Issues
Editor
Settings
Versions
Select Version
နိဿယ
မြန်မာဘာသာ
Milindapañhapāḷi
Milindapañhapāḷi

6. Sativaggo

Author： _System_Pali_VRI_ @ Administrator

6. Sativaggo

1. Kāyapiyāyanapañho

1. RājāV0.80M0.78 āha ‘‘ bhante nāgasena , piyo pabbajitānaṃ kāyo ’’ ti ?
‘‘ Na kho , mahārāja , piyo pabbajitānaṃ kāyo ’’ ti .
‘‘ Atha kissa nu kho , bhante , kelāyatha mamāyathā ’’ ti ?
‘‘ Kiṃ pana te , mahārāja , kadāci karahaci saṅgāmagatassa kaṇḍappahāro hotī ’’ ti ?
‘‘ Āma , bhante , hotī ’’ ti .
‘‘ Kiṃnu khoP0.74 , mahārāja , so vaṇo ālepena ca ālimpīyati telena ca makkhīyati sukhumena ca coḷapaṭṭena paliveṭhīyatī ’’ ti ?
‘‘ Āma , bhante , ālepena ca ālimpīyati telena ca makkhīyati sukhumena ca coḷapaṭṭena paliveṭhīyatī ’’ ti .
‘‘ Kiṃnu kho , mahārāja , piyo te vaṇo , tena ālepena ca ālimpīyati telena ca makkhīyati sukhumena ca coḷapaṭṭena paliveṭhīyatī ’’ ti ?
‘‘ Na me , bhante , piyo vaṇo , api ca maṃsassa ruhanatthāya ālepena ca ālimpīyati telena ca makkhīyati sukhumena ca coḷapaṭṭena paliveṭhīyatī ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , appiyo pabbajitānaṃ kāyo , atha ca pabbajitā anajjhositā kāyaṃ pariharanti brahmacariyānuggahāya .
Api ca kho , mahārāja , vaṇūpamo kāyo vutto bhagavatā , tena pabbajitā vaṇamiva kāyaṃ pariharanti anajjhositā .
Bhāsitampetaṃ mahārāja bhagavatā –
‘‘‘ Allacammapaṭicchanno , navadvāro mahāvaṇo ;
Samantato paggharati , asucipūtigandhiyo ’’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Kāyapiyāyanapañho paṭhamo .

2. Sabbaññūbhāvapañho

2. Rājā āha ‘‘ bhante nāgasena , buddho sabbaññū sabbadassāvī ’’ ti ?
‘‘ Āma , mahārāja , bhagavāV0.81 sabbaññū sabbadassāvī ’’ ti .
‘‘ Atha kissa nu kho , bhante nāgasena , sāvakānaṃ anupubbena sikkhāpadaṃ paññapesī ’’ ti ?
‘‘ Atthi pana teM0.79 mahārāja , koci vejjo , yo imissaṃ pathaviyaṃ sabbabhesajjāni jānātī ’’ ti ?
‘‘ Āma , bhante , atthī ’’ ti .
‘‘ Kiṃnu kho , mahārāja , so vejjo gilānakaṃ sampatte kāle bhesajjaṃ pāyeti , udāhu asampatte kāle ’’ ti ?
‘‘ Sampatte kāle , bhante , gilānakaṃ bhesajjaṃ pāyeti , no asampatte kāle ’’ ti ?
‘‘ Evameva kho , mahārāja , bhagavā sabbaññū sabbadassāvī na asampatte kāle sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti , sampatte kāle sāvakānaṃ sikkhāpadaṃ paññāpeti yāvajīvaṃ anatikkamanīyan ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Sabbaññūbhāvapañho dutiyo .

3. Mahāpurisalakkhaṇapañho

3. RājāP0.75 āha ‘‘ bhante nāgasena , buddho dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgato asītiyā ca anubyañjanehi parirañjito suvaṇṇavaṇṇo kañcanasannibhattaco byāmappabho ’’ ti ?
‘‘ Āma , mahārāja , bhagavā dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgato asītiyā ca anubyañjanehi parirañjito suvaṇṇavaṇṇo kañcanasannibhattaco byāmappabho ’’ ti .
‘‘ Kiṃ panassa , bhante , mātāpitaropi dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgatā asītiyā ca anubyañjanehi parirañjitā suvaṇṇavaṇṇā kañcanasannibhattacā byāmappabhā ’’ ti ?
‘‘ No cassa , mahārāja , mātāpitaro dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgatā asītiyā ca anubyañjanehi parirañjitā suvaṇṇavaṇṇā kañcanasannibhattacā byāmappabhā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ sante kho , bhante nāgasena , na uppajjati buddho dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgato asītiyā ca anubyañjanehi parirañjito suvaṇṇavaṇṇo kañcanasannibhattaco byāmappabhoti , api ca mātusadiso vā putto hoti mātupakkho vā , pitusadiso vā putto hoti pitupakkho vā ’’ ti .
Thero āha ‘‘ atthi pana , mahārāja , kiñci padumaṃ satapattan ’’ ti ?
‘‘ Āma , bhante , atthī ’’ ti .
‘‘ Tassa pana kuhiṃ sambhavo ’’ ti ?
‘‘ Kaddame jāyati udake āsīyatī ’’ tiV0.82 .
‘‘ Kiṃnu kho , mahārāja , padumaṃ kaddamena sadisaṃ vaṇṇena vā gandhena vā rasena vā ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante ’’ ti .
‘‘ Atha udakena vāM0.80 gandhena vā rasena vā ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , mahārāja , bhagavā dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgato asītiyā ca anubyañjanehi parirañjito suvaṇṇavaṇṇo kañcanasannibhattaco byāmappabho , no cassa mātāpitaro dvattiṃsamahāpurisalakkhaṇehi samannāgatā asītiyā ca anubyañjanehi parirañjitā suvaṇṇavaṇṇā kañcanasannibhattacā byāmappabhā ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Mahāpurisalakkhaṇapañho tatiyo .

4. Bhagavato brahmacāripañho

4. Rājā āha ‘‘ bhante nāgasena , buddho brahmacārī ’’ ti ?
‘‘ Āma , mahārāja , bhagavā brahmacārī ’’ ti .
‘‘ Tena hi , bhante nāgasena , buddho brahmuno sisso ’’ ti ?
‘‘ Atthi pana te , mahārāja , hatthipāmokkho ’’ ti ?
‘‘ AtthiP0.76 , bhante ’’ ti .
‘‘ Kiṃnu kho , mahārāja , so hatthī kadāci karahaci koñcanādaṃ nadatīti ?
‘‘ Āma , bhante , nadatī ’’ ti ‘‘ tena hi , mahārāja , so hatthī koñcasakuṇassa sisso ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , mahārāja , brahmā sabuddhiko abuddhiko ’’ ti ?
‘‘ Sabuddhiko , bhante ’’ ti .
‘‘ Tena hi , mahārāja , brahmā bhagavato sisso ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Bhagavato brahmacāripañho catuttho .

5. Bhagavato upasampadāpañho

5. Rājā āha ‘‘ bhante nāgasena , upasampadā sundarā ’’ ti ?
‘‘ Āma , mahārāja , upasampadā sundarā ’’ ti .
‘‘ Atthi pana , bhante , buddhassa upasampadā , udāhu natthī ’’ ti ?
‘‘ Upasampanno kho , mahārājaV0.83 , bhagavā bodhirukkhamūle saha sabbaññutañāṇena , natthi bhagavato upasampadā aññehi dinnā , yathā sāvakānaṃ , mahārāja , bhagavā sikkhāpadaṃ paññapeti yāvajīvaṃ anatikkamanīyan ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Bhagavato upasampadāpañho pañcamo .

6. Assubhesajjābhesajjapañho

6. RājāM0.81 āha ‘‘ bhante nāgasena , yo ca mātari matāya rodati , yo ca dhammapemena rodati , ubhinnaṃ tesaṃ rodantānaṃ kassa assu bhesajjaṃ , kassa na bhesajjan ’’ ti ?
‘‘ Ekassa kho , mahārāja , assu rāgadosamohehi samalaṃ uṇhaṃ , ekassa pītisomanassena vimalaṃ sītalaṃ .
Yaṃ kho , mahārāja , sītalaṃ , taṃ bhesajjaṃ , yaṃ uṇhaṃ , taṃ na bhesajjan ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Assubhesajjābhesajjapañho chaṭṭho .

7. Sarāgavītarāganānākaraṇapañho

7. Rājā āha ‘‘ bhante nāgasena , kiṃ nānākaraṇaṃ sarāgassa ca vītarāgassa cā ’’ ti ?
‘‘ Eko kho , mahārāja , ajjhosito , eko anajjhosito ’’ ti .
‘‘ Kiṃ etaṃ , bhante , ajjhosito anajjhosito nāmā ’’ ti ?
‘‘ Eko kho , mahārāja , atthiko , eko anatthiko ’’ ti .
‘‘ Passāmahaṃ , bhante , evarūpaṃ yo ca sarāgo , yo ca vītarāgo , sabbopeso sobhanaṃ yeva icchati khādanīyaṃ vā bhojanīyaṃ vā , na koci pāpakaṃ icchatī ’’ ti .
‘‘ Avītarāgo kho , mahārāja , rasapaṭisaṃvedī ca rasarāgapaṭisaṃvedī ca bhojanaṃ bhuñjati , vītarāgo pana rasapaṭisaṃvedīP0.77 bhojanaṃ bhuñjati , no ca kho rasarāgapaṭisaṃvedī ’’ ti .
‘‘ KallosiV0.84 , bhante nāgasenā ’’ ti .
Sarāgavītarāganānākaraṇapañho sattamo .

8. Paññāpatiṭṭhānapañho

8. Rājā āha ‘‘ bhante nāgasena , paññā kuhiṃ paṭivasatī ’’ ti ?
‘‘ Na katthaci mahārājā ’’ ti .
‘‘ Tena hi , bhante nāgasena , natthi paññā ’’ ti .
‘‘ Vāto , mahārāja , kuhiṃ paṭivasatī ’’ ti ?
‘‘ Na katthaci bhante ’’ ti .
‘‘ Tena hi , mahārāja , natthi vāto ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Paññāpatiṭṭhānapañho aṭṭhamo .

9. Saṃsārapañho

9. RājāM0.82 āha ‘‘ bhante nāgasena , yaṃ panetaṃ brūsi ‘ saṃsāro ’ ti , katamo so saṃsāro ’’ ti ?
‘‘ Idha , mahārāja , jāto idheva marati , idha mato aññatra uppajjati , tahiṃ jāto tahiṃ yeva marati , tahiṃ mato aññatra uppajjati , evaṃ kho , mahārāja , saṃsāro hotī ’’ ti .
‘‘ Opammaṃ karohī ’’ ti .
‘‘ Yathā , mahārāja , kocideva puriso pakkaṃ ambaṃ khāditvā aṭṭhiṃ ropeyya , tato mahanto ambarukkho nibbattitvā phalāni dadeyya , atha so puriso tatopi pakkaṃ ambaṃ khāditvā aṭṭhiṃ ropeyya , tatopi mahanto ambarukkho nibbattitvā phalāni dadeyya , evametesaṃ rukkhānaṃ koṭi na paññāyati , evameva kho , mahārāja , idha jāto idheva marati , idha mato aññatra uppajjati , tahiṃ jāto tahiṃ yeva marati , tahiṃ mato aññatra uppajjati , evaṃ kho , mahārāja , saṃsāro hotī ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Saṃsārapañho navamo .

10. Cirakatasaraṇapañho

10. RājāV0.85 āha ‘‘ bhante nāgasena , kena atītaṃ cirakataṃ saratī ’’ ti ?
‘‘ Satiyā , mahārājā ’’ ti .
‘‘ Nanu , bhante nāgasena , cittena sarati no satiyā ’’ ti ?
‘‘ Abhijānāsi nu , tvaṃ mahārāja , kiñcideva karaṇīyaṃ katvā pamuṭṭhan ’’ ti ?
‘‘ Āma bhante ’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu kho , tvaṃ mahārāja , tasmiṃ samaye acittako ahosī ’’ ti ?
‘‘ Na hi , bhante , sati tasmiṃ samaye nāhosī ’’ ti .
‘‘ Atha kasmā , tvaṃ mahārāja , evamāha ‘ cittena sarati , no satiyā ’’’ ti ?
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Cirakatasaraṇapañho dasamo .

11. Abhijānantasatipañho

11. RājāM0.83 āha ‘‘ bhante nāgasena , sabbā sati abhijānantī uppajjatiP0.78 , udāhu kaṭumikāva satī ’’ ti ?
‘‘ Abhijānantīpi , mahārāja , kaṭumikāpi satī ’’ ti .
‘‘ Evañhi kho , bhante nāgasena , sabbā sati abhijānantī , natthi kaṭumikā satī ’’ ti ?
‘‘ Yadi natthi , mahārāja , kaṭumikā sati , natthi kiñci sippikānaṃ kammāyatanehi vā sippāyatanehi vā vijjāṭṭhānehi vā karaṇīyaṃ , niratthakā ācariyā , yasmā ca kho , mahārāja , atthi kaṭumikā sati , tasmā atthi kammāyatanehi vā sippāyatanehi vā vijjāṭṭhānehi vā karaṇīyaṃ , attho ca ācariyehī ’’ ti .
‘‘ Kallosi , bhante nāgasenā ’’ ti .
Abhijānantasatipañho ekādasamo .
Sativaggo chaṭṭho .
Imasmiṃ vagge ekādasa pañhā .