6. Mettābhāvanānisaṃsapañho
6.‘‘ Bhante
P0.198 nāgasena , bhāsitampetaṃ bhagavatā ‘ mettāya , bhikkhave , cetovimuttiyā āsevitāya bhāvitāya bahulīkatāya yānīkatāya vatthukatāya anuṭṭhitāya paricitāya susamāraddhāya ekādasānisaṃsā pāṭikaṅkhā .Katame ekādasa ?
Sukhaṃ supati , sukhaṃ paṭibujjhati
V0.190 , na pāpakaṃ supinaṃ passati , manussānaṃ piyo hoti , amanussānaṃ piyo hoti , devatā rakkhanti , nāssa aggi vā visaṃ vā satthaṃ vā kamati [ satthaṃ kamati ( syā .) a . ni .11.15 passitabbaṃ ], tuvaṭaṃ cittaṃ samādhiyati , mukhavaṇṇo vippasīdati , asammūḷho kālaṃ karoti , uttariṃ appaṭivijjhanto brahmalokūpago hotī ’ ti .Puna ca tumhe bhaṇatha ‘ sāmo kumāro mettāvihārī migasaṅghena parivuto pavane vicaranto pīḷiyakkhena raññā viddho visapītena sallena tattheva mucchito patito ’ ti .
‘‘ Yadi
M0.196 , bhante nāgasena , bhagavatā bhaṇitaṃ ‘ mettāya bhikkhave … pe … brahmalokūpago hotī ’ ti , tena hi ‘‘ sāmo kumāro mettāvihārī migasaṅghena parivuto pavane vicaranto pīḷiyakkhena raññā viddho visapītena sallena tattheva mucchito patito ’ ti yaṃ vacanaṃ , taṃ micchā .Yadi sāmo kumāro mettāvihārī migasaṅghena parivuto pavane vicaranto pīḷiyakkhena raññā viddho visapītena sallena tattheva mucchito patito , tena hi ‘ mettāya , bhikkhave … pe … satthaṃ vā kamatī ’ ti tampi vacanaṃ micchā .
Ayampi ubhato koṭiko pañho sunipuṇo parisaṇho sukhumo gambhīro , api sunipuṇānaṃ manujānaṃ gatte sedaṃ moceyya , so tavānuppatto , vijaṭehi taṃ mahājaṭājaṭitaṃ , anāgatānaṃ jinaputtānaṃ cakkhuṃ dehi nibbāhanāyā ’’ ti .
‘‘ Bhāsitampetaṃ , mahārāja , bhagavatā ‘ mettāya bhikkhave … pe .
.
.
satthaṃ vā kamatī ’ ti .
Sāmo ca kumāro mettāvihārī migasaṅghena parivuto pavane vicaranto pīḷiyakkhena raññā viddho visapītena sallena tattheva mucchito patito , tattha pana ,
P0.199 mahārāja , kāraṇaṃ atthi .Katamaṃ tattha kāraṇaṃ ?
Nete , mahārāja , guṇā puggalassa , mettābhāvanāyete guṇā , sāmo , mahārāja , kumāro ghaṭaṃ ukkhipanto tasmiṃ khaṇe mettābhāvanāya pamatto ahosi .
‘‘ Yasmiṃ , mahārāja , khaṇe puggalo mettaṃ samāpanno hoti , na tassa puggalassa tasmiṃ khaṇe aggi vā visaṃ vā satthaṃ vā kamati .
Tassa ye keci ahitakāmā upagantvā taṃ na passanti , na tasmiṃ okāsaṃ labhanti .
Nete , mahārāja , guṇā puggalassa , mettābhāvanāyete guṇā .
Idha , mahārāja , puriso saṅgāmasūro abhejjakavacajālikaṃ sannayhitvā saṅgāmaṃ otareyya , tassa sarā khittā upagantvā patanti vikiranti , na tasmiṃ okāsaṃ labhanti , neso , mahārāja , guṇo saṅgāmasūrassa , abhejjakavacajālikāyeso guṇo , yassa sarā khittā upagantvā patanti vikiranti .
Evameva kho , mahārāja , nete guṇā puggalassa , mettābhāvanāyete guṇā .
‘‘ Yasmiṃ
V0.191 , mahārāja , khaṇe puggalo mettaṃ samāpanno hoti , na tassa puggalassa tasmiṃ khaṇe aggi vā visaṃ vā satthaṃ vā kamati .Tassa ye keci ahitakāmā upagantvā taṃ na passanti , tasmiṃ okāsaṃ na labhanti , nete
M0.197 , mahārāja , guṇā puggalassa , mettābhāvanāyete guṇā .Idha pana , mahārāja , puriso dibbaṃ antaradhānaṃ mūlaṃ hatthe kareyya , yāva taṃ mūlaṃ tassa hatthagataṃ hoti , tāva na añño koci pakatimanusso taṃ purisaṃ passati .
Neso , mahārāja , guṇo purisassa , mūlasseso guṇo antaradhānassa , yaṃ so pakatimanussānaṃ cakkhupathe na dissati .
Evameva kho , mahārāja , nete guṇā puggalassa , mettābhāvanāyete guṇā .
‘‘ Yasmiṃ , mahārāja , khaṇe puggalo mettaṃ samāpanno hoti , na tassa puggalassa tasmiṃ khaṇe aggi vā visaṃ vā satthaṃ vā kamati .
Tassa ye keci ahitakāmā upagantvā taṃ na passanti , na tasmiṃ okāsaṃ labhanti .
Nete , mahārāja , guṇā puggalassa , mettābhāvanāyete guṇā .
Yathā vā pana , mahārāja , purisaṃ
P0.200 sukataṃ mahāleṇamanuppaviṭṭhaṃ mahatimahāmegho abhivassanto na sakkoti temayituṃ , neso , mahārāja , guṇo purisassa , mahāleṇasseso guṇo , yaṃ mahāmegho abhivassamāno na taṃ temeti .Evameva kho , mahārāja , nete guṇā puggalassa , mettābhāvanāyete guṇā .
‘‘ Yasmiṃ , mahārāja , khaṇe puggalo mettaṃ samāpanno hoti , na tassa puggalassa tasmiṃ khaṇe aggi vā visaṃ vā satthaṃ vā kamati .
Tassa ye keci ahitakāmā upagantvā taṃ na passanti , na tassa sakkonti ahitaṃ kātuṃ nete , mahārāja , guṇā puggalassa , mettābhāvanāyete guṇā ’’ ti .
‘‘ Acchariyaṃ , bhante nāgasena , abbhutaṃ bhante nāgasena , sabbapāpanivāraṇā mettābhāvanā ’’ ti .
‘‘ Sabbakusalaguṇāvahā , mahārāja , mettābhāvanā hitānampi ahitānampi , ye te sattā viññāṇabaddhā , sabbesaṃ mahānisaṃsā mettābhāvanā saṃvibhajitabbā ’’ ti .
Mettābhāvanānisaṃsapañho chaṭṭho .