Issues
Select Version
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā

3. Tatiyavaggo

Author: _System_commentary_ @ Administrator

267. Vuttatthameva heṭṭhā devaputtasaṃyuttavaṇṇanāyaṃ . Chetvāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā .

3. Dubbaṇṇiyasuttavaṇṇanā

268. DubbaṇṇoM1.343 duddasiko virūpavaṇṇo .
Okoṭimakoti rassabhāvena avarakoṭimako .
Sakkena gahitanāmamevetaṃ , na pana so tathārūpo koci yakkho . Tenāha ‘‘ eko rūpāvacarabrahmā ’’ ti . Yadi evaṃ kasmā so tathārūpo hutvā āgatoti āha ‘‘ sakko kirā ’’ ti . Kathaṃ panettha ñāyati ‘‘ so eko rūpāvacarabrahmā , na paneso avaruddhakayakkho ’’ ti yuttiṃ dassento ‘‘ avaruddhakayakkhā panā ’’ tiādimāha .
Devānaṃ vacanaṃ sutvā . Pharusenāti pharusasamācārena .
‘‘ Ko nāma mayhaṃ āsane sannisinno ’’ ti akkhantiṃ anuppādento khantiyaṃ ṭhatvā . Balavacittīkāran ti garutaraṃ sakkārabahumānaṃ . Nīcavuttiyāti paramanipaccakāre suvūpasamane ca dassiyamāne . Sakkassa tāya eva ācārasampattiyā sakkāsane ṭhātuṃ , attano ca āvikātuṃ asakkonto antaradhāyi .
Upahatacittomhīti khantimettānuddayāsabbhāvato parasmiṃ upahatacittomhīti sakko attano sabhāvaṃ vadati .
Kodhavase vattetun ti kodhena attano vase nibbattetuṃ na sukaromhi , atha kho kodhaṃ mayhaṃ vase na vattemīti adhippāyo .
Ciraṃ na kujjhāmīti yadi me kadāci kodho uppajjeyya , taṃ kodhaṃ anuvattento cirakālaṃ na kujjhāmiV1.301 . Na upanayhāmīti anto sace me kodho uppajjeyya , khippameva ca naṃ paṭivineyyanti taṃ me pubbeva vataṃ paripūritaṃ .
Dubbaṇṇiyasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .

3. Sambarimāyāsuttavaṇṇanā

269. Ābādhikoti ābādho assa atthīti ābādhiko .
Vācesīti sikkhāpesi .
Sambaro nāma asuramāyāya ādipuriso purātano asurindo . Taṃ sandhāyāha ‘‘ yathā sambaro ’’ tiādi . Evaṃ paccati aññopi māyāvī māyaṃ payojetvā .
Upavādantarāyo nāma khamāpane sati vigacchati , pākatikameva hotīti āha ‘‘ evamassa phāsuM1.344 bhaveyyā ’’ ti .
Tenāti vepacittinā sambaravijjāya adānena vañcitattā . Tathā akatvāti isīnaṃ santikaṃ netvā khamāpanavasena kātabbaṃ akatvā .
Sambarimāyāsuttavaṇṇanā niṭṭhitā .

4. Accayasuttavaṇṇanā

270. Sampayojesun ti aññamaññaṃ vācasikaṃ pharusaṃ payojesuṃ . Tenāha ‘‘ kalahaṃ akaṃsū ’’ ti , vivādaṃ akaṃsūti attho .
Atikkammavacanan ti vacīsaṃvaraṃ atikkamitvā vacanaṃ .
Yasmā accaye desiyamāne taṃ khīṇayati aññamaññassa khamamānassa khamanaṃ paṭiggaṇhato , tasmā vuttaṃ ‘‘ nappaṭigaṇhātīti na khamatī ’’ ti .
Tumhākaṃ vase vattatu , visevitaṃ akatvā yathākāmakaraṇīyo hotu .
Mittadhammo idha uttarapadalopena ‘‘ mitto ’’ ti vuttoti āha ‘‘ mittadhamme ’’ ti . Karaṇavacanan ti ‘‘ mittehī ’’ ti karaṇavacanaṃ bhummatthe . Tenāha ‘‘ mittesū ’’ ti . Yathā nibbattasabhāvassa bhāvato aññathattaṃ jarā , evaṃ mittabhāvato vuttavipariyāyo amittadhammo jarāpariyāyena vutto .
Agārayhaṃ anavajjaṃ sabbaso pahīnakilesaṃ . Tenāha ‘‘ khīṇāsavapuggalan ’’ ti .
Accayasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .

5. Akkodhasuttavaṇṇanā

271. Kodho tumhe mā abhibhavīti ettha kodhena anabhibhavanīyattaṃ khantimettākaruṇāditappaṭipakkhadhammaparibrūhanenaV1.302 . Tathā hi taṃsamaṅgino kodho abhibhuyyatīti āha ‘‘ tumheva kodhaṃ abhibhavatha .
Kujjhantānaṃ mā paṭikujjhitthā ’’ ti .
Paṭipadāti esā paṭipatti . Mettāti appanāppattā mettā . Tadupacāro mettāpubbabhāgo .
Na vihiṃsati kiñci etāyāti avihiṃsā . Karuṇāti appanāppattakaruṇā veditabbā . TadupacāroM1.345 karuṇāpubbabhāgo .
Lāmakajanan ti khantiādīsu yonisomanasikārābhāvena gārayhasamācārasamāyogena ca nihīnaṃ janaṃ . Paccayaparisuddhiyā kodho abhimaddamāno puggalaṃ abhimaddati , tassa so paṭisaṅkhānabhāvanābalehi sammadeva pahātabboti .
Akkodhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .
Tatiyavaggavaṇṇanā niṭṭhitā .
Sāratthappakāsiniyā saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya Sakkasaṃyuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā samattā .
Niṭṭhitā ca sāratthappakāsiniyā
Saṃyuttanikāya-aṭṭhakathāya sagāthāvaggavaṇṇanā .
Paṭhamo bhāgo niṭṭhito .