Sambahulasuttantasaṃsandanākathāvaṇṇanā
672. Soti
M2.362 so vipassanākammiko yogāvacaro .
Evan ti vuttappakāraparāmasanaṃ .
Yāthāvasarasatoti yathābhūtasabhāvato .
Nāmarūpaṃ vavatthapetvā etamatthaṃ saṃsandetvā vavatthapetīti sambandho .
Lokasamaññāyapi pahānatthāya , pageva ‘‘ satto jīvo ’’ ti pavattanakamicchābhinivesassāti adhippāyo .
Nāmarūpamattatāya avinicchatattā , santānādighanabhedassa ca akatattā abhinivesena vinā samūhekattaggahaṇavasena ‘‘ satto ’’ ti pavatto sammoho sattasammoho .
Tassa vikkhambhanā asammohabhūmi .
Sambahulasuttantavasenāti ‘‘ yathāpī ’’ tiādinā idha vuttānaṃ , avuttānañca ‘‘ rūpañca hidaṃ , mahāli , attā abhavissa , nayidaṃ rūpaṃ ābādhāya saṃvatteyyā ’’ ti ( saṃ . ni .3.59; mahāva .20) evamādinā sambahulānaṃ suttantānaṃ vasena .
‘‘ Nāmarūpamattamevā ’’ tiādinā vuttamevatthaṃ sandhāyāha ‘‘ etamatthan ’’ ti .Aṅgasambhārāti aṅgasambhārahetu .
Tannimittaṃ taṃ amuñcitvā sati eva tasmiṃ ‘‘ satto ’’ ti vohāro .
Agārantvevāti yathā kaṭṭhādīni paṭicca upādāya tesaṃ nāmaṃ vissajjetvā agāramicceva saṅkhaṃ samaññaṃ gacchati , evaṃ aṭṭhiādīni paṭicca upādāya tesaṃ nāmaṃ vissajjetvā rūpaṃ sarīramicceva saṅkhaṃ gacchatīti yojanā .
Dukkhameva sambhotīti dukkhadukkhatādibhedaṃ tividhaṃ dukkhameva sambhavati , yathāpaccayaṃ uppajjati , tadeva dukkhaṃ khaṇaṭṭhitipabandhaṭṭhitivasena tiṭṭhati ceva khaṇanirodhaāyukkhayanirodhādivasena
V2.340 nirujjhati cāti attho .
Idāni dukkhamevāti evakārena nivattitamatthaṃ dassetuṃ ‘‘ nāññatrā ’’ tiādi vuttaṃ .
Tassattho – yathāvuttaṃ dukkhaṃ ṭhapetvā tato aññaṃ kiñci dhammajātaṃ na sambhavati , yo ‘‘ satto ’’ ti vā ‘‘ jīvo ’’ ti vā vucceyya , sabbena sabbaṃ abhāvā kuto tassa nirodhoti .