1. Nippapañcapañho
1.‘‘ Bhante
V0.245M0.255 nāgasena , bhāsitampetaṃ bhagavatā ‘ nippapañcārāmā , bhikkhave , viharatha nippapañcaratino ’ ti , katamaṃ taṃ nippapañcan ’’ ti ?‘‘ Sotāpattiphalaṃ , mahārāja , nippapañcaṃ , sakadāgāmiphalaṃ nippapañcaṃ , anāgāmiphalaṃ nippapañcaṃ , arahattaphalaṃ nippapañcan ’’ ti .
‘‘ Yadi , bhante nāgasena , sotāpattiphalaṃ nippapañcaṃ , sakadāgāmianāgāmiarahattaphalaṃ nippapañcaṃ
P0.263 , kissa pana ime bhikkhū uddisanti paripucchanti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ , navakammena palibujjhanti dānena ca pūjāya ca , nanu te jinappaṭikkhittaṃ kammaṃ karotī ’’ ti ?‘‘ Ye te , mahārāja , bhikkhū uddisanti paripucchanti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ , navakammena palibujjhanti dānena ca pūjāya ca , sabbe te nippapañcassa pattiyā karonti .
Ye te , mahārāja , sabhāvaparisuddhā pubbe vāsitavāsanā , te ekacittakkhaṇena nippapaca honti .
Ye pana te bhikkhū mahārajakkhā , te imehi payogehi nippapañcā honti .
‘‘ Yathā , mahārāja , eko puriso khette bījaṃ ropetvā attano yathābalavīriyena vinā pākāravatiyā dhaññaṃ uddhareyya , eko puriso khette bījaṃ ropetvā vanaṃ pavisitvā kaṭṭhañca sākhañca chinditvā vatipākāraṃ katvā dhaññaṃ uddhareyya .
Yā tattha tassa vatipākārapariyesanā , sā dhaññatthāya .
Evameva kho , mahārāja , ye te sabhāvaparisuddhā pubbe vāsitavāsanā , te ekacittakkhaṇena nippapañcā honti , vinā vatipākāraṃ puriso viya dhaññuddhāro .
Ye pana te bhikkhū mahārajakkhā , te imehi payogehi nippapañcā honti , vatipākāraṃ katvā puriso viya dhaññuddhāro .
‘‘ Yathā
V0.246 vā pana , mahārāja , puriso mahatimahante ambarukkhamatthake phalapiṇḍi bhaveyya , atha tattha yo koci iddhimā āgantvā tassa phalaṃ hareyya , yo pana tattha aniddhimā , so kaṭṭhañca valliñca chinditvā nisseṇiṃ bandhitvā tāya taṃ rukkhaṃ abhiruhitvā phalaṃ hareyya .Yā tattha
M0.256 tassa nisseṇipariyesanā , sā phalatthāya .Evameva kho , mahārāja , ye te sabhāvaparisuddhā pubbe vāsitavāsanā , te ekacittakkhaṇena nippapañcā honti , iddhimā viya rukkhaphalaṃ haranto .
Ye pana te bhikkhū mahārajakkhā , te iminā payogena saccāni abhisamenti , nisseṇiyā viya puriso rukkhaphalaṃ haranto
P0.264 .‘‘ Yathā vā pana , mahārāja , eko puriso atthakaraṇiko ekako yeva sāmikaṃ upagantvā atthaṃ sādheti .
Eko dhanavā dhanavasena parisaṃ vaḍḍhetvā parisāya atthaṃ sādheti .
Yā tattha tassa parisapariyesanā , sā atthatthāya .
Evameva kho , mahārāja , ye te sabhāvaparisuddhā pubbe vāsitavāsanā , te ekacittakkhaṇena chasu abhiññāsu vasibhāvaṃ pāpuṇanti , puriso viya ekako atthasiddhiṃ karonto .
Ye pana te bhikkhū mahārajakkhā , te imehi payogehi sāmaññatthamabhisādhenti , parisāya viya puriso atthasiddhiṃ karonto .
‘‘ Uddesopi , mahārāja , bahukāro , paripucchāpi bahukārā , navakammampi bahukāraṃ , dānampi bahukāraṃ , pūjāpi bahukārā tesu tesu karaṇīyesu .
Yathā , mahārāja , puriso rājūpasevī katāvī amaccabhaṭabaladovārikaanīkaṭṭhapārisajjajanehi , te tassa karaṇīye anuppatte sabbepi upakārā honti .
Evameva kho , mahārāja , uddesopi bahukāro , paripucchāpi bahukārā , navakammampi bahukāraṃ , dānampi bahukāraṃ , pūjāpi bahukārā tesu tesu karaṇīyesu .
Yadi , mahārāja , sabbepi abhijātiparisuddhā bhaveyyuṃ , anusāsanena [ anusāsakena ( sī . pī .)] karaṇīyaṃ na bhaveyya .
Yasmā ca kho , mahārāja , savanena karaṇīyaṃ hoti , thero , mahārāja , sāriputto aparimitamasaṅkheyyakappaṃ upādāya upacitakusalamūlo paññāya koṭiṃ gato , sopi vinā savanena nāsakkhi āsavakkhayaṃ pāpuṇituṃ .
Tasmā , mahārāja , bahukāraṃ savanaṃ , tathā uddesopi paripucchāpi .
Tasmā uddesaparipucchāpi nippapañcā saṅkhatā ’’ ti .
‘‘ Sunijjhāpito , bhante nāgasena , pañho , evametaṃ tathā sampaṭicchāmī ’’ ti .
Nippapañcapañho paṭhamo .