Issues
Select Version
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)
Visuddhimaggo(Dutiyo bhāgo)

Saññākkhandhakathāvaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Saññākkhandhakathāvaṇṇanā

457. Sañjānanalakkhaṇaṃ nāma saññāvātiādīsu yaṃ vattabbaṃ , taṃ vedanākkhandhaniddese vuttanayeneva veditabbaṃ .
Kāmaṃ vedanāyapi vippayuttaṃ viññāṇaṃ natthi , tassā pana sabhāvato bhinnattā kāyaci vedanāya sampayuttampi kāyaci vippayuttaṃ hoti . Saññāya pana īdisaṃ natthīti āha ‘‘ na hi taṃ viññāṇaṃ … pe … saññāyā ’’ ti .
Sabbāvāti catubhūmikāpi . Atha vā yathā vedanā bhinnasabhāvattā bhedanalakkhaṇādito vuttā , na evamayaṃ , ayaṃ pana sabbāva sañjānanalakkhaṇāM2.139 . Nīlādibhedassa ārammaṇassa sañjānanaṃ saññaṃ katvā jānanaṃ lakkhaṇaṃ etissāti sañjānanalakkhaṇā . Tathā hi sā abhiññāṇena sañjānanatoV2.130 paccābhiññāṇarasāti vuccati . Nimittena hi puna sañjānanakiccā paccābhiññāṇarasā . Tassā vaḍḍhakissa dārumhi abhiññāṇaṃ katvā tena abhiññāṇena paccābhijānanakāle pavatti veditabbā . Tenāha ‘‘ tadevetan ’’ tiādi . Puna sañjānanassa paccayo punasañjānanapaccayo , tadeva nimittaṃ puna … pe … nimittaṃ , tassa karaṇaṃ , puna … pe … karaṇaṃ , punasañjānanapaccayabhūtaṃ vā nimittakaraṇaṃ puna … pe … karaṇaṃ , tadassā kiccanti punasañjānanapaccayanimittakaraṇarasā . Punasañjānananimittakaraṇaṃ nimittakārikāya , nimittena sañjānanantiyā ca sabbāya saññāya samānaṃ yojetabbaṃ . Abhinivesakaraṇaṃ ‘‘ idameva saccan ’’ ti ( ma . ni .2.187,202,203,427; ma . ni .3.27-29) saññābhinivesamatteneva daṭṭhabbaṃ . Yathāupaṭṭhitavisayapadaṭṭhānā avikappasabhāvattā . Ñāṇasampayuttā pana saññā ñāṇameva anuvattati , tasmā abhinivesakārikā , viparītaggāhikā ca na hoti . Eteneva samādhisampayuttatāya aciraṭṭhānatā ca na hotīti veditabbā . Evaṃ rāgadiṭṭhimānādisampayuttāya saññāya rāgādianuvattikabhāvoti .
Iti saññākkhandhe vitthārakathāmukhavaṇṇanā .