问题
选择版本
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)

Saḷāyatanapaccayāphassapadavitthārakathā

作者: _System_commentary_ @ Administrator

642. Bāvīsatiyā lokiyavipākaviññāṇehi sampayuttā bāvīsatilokiyaviññāṇasampayuttā . Tato eva bāvīsati .
Tatthāti tasmiṃ saḷāyatane , tesu chasu āyatanesūti attho .
Ajjhattan ti sasantatipariyāpannameva gaṇhāti . Tañhi sasantatipariyāpannakammanibbattaṃ tādisassa phassassa paccayo hoti . Rūpādīni , pana bahiddhā anupādinnāni ca phassassa ārammaṇaṃ honti , na tāni cakkhādīni viya sasantatipariyāpannakammakilesanimittappavattibhāvena phassassa paccayā hontīti paṭhamācariyavāde na gahitāni , dutiyācariyavāde pana yathā tathā vā paccayabhāve sati na sakkā vajjetunti gahitāni .
Tatthāti saḷāyatanapaccayā phassapade .
Ye tāva ācariyā mahāvihāravāsinova yathā viññāṇaṃ , evaṃ nāmarūpaṃ , saḷāyatanaṃ , phassaṃ , vedanañca paccayaṃ , paccayuppannañca sasantatipariyāpannaṃ dīpentā vipākameva icchanti . ‘‘ Chaṭṭhāyatanapaccayā phasso ’’ ti abhidhammabhājanīya pāḷi ( vibha .243) āruppaṃ sandhāya vuttāti ‘‘ chaṭṭhāyatanapaccayā phassoti pāḷianusārato ’’ ti vuttaṃ .
Sabbe phassā na sambhontīti yojanā . Yadi sabbāyatanehi eko phasso sambhaveyya ,‘‘ saḷāyatanapaccayā phasso ’’ ti ekassa vacanaṃ yujjeyyaM2.324 , athāpi ekamhā āyatanā sabbe phassā sambhaveyyuṃ , tathāpi sabbāyatanehi sabbaphassasambhavato āyatanabhedena phassabhedo natthīti tadabhedavasena ekassa vacanaṃ yujjeyya , tathā pana asambhavato na yuttanti codeti ‘‘ na sabbāyatanehī ’’ tiādināV2.304 . Aññassāpi vā asambhavantassa vidhānassa bodhanatthametaṃ vuttaṃ ‘‘ nāpi ekamhā āyatanā sabbe phassā ’’ ti . ‘‘ Na sabbāyatanehi eko phasso sambhotī ’’ ti idameva pana ekaphassavacanassāyuttattadīpakaṃ kāraṇanti veditabbaṃ . Nidassanavasena vā etaṃ vuttaṃ . Nāpi ekamhā āyatanā sabbe phassā sambhonti , evaṃ na sabbāyatanehi eko phasso sambhoti . Tasmā ekassa vacanaṃ ayuttanti .
Parihāraṃ pana anekāyatanehi ekaphassassa sambhavatoti dassento ‘‘ tatridaṃ vissajjanan ’’ tiādimāha .
Avasesasampayuttadhammāyatanā phassavajjitā taṃsampayuttacetasikā dhammā .
Ekopi anekāyatanappabhavo ekopanekāyatanappabhavo .
Chadhā paccayatte pañca vibhāvaye , ekaṃ navadhā paccayatte , bāhirāni cha āyatanāni ārammaṇādinā yathāsambhavaṃ paccayatte vibhāvayeti sambandho .
Anekabhedassāti kusalavipākādipañcadvārādivasena anekavidhassa dvipañcaviññāṇasampayuttavajjassa vipākaphassassa .
Tāni cāti rūpāyatanādīni . ‘‘ Mano ca nesaṃ gocaravisayaṃ paccanubhotī ’’ ti ( ma . ni .1.455) hi vuttaṃ . Tathā cāti paccuppannāni rūpādīni paccuppannañca dhammāyatanapariyāpannaṃ rūparūpaṃ sandhāya vuttaṃ . Ārammaṇapaccayamattenāti taṃ sabbaṃ apaccuppannaṃ , aññañca dhammāyatanaṃ sandhāya vuttaṃ .