Issues
Select Version
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā

4. Aruṇavatīsuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

185. Abhibhū sambhavoti tesaṃ dvinnaṃ mahātherānaṃ nāmāni . Tesaṃ vibhāgaṃ dassetuṃ ‘‘ tesū ’’ tiādi vuttaṃ . Ete dve tassa bhagavato aggasāvakāti dasseti .
Avajjhāyantīti heṭṭhā katvā cintenti .
Khiyyanti taṃ lāmakato cintetabbataṃ pāpenti pāpakataṃ karonti .
Vitthārayantāti tameva lāmakato cintetabbataṃ vepullaṃ pāpentā .
Sabbe pāsaṇḍā attano attano samaye siddhante sabbe devamanussā attano attano samaye paṭilābhe paṭiladdhaatthe purisakāraṃ vaṇṇayantīti yojanā .
Ārambhavīriyan ti maccusenāsaṅkhātakilesadhunane ārambhavīriyaṃ , yā ‘‘ ārambhadhātū ’’ ti vuccatiV1.219 .
Nikkamavīriyan ti kosajjapaṭipakkhabhūtaṃ vīriyaṃ , yā ‘‘ nikkamadhātū ’’ ti vuccati .
Payogaṃ karothāti paraṃ paraṃ ṭhānaṃ akkamanato tatopi balavataraṃ bhāvanābhiyogaṃ pavattethāti attho . Tenāha ‘‘ parakkamathā ’’ ti .
Kilesasenā nāma rāgādikilesasamūho , so maraṇapaccayabhāvato ‘‘ maccuno senā ’’ ti vuccati . Tañhi sandhāya vuttaṃ ‘‘ mahāsenena maccunā ’’ ti ( ma . ni .3.272,275,276).
Khandhānaṃ paṭhamābhinibbatti jāti , tadaññaṃ pana tesaṃ paṭipāṭi pavattaṃ saṃsāroti adhippāyenāha ‘‘ jātiñca saṃsārañcā ’’ ti . Yasmā ‘‘ ekampi jātiṃ dvepi jātiyo ’’ tiādīsu tasmiṃ tasmiṃ bhave ādānanikkhepaparicchinnakhandhappavatti ‘‘ jātī ’’ ti vuccati , sā eva yāva parinibbānā aparāparaṃ pavattamāno saṃsāro ‘‘ ito cito saṃsaraṇan ’’ ti katvā , tasmā āha ‘‘ jātisaṅkhātaṃ vā saṃsāran ’’ ti .
Paricchedan ti pariyosānaṃ .
Obhāsaṃ pharīti sambandho .
Ālokaṭṭhāneti attanāM1.251 kataālokaṭṭhāne . Ālokakiccaṃ natthīti andhakāraṭṭhāne ālokadassanaṃ viya ālokaṭṭhāne ālokadassanakiccaṃ natthi .
Tasmā tesaṃ sattānaṃ ‘‘ kiṃ āloko ayaṃ , kassa nu kho ayaṃ āloko ’’ ti ? Vicinantānaṃ cintentānaṃ .
Sabbeti sahassilokadhātuyaṃ sabbe devamanussā . Osaṭāya parisāyāti dhammassavanatthaṃ sabbosaṭāya paricitaparicchinnāya parisāya . Saddaṃ suṇiṃsūti na kevalaṃ saddameva suṇiṃsu , atha kho atthopīti yathādhippeto tesaṃ pakatisavanupacāre viya pākaṭo ahosi , tisahassilokadhātuṃ viññāpesīti .
Aruṇavatīsuttavaṇṇanā niṭṭhitā .