Issues
Select Version
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā
(SN) Sagāthāvagga-aṭṭhakathā

Vepacittisuttavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

4. Vepacittisuttavaṇṇanā

250.‘‘ Mahānubhāvatāya asurānaṃ cittavepanena vepacittī ’’ ti vadanti . Isīhi pana abhayaṃ yācite ‘‘ bhayameva dadāmī ’’ ti vatvā tehi ‘‘ akkhayaṃ hotu te bhayan ’’ ti abhisapavasena vuttakālato paṭṭhāya vepanacittatāya ‘‘ vepacittī ’’ ti vuccati , yaṃ lokiyā ‘‘ pulomo ’’ ti ca vadanti .
Nipātapadānipi kānici atthavisesajotakāni hontīti āha ‘‘ nipātamattan ’’ ti hetuatthādīnamettha asambhavato . Tan ti sakkaṃ devānamindaṃ .
Kaṇṭhe pañcamehīti kaṇṭhabandhanapañcamehi , vibhattialopena niddeso .
Cittenevāti ‘‘ imaṃ bandhāmi , ayaṃ bajjhatū ’’ ti uppannacitteneva . Bajjhati baddho hoti , ayaṃ devānubhāvo . Muccatīti etthāpi eseva nayo .
Dasahīti ‘‘ corosī ’’ tiādinā idha vuttehi dasahi . Tenāha ‘‘ imehī ’’ ti .
Nibbattitvā cirakālataṃ upādāya khuṃsanavasena vadati ‘‘ jarasakkā ’’ ti .
Na taṃ akkosaṃ manasi karoti dīgharattaṃ khantisoraccesu niruḷhaajjhāsayattā . Mahāpaṭiggahaṇan ti mahantaṃ upasamabyañjanaṃ .
Assāti vepacittassa .
Paṭisaṃyujeti paṭisattu hutvā saṃyuddhaṃ kareyya . Tenāha ‘‘ paṭipphareyyā ’’ ti .
Upasamaṃ … pe … maññe upasameneva paccatthikassa nāyakabhūtassa kodhassaM1.333 paṭisedhanato . Tādise hi kodho paṭikiriyaṃ alabhanto anupādāno viya jātavedo vūpasammati .
Yadā -saddo hetuattho , na kālatthoti āha ‘‘ yasmā taṃ maññatī ’’ ti .
Tāvadeva dve gāvo yujjhanteti tasmiṃyeva khaṇe dvīsu goṇesu yujjhantesu .
Khantito uttaritaro añño attho na vijjati anantareva assa virodhaṃ anatthaṃ paṭibāhitvā diṭṭhadhammikassa ceva samparāyikassa ca saṃvidhānato .
Taṃ khantiṃ paramaṃ āhu seṭṭhabalaṃ virodhapaccayaṃ abhibhuyya pavattanato .
Bālayogato bālo , tassa balaṃ bālabalaṃ , aññāṇanti āha ‘‘ bālabalaṃ nāma aññāṇabalan ’’ ti .
Taṃ yassa balan ti taṃ aññāṇabalaṃ yassa puggalassa balaṃ , abalameva taṃ paññābalena viddhaṃsetabbato .
Paṭivattā na vijjatīti dhammaṭṭhaṃV1.292 paṭippharitvā abhibhavitvā pavattā natthi . Paṭivacanamattaṃ pana koci vadeyyāpi , taṃ akāraṇanti dassento ‘‘ paṭippharitvā vā ’’ tiādimāha . Bālabalan ti ‘‘ paṭippharitvā ’’ ti vacanassa kāraṇavacanaṃ .
Tasseva puggalassa paṭikujjhanakassa .
Nānattāvitakkanato ubhinnaṃ atthaṃ . Tikicchantan ti anatthapaṭibāhanamukhena paṇḍitakiccakaraṇena paṭisedhentaṃ .
‘‘ Bālo ayan ’’ ti evaṃ paññapetuṃ hetuphalānaṃ anavabodhato catusaccadhamme achekāti .
Vepacittisuttavaṇṇanā niṭṭhitā .