakkhayāya saṃvattanatoti āha ‘‘ kammanti maggacetanā ’’ ti .
Catunnaṃ ariyasaccānaṃ viditakaraṇaṭṭhena kilesānaṃ vijjhanaṭṭhena ca vijjāV1.110 . Maggapaññā sammādiṭṭhīti āha ‘‘ vijjāti maggapaññā ’’ ti . Samādhipakkhikā dhammā sammāvāyāmasatisamādhayo . Yathā hi vijjāpi vijjābhāgiyā , evaṃ samādhipi samādhipakkhiko .
Sīlaṃ etassa atthīti sīlan ti āha ‘‘ sīle patiṭṭhitassa jīvitaṃ uttaman ’’ ti .
Diṭṭhisaṅkappāti sammādiṭṭhisaṅkappā . Tattha sammāsaṅkappassa sammādiṭṭhiyā upakārabhāvena vijjābhāvo vutto . Tathā hi so paññākkhandhasaṅgahitoti vuccati . Yathā ca sammāsaṅkappādayo paññākkhandhasaṅgahitā , evaṃ vāyāmasatiyoM1.125 samādhikkhandhasaṅgahitāti āha ‘‘ vāyāmasatisamādhayo ’’ ti .
Dhammoti hi idha samādhi adhippeto ‘‘ evaṃdhammā te bhagavanto ahesun ’’ tiādīsu ( dī . ni .2.13; ma . ni .3.197; saṃ . ni .5.378) viya .
Vācākammantājīvāti sammāvācākammantājīvā . Maggapariyāpannā eva hete saṅgahitā . Tenāha ‘‘ etena aṭṭhaṅgikamaggenā ’’ ti .
Upāyena vidhinā ariyamaggo bhāvetabbo . Tenāha ‘‘ samādhipakkhiyadhamman ’’ ti . Sammāsamādhipakkhiyaṃ vipassanādhammañceva maggadhammañca . ‘‘ Ariyaṃ vo , bhikkhave , sammāsamādhiṃ desessāmi saupanisaṃ saparikkhāran ’’ ti ( ma . ni .3.136) hi vacanato sammādiṭṭhiādayo maggadhammā sammāsamādhiparikkhārā . Vicineyyāti vīmaṃseyya , bhāveyyāti attho .
Tatthāti hetumhi bhummavacanaṃ . Ariyamaggahetukā hi sattānaṃ visuddhi . Tenāha ‘‘ tasmiṃ ariyamagge visujjhatī ’’ ti .
Pañcakkhandhadhammaṃ vicineyyāti paccuppanne pañcakkhandhe vipasseyya . Tesu vipassiyamānesu vipassanāya ukkaṃsagatāya yadaggena dukkhasaccaṃ pariññāpaṭivedhena paṭivijjhīyati , tadaggena samudayasaccaṃ pahānapaṭivedhena paṭivijjhīyati , nirodhasaccaṃ sacchikiriyāpaṭivedhena , maggasaccaṃ bhāvanāpaṭivedhena paṭivijjhīyatīti evaṃ tesu catūsu saccesu visujjhatīti imasmiṃ pakkhe nimittatthe eva bhummaṃ , tesu saccesu paṭivijjhiyamānesūti attho .
Avadhāraṇavacanan ti vavatthāpanavacanaṃ , avadhāraṇanti attho . ‘‘ Sāriputtovā ’’ ti ca avadhāraṇaṃ sāvakesu sāriputtova seyyoti imamatthaṃ dīpeti tassevukkaṃsabhāvato .
Kilesaupasamenāti iminā mahātherassa tādiso kilesavūpasamoti dasseti .
Tassa sāvakavisaye paññāya pāramippatti ahosi . Yadi evaṃ ‘‘ yopi pāraṅgato bhikkhu , etāvaparamo siyā ’’ ti idaṃ tesaṃ buddhānaṃ ñāṇavisaye paññāpāramippattānaṃ vaseneva vuttanti daṭṭhabbaṃ . Avadhāraṇampi vimuttiyā nānattā tīhi vimuttīhi pāraṅgate sandhāyetaṃ vuttaṃ . Tenāha – ‘‘ pāraṃ gatoti nibbānaṃV1.111 gato ’’ tiādi . Na therena uttaritaro nāma atthi labbhati , labbhati ce , evameva labbheyyāti adhippāyo .
Jetavanasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .