Issues
Select Version
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)

Nirodhaniddesakathāvaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Nirodhaniddesakathāvaṇṇanā

554. Tassāyevāti yadaggena taṇhā samudayasaccanti vuttā , tadaggena tassāyevāti avadhāraṇaṃ . Sati hi padhānahetunirodhe tadaññahetū niruddhāyeva hontīti byādhinimittavūpasamanena byādhivūpasamo viya hetunirodhena phalanirodhoti āha ‘‘ samudayanirodhena dukkhanirodho ’’ ti .
Na aññathāti yathāvuttassa atthassa ekantikataṃ dasseti .
Anupaddaveti pāṇakavijjhanasatthappahārādiupaddavarahite . Tato eva daḷhe thire . Sākhādichedanena chinnopi .
Taṇhānusayeti kāmarāgabhavarāgānusaye . Anūhateti asamupaghāṭite .
Yathā sīho yenattani saro khitto , tattheva attano balaṃ dasseti , na sare , tathā buddhānaṃ kāraṇeV2.193 paṭipatti , na phale .
Yathā pana sārameyyā kenaci leḍḍuppahāre dinne bhussantā leḍḍuṃ khādanti , naM2.205 pahāradāyake uṭṭhahanti , evaṃ aññatitthiyā dukkhaṃ nirodhetukāmā kāyacchedamanuyuñjanti , na kilesanirodhananti imamatthaṃ dassetuṃ ‘‘ sīhasamānavuttino ’’ tiādi vuttaṃ .
555. Virajjati palujjati chijjati samudayo etenāti virāgo vuccati maggo . Virajjanaṃ palujjanaṃ samucchindanaṃ virāgoti pahānaṃ vuccati . Tasmāti yasmā pahānapariyāyo virāgasaddo , nirodhasaddo ca , tasmā . Anusayasamugghātato aseso virāgo aseso nirodhoti sambandhanīyaṃ .
Cāgādipadānipi gahetvā vadati sabbāneva etānīti .
Yasmā nibbānaṃ vuccati , na dukkhassa nirujjhanamattaṃ , tasmā taṇhāya asesavirāganirodhādipadānipi nibbānavevacanānīti .
Vuttamevatthaṃ samattheti ‘‘ yasmā panā ’’ tiādi .
Yathā virāgādipadāni nibbāne yujjanti , taṃdassanaṃ .
Tattha taṃ āgammāti taṃ nibbānaṃ ārammaṇakaraṇavasena patvā .
Taṇhā virajjatīti ariyamaggena accantavirāgavasena taṇhā virajjīyati . Nirujjhatīti nirodhīyati , tena virāganirodhasaddānaṃ adhikaraṇasādhanatamāha . Tadevāti nibbānameva . Cāgādayo hontīti cāgādihetuṃ phalavohārena vadati . ‘‘ Kāmaguṇālayesū ’’ ti potthakesu likhanti ,‘‘ kāmaguṇālayādīsū ’’ ti pana pāṭho .
556. Tayidan tiādi na porāṇapāṭho , saccatthadīpane pana vuttaniyāmena tato ānetvā pacchā ṭhapitaṃ . Tathā hi pubbe vuttānipi lakkhaṇādīni punapi vuttāni . Saṃsāradukkhato nibbinnamānasassa assāsaṃ karonto viya hotīti assāsakaraṇarasaṃ . Rāgādisabbapapañcavūpasamanimittatāya nippapañcataṃ paccupaṭṭhapetīti nippapañcapaccupaṭṭhānaṃ .