805. KiñciM2.481V2.452 asaṅkhatārammaṇampi ñāṇaṃ vuṭṭhānagāminiyā ekasaṅgahanti katvā ‘‘ saṅkhārārammaṇāyā ’’ ti visesanaṃ kataṃ . Tañhi visesato vuṭṭhānaṃ ariyamaggaṃ gacchati upetīti vuṭṭhānagāminīti vattabbataṃ labhati .

Tenāha ‘‘ sabbena sabban ’’ tiādi .

Asammohatthan ti tattha tattha sutte pariyāyantarehi āgatāya sammohābhāvatthaṃ . Suttasaṃsandanāti suttānaṃ tesaṃ tesaṃ suttapadānaṃ anusandānaṃ .

Ye lokiye saṅkhāre ārabbha anulomapariyosānā vuṭṭhānagāminivipassanā pavattati , taṃsannissitā tappaṭibaddhā taṇhā tehi vinā appavattanato tammayā nāma , tammayāva tammayatā , tammayā vā taṇhāsampayuttā khandhā , tesaṃ bhāvo tammayatā , sā eva taṇhā . Tappaṭipakkhā vuṭṭhānagāminivipassanā atammayatā . Tena vuttaṃ aṭṭhakathāyaṃ ‘‘ tammayatā nāma taṇhā , tassā pariyādiyanato vuṭṭhānagāminivipassanā atammayatāti vuccatī ’’ ti ( ma . ni . aṭṭha .3.310). Nissāyāti taṃ atammayataṃ nissayaṃ katvā , bhāvetvāti attho . Ekattāti ettha ayaṃ pāḷi ‘‘ atthi , bhikkhave , upekkhā rūpesu … pe … phoṭṭhabbesu , ayaṃ , bhikkhave , upekkhā nānattā nānattasitā ’’ ti ( ma . ni .3.310), sayampi nānāsabhāvā , nānārammaṇanissitā cāti attho . Sā pana samādhisampayuttā vipassanupekkhā veditabbā . ‘‘ Atthi , bhikkhave , upekkhā ākāsānañcāyatananissitā … pe … nevasaññānāsaññāyatananissitā , ayaṃ , bhikkhave , upekkhā ekattā ekattasitā ’’ ti ( ma . ni .3.310). Yā hi taṃtaṃarūpacittuppādapariyāpannā upekkhā , sā ekasabhāvattā , ekārammaṇattā ca ekattā , ekattasitā cāti vuccati , sā pana taṃtaṃjhānasahagatavedanupekkhā ca tadārammaṇavipassanupekkhā cāti vadanti . Taṃ pajahathāti tadārammaṇakilesapahānena pajahatha . Tenāha ‘‘ taṃ samatikkamathā ’’ ti .

Nibbidāti vuṭṭhānagāminī . Tattha hi sutte virajjatīti maggakiccamāha , vimuccatīti phalakiccaṃ .

SusimasuttaṃM2.482V2.453 nidānavagge . Tattha dhammaṭṭhitiñāṇaṃ vuṭṭhānagāminīti vuttā dhammaṭṭhitiyaṃ paṭiccasamuppāde asammuyhanavasena pavattanato . Nibbāne ñāṇan ti maggañāṇamāha .

Saññā kho , poṭṭhapādāti ettha kāmaṃ ‘‘ saññā ’’ icceva vuccati , pubbe pana ‘‘ saññaggaṃ phusatī ’’ ti vuttattā āha ‘‘ saññagganti vuttā ’’ ti .

Pārisuddhipadhāniyaṅgan ti pārisuddhiyā padhānakāraṇaṃ .

Tīhi nāmehīti anulomagotrabhuvodānasaṅkhātehi tīhi nāmehi .

Tīhi nāmehīti anulomagotrabhuvodānasaṅkhātehi tīhi nāmehi .

Paṭipadāñāṇadassanavisuddhīti tadekadesabhūtā vuṭṭhānagāminī vuttā . Samudāyesu hi pavattā vohārā avayavesupi pavattantīti .

Kittitāti thomitā ariyamaggādhiṭṭhānatāya . Mahantānaṃ sīlakkhandhādīnaṃ esanaṭṭhena mahesinā sammāsambuddhena .

Santakilesatāya santā .

Yogan ti bhāvanaṃ , bhāvanābhiyogaṃ vā .

Paṭipadāñāṇadassanavisuddhiniddesavaṇṇanā niṭṭhitā .

Iti ekavīsatimaparicchedavaṇṇanā .