Issues
Select Version
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā

Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

1. Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā

82. DevassaV1.125M1.142 putto devaputto . Devānaṃ janakajanetabbasambandhābhāvato kathamayaṃ devaputtoti vuccatīti āha ‘‘ devānaṃ hī ’’ tiādi . ‘‘ Apākaṭo aññataroti vuccatī ’’ ti idaṃ yebhuyyavasena vuttaṃ . Pākaṭopi hi katthaci ‘‘ aññataro ’’ ti vuccati . Heṭṭhā devatāsaṃyutte ‘‘ apākaṭā aññatarā devatā ’’ ti vatvā idha ‘‘ pākaṭo devaputto ’’ ti vuttaṃ . Tathā hissa kassapoti gottanāmaṃ gahitaṃ , tañca kho purimajātisiddhasamaññāvasena .
Anusāsanaṃ anusāso , taṃ anusāsaṃ .
Bhikkhuniddesan ti bhikkhusaddassa niddesaṃ .
Bhikkhuovādan ti bhikkhubhāvāvahaṃ ovādaṃ . Yadi pana na assosi , kathamayaṃ pañhaṃ kathesīti ? Aññato sutaṃ nissāya pañhaṃ kathesi , na pana bhagavato sammukhā sutabhāvena .
Tesan ti yathāvuttānaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ . ‘‘ Kathetukāmo cevā ’’ tiādinā hi catutthaṃ idha uddhaṭaṃ . Tattha ādito tiṇṇaṃ bhagavā pañhaṃ bhāraṃ na karoti ekekaṅgavekallato ceva aṅgadvayavekallato ca , catutthassa pana ubhayaṅgapāripūrattā bhāraṃ karotīti āha ‘‘ ayaṃ panā ’’ tiādi .
Gāthāyaṃ ‘‘ subhāsitassā ’’ ti upayogatthe sāmivacananti āha ‘‘ subhāsitaṃ sikkheyyā ’’ ti . Catusaccādinissitaṃ buddhavacanaṃ sikkhanto catubbidhaṃ vacīsucaritaṃ sikkhati nāmāti āha ‘‘ catusaccanissitaṃ … pe … sikkheyyā ’’ ti . Avadhāraṇena tappaṭipakkhaṃ paṭinivatteti .
Upāsitabban ti āsevitabbaṃ bhāvetabbaṃ bahulīkātabbaṃ . Aṭṭhatiṃsabhedaṃ kammaṭṭhānan ti idaṃ tassa vipassanāpadaṭṭhānataṃ hadaye ṭhapetvā vuttaṃ . Tathā hi vuttaṃ ‘‘ dutiyapadena adhipaññāsikkhā kathitā ’’ ti . Ye pana ‘‘ dutiyapadena adhicittasikkhā cittavūpasamena adhipaññāsikkhā ’’ tiV1.126 paṭhanti , tesaṃ padena aṭṭhatiṃsappabhedakammaṭṭhānaṃ suddhasamathakammaṭṭhānasseva gahaṇaṃ daṭṭhabbaṃ . Yadi evaṃ ‘‘ aṭṭhasamāpattivasenā ’’ ti idaṃ kathanti ? ‘‘ Taṃ vipassanādhiṭṭhānānaṃ samāpattīnaṃ vasenaM1.143 kathitan ’’ ti vadanti . Evañca katvā ‘‘ dutiyapadena adhipaññāsikkhā ’’ ti idaṃ vacanaṃ samatthitaṃ hoti . Sikkhanaṃ nāma āsevananti āha ‘‘ bhāveyyāti attho ’’ ti .
Upāsanan ti payirupāsanaṃ . Tañca kho assutapariyāpuṇanakammaṭṭhānuggahādivasena dassento ‘‘ tampī ’’ tiādimāha .
Adhisīlasikkhā kathitā lakkhaṇahāranayena . Vacīsucaritassa hi sīlasabhāvattā taggahaṇeneva tadekalakkhaṇaṃ kāyasucaritampi itarampi gahitamevāti . Ettha ca adhisīlasikkhāya cittaviveko , adhipaññāsikkhāya upadhiviveko , adhicittasikkhāya kāyaviveko kathito , kāyaviveko pana sarūpeneva pāḷiyaṃ gahitoti tividhassapi vivekassa pakāsitattaṃ daṭṭhabbaṃ .
Sesaṃ suviññeyyameva .
Paṭhamakassapasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .